Dialoog tussen generaties
ITA, Amsterdam. 8/9/11
Choreografe Anne Teresa De Keersmaeker en Solal Mariotte interpreteren het oeuvre van Jacques Brel opnieuw. Het werk van de Franse zanger wordt gebruikt als artistiek materiaal in een dialoog tussen generaties, met zang, beweging en herinnering.
Vrouwen van de zee
Huis van Marseille, Amsterdam 18/10 tot 8/02/26
De Japanse ‘ama’ of vrouwen van de zee’, duiken al drieduizend jaar zonder zuurstoftank de kusten van de regio Shima, waar ze op hun eigen ingehouden adem duiken naar pareloesters, zeewier en zeeoren. Kusukazu Uraguchi (1922-1988) heeft ze als kind opgroeiend langs de rotsige kusten van Shima, een regio van Japan met een rijke maritieme traditie, zelf gezien. Hij legde dertig jaar lang een omvangrijk archief aan van het door hem bewonderde vakmanschap van de duiksters, van hun moed én verbondenheid met de zee. Wat resulteerde in een blijvende hommage aan een verdwijnend beroep.
Behalve de fysieke inspanning documenteerde Uraguchi ook het alledaagse leven van de ‘amagoya’ – de vrouwelijke gemeenschappen waar de ama zich voorbereiden en uitrusten.
Uraguchi gebruikte vanaf ongeveer 1965 de Nikonos-camera, een toestel dat speciaal was ontwikkeld voor onderwaterfotografie. Hiermee kon hij de ama volgen tijdens hun ‘freediving’ tot zo’n tien meter diep. Mee- duiken met de meest ervaren ama – de funado – die met een loodgordel afdaalden tot 30 meter diep, waarbij ze soms wel twee minuten hun adem inhielden, kon hij uiteraard niet. Wel trotseerde hij technische en lichamelijke uitdagingen tot tien meter onder het wateroppervlak.
Uraguchi gebruikte houten panelen in twee standaardafmetingen, gemonteerd op een onderstel dat was vervaardigd door een ambachtsman uit Shima. Huis Marseille gebruikte zes oorspronkelijke panelen voor de tentoonstelling in Amsterdam.
Moed, twijfel en trouw
DNO, Amsterdam 12/11 tot 2/12
De Nationale Opera speelt de zelden opgevoerde De maagd van Orléans van Tsjaikovski over Jeanne d’Arc en haar liefde voor de vijand, ridder Lionel. Met grootse koorscènes, intieme aria’s een eerbetoon aan moed, twijfel en trouw.
De geest van Ben Barka
De Pont, Tilburg, tot 1/3 2026
De Marokkaans-Belgische kunstenaar Hamza Halloubi (1982) raakte geïntrigeerd door de verdwijning van de Marokkaanse revolutionair Mehdi Ben Barka (1920-1965), naar alle waarschijnlijkheid doordat hij een criticaster van koning Hassan II was. Er wordt gezegd dat hij begraven ligt in het Parijse Bois
de Bologne, waar sinds 2014 de Fondation Louis Vuitton staat. Halloubi schoot op de vermeende begraafplaats een 3D-animatiefilm waarin de geest van Ben Barka dwaalt door het museumgebouw – ‘een symbool voor de verstrengeling van laatkapitalisme en kunst’, volgens Museum de Pont. Daarnaast is de speelfilm Vizor te zien (2024) over een man die erachter komt dat hij getrouwd is met zijn zus en verward door zijn gevoelens op de vlucht slaat. Halloubi verbindt in zijn werk actuele maatschappelijke spanningen met persoonlijke en morele dilemma’s waar geen eenvoudige oplossingen voor te vinden zijn. Terugkerend is zijn vraag wat kunst en kunstenaarschap betekenen en hoe deze bespiegelingen artistiek tot wasdom kunnen komen.
His Bobness in Amsterdam
Afas, 4 en 5/11
Wie weet is Bob Dylan (84) hersteld van een eerder broos en stroef concert in 2022 en geeft His Bobness in zijn never-ending ‘Rough and Rowdy Ways’ World Wide tour zijn neverending grote schare fans weer de avond waar zij zo naar uitkijken.
Licht en zwaar
Bonnenfantenmuseum tot 11/1 2026
Mounira Al Solh werd geboren in Beiroet (1978) en heeft als kind de burgeroorlog meegemaakt, maar ze heeft ook geleerd te overleven en hoe helend het kan zijn om het verleden naar boven te halen. Die combinatie verbeeldt zij met humor en kleur, waarmee ze laat zien dat trauma ook ruimte kan scheppen voor vernieuwing. Daardoor is de overzichtstentoonstelling licht en zwaar tegelijk. Met video’s, maskers, schilderijen, muziek en waslijnen met textiel opent Al Sohl haar wereld voor het publiek vol verrassende zienswijzen, verdriet en humor, waarin de oorlog zelden ver weg is. De gaatjes in de pyama’s aan de waslijn verwijzen naar de schaar die ze vroeger van haar moeder in de stof mocht zetten tij- dens bombardementen, waarna ze ze weer repareer- de. Het gaf rust.
