Archieven: Agenda

  • Biografie Martin Luther King leest als een thriller

    Biografie Martin Luther King leest als een thriller

    King, A Life over Martin Luther King van Jonathan Eig voegt genoeg toe aan het beeld van de in 1968 vermoorde dominee, concluderen internationale recensenten. Vooral omdat de biograaf gebruik heeft gemaakt van niet eerder vrijgegeven dossiers van de FBI. Zo heeft Neil Steinberg het in Chicago Sun-Times over ‘zo’n genuanceerde en gedetailleerde biografie dat hij het gevoel kreeg dat King met de ochtendkrant bij hem in de huiskamer zat’.

    Kelefa Sanneh van The New Yorker noemt het een ‘sober en intiem portret van King waarin Eig duidelijk maakt hoe dicht de FBI hem op de hielen zat. Klaarblijkelijk in de hoop hem met belastende informatie over communistische ideeën of buitenechtelijke affaires te kunnen vervolgen, intimideren of tot zelfmoord aan te zetten.’ Volgens Kenneth Mack van The Guardian heeft Eig ‘uitstekend werk geleverd, onder meer door Kings affaires grondig te documenteren’. Maar ook door hem te presenteren als ‘een onvolmaakte, opgejaagde figuur die vaak aan zichzelf twijfelde’. In The Washington Post schrijft Mark Whitaker over een ‘psychobiografie met de verhalende kracht van een thriller’. Eigs toon is volgens hem ‘mild kritisch; zo wordt Kings wetenschappelijke plagiaat allerminst vergoelijkt’. 

    Door Diederik Samwel

  • Van de minirok tot de Schotse ruit

    Van de minirok tot de Schotse ruit

    De minirok wordt toegeschreven aan Mary Quant, die met dat kledingstuk(je) een onuitwisbaar stempel op de Britse en daarna internationale mode drukte. Quant bevrijdde de jonge generatie van de stijve confectie. Het waren de jaren zestig, waarin met wel meer keurslijven werd afgerekend. Ze was uiteraard niet de enige die de mode voorgoed veranderde.

    Hoe toonaangevend de Britten zijn geweest is te zien in het Haags Museum, waar een indrukwekkende league aan ontwerpers voorbijtrekt in de tentoonstelling Royals & Rebels. Om te beginnen de unieke Vivienne Westwood, aan wie een eerbetoon wordt gewijd, maar invloedrijk was ook de maatkleding van Savile Row, kostschooluniformen, hoeden, sportkleding of de Schotse ruit. Dan heb je wel een people’s princess nodig die het draagt en wereldkundig maakt.

    Royals & Rebels, 9 september 2023 t/m 7 januari 2024, Kunstmuseum Den Haag

  • Zo klinkt het straatrumoer van Mexico-Stad

    Zo klinkt het straatrumoer van Mexico-Stad

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    Het lawaai van Mexico-Stad

    Mexico-Stad, met zijn negen miljoen inwoners, staat bekend als chaotisch, lawaaiig, vies en gevaarlijk. En dat is allemaal terecht, aldus redacteur Joep Harmsen. Maar D.F., zoals de stad ook bekend staat, van distrito federal, is ook een bruisende plek vol geuren, kleuren, geluiden en mensen die je elke dag weer versteld doen staan. En geluid maakt daar een groot deel van uit. Het is dan ook niet gek dat een van de pijlers van Roma, de film van de Mexicaanse regisseur Alfonso Cuarón, het straatrumoer is in de middenklassewijk Roma in de jaren zeventig. De straatverkopers met hun vaste riedels en fluitjes, de vuilnismannen met hun schoolbellen, de gasverkopers die luidkeels ‘gaz’ schreeuwen, het maakt allemaal onderdeel uit van het dagelijks leven in Mexico-Stad.

    Ook El País is zich bewust van de bijzondere plaats die stadsgeluiden innemen in de beleving van D.F. en maakte er een prachtige multimediale productie over waarin het enkele karakteristieke geluiden uitlicht. Zo heb je de oudijzerboeren die door de wijken rijden met vrachtwagens en een bandje met een kinderstem die roept se compran colchones, tambores, refrigeradores, estufas, lavadoras, microondas, o algo de fierro viejo que vendan (wij kopen matrassen, vaten, koelkasten, fornuizen, wasmachines, magnatrons of welk oud ijzer dan ook dat u wilt verkopen). En de kleine draaiorgels die mannen met een riem voor hun buik dragen en die op toeristische plekken en bij stoplichten staan om geld op te halen.

    Lees ook:


    Lhbti in Japan

    Afgelopen zomer kwam Shinjiro Atae, een Japanse popster, tijdens een concert op het podium uit de kast als homoseksueel en dat is niet niks in het conservatieve Japan. De gemixte reacties van het publiek geven een inkijkje in de huidige positie van lhbti-gemeenschap in het land. Zo is het homohuwelijk verboden en werd er weliswaar eerder dit jaar een wetsvoorstel aangenomen tegen ‘onterechte discriminatie’, maar werd er daarbij niet gespecificeerd hoe ‘terechte discriminatie’ er dan uit zou zien.

    Motoko Rich, chef van de redactie in Tokio van The New York Times, wordt geïnterviewd over hoe het komt dat deze popster zo veel stof deed opwaaien, waarom de overheid tekortschiet en hoe zij de toekomst voor Japanse lhbti’ers inschat. Een aanrader van redactiestagiair Sterre Kilsdonk.


    Het succes van åpenhet

    Op het hoogtepunt van #metoo, begin 2018, moest Trond Giske, parlementariër en leider van de sociaaldemocraten in Noorwegen, opstappen vanwege misdragingen waarvan hij sommige toegaf en andere ontkende, zo las redacteur IJsbrand van Veelen in een artikel van Niemanlab, het Amerikaanse onderzoeksplatform voor journalistieke vernieuwing. Een jaar na zijn vertrek, rond de tijd dat hij opnieuw werd genomineerd als partijleider, schreef de grootste krant van Noorwegen Verdens Gang (VG) dat hij zich opnieuw zou hebben misdragen met een jonge vrouw in een discotheek. Die berichtgeving was gebaseerd op een interview met de vrouw. Zij vocht de scherpe aantijgingen en ‘framing’ door de krant echter aan en diende zelfs een officiële klacht in bij de Noorse Raad voor de Journalistiek. Na onderzoek door de Raad moest de krant diep door het stof.

    Mede door deze faux pas heeft de krant inmiddels een uitgebreid instrumentarium voor åpenhet, oftewel ‘openheid’, opgezet. In dit ‘transparantieportaal’ worden de ‘interne overwegingen’ van het journalistieke proces bij de totstandkoming van artikelen uitgelegd aan de lezers en het is een doorslaand succes. Sinds de lancering afgelopen najaar werd het systeem onderscheiden met meerdere Europese persprijzen en uit onderzoek blijkt dat het vertrouwen in VG bij lezers tussen de 15 en 24 jaar significant is vergroot. Het succes is dusdanig dat de redacteur die verantwoordelijk is voor de åpenhet van de krant durft te stellen dat publicaties die geen inzicht bieden in de totstandkoming van hun berichtgeving ‘in de nabije toekomst niet meer relevant zullen zijn.’ Meer over deze stap van de Noorse krant lees je hier.


    Vijf verdiepende leestips

    » In Rusland hangt Oekraïense filmmaker Oleksandr Rodnjansky een gevangenisstraf van acht jaar boven het hoofd. Hij woonde tot voor de oorlog in Moskou en wordt vanwege het feit dat hij zich heeft uitgesproken tegen de oorlog vervolgd voor ‘het verspreiden van desinformatie’, zo schrijft hij in een opinieartikel in The Guardian. ‘Ik moet als voorbeeld dienen voor wat er gebeurt met mensen die openlijk kritiek hebben op de oorlog.’

    » Dit jaar zijn er al meer dan 360.000 migranten de Darién-kloof, de gevaarlijke jungle tussen Colombia en Panama, overgestoken op weg naar een beter leven in de VS. Dat zijn zo veel mensen dat er een omvangrijke migratie-industrie is ontstaan, aldus The New York Times in een reportage. Geen wonder dat de plaatselijke bewoners, die eerst vooral klaagden over de overlast, nu een graantje mee proberen te pikken door migranten te voeden, per boot over te zetten of als gids te fungeren. Maar, zoals de Amerikaanse krant schrijft, het gaat niet om ondergrondse smokkelaars die uit de handen van de autoriteiten proberen te blijven, maar om politici en prominente zakenmensen die elke dag duizenden migranten richting de Verenigde Staten sturen – en daar miljoenen dollars per maand mee verdienen.

    » Financial Times publiceerde deze week een uitgebreide analyse van het Oekraïense zomeroffensief. Hoewel de legers van Zelensky enig succes boekten, bleven grote doorbraken uit. Om echt een verschil te maken zal het Westen meer munitie moeten leveren, aldus de Britse zakenkrant. De oorlog zal uiteindelijk beslist worden door de partij die de strijd het langst kan volhouden.

    » Revista 5W doet haar naam eer aan en analyseerde de overstromingen in Libië aan de hand van de vijf W’s van de journalistiek: what, where, when, who, why. Dat leverde een gedetailleerd portret op van de impact van een natuurramp voor een land dat al te kampen heeft met grote instabiliteit. Een burgeroorlog, klimaatverandering en noodhulp die traag op gang komt is de perfecte cocktail voor een ongekende humanitaire ramp, waarbij naar schatting zo’n 20.000 mensen zijn omgekomen.

    » Hunter Biden, de zoon van Joe Biden, moet waarschijnlijk voor de rechtbank verschijnen wegens illegaal wapenbezit en belastingfraude. Een pijnlijk gegeven voor de Amerikaanse president en een smet waar Republikeinse tegenstanders op blijven hameren. The New York Times publiceerde onlangs een uitgebreid portret van de relatie tussen vader en zijn enige nog levende zoon – Bidens vrouw en dochter kwamen om bij een auto-ongeluk begin jaren zeventig en zijn oudste zoon overleed aan een hersentumor in 2015. Dat stuk geeft een goed inzicht in hoe de familie Biden heeft geworsteld met alcohol- en drugsmisbruik en de gevolgen daarvan en hoe tegenslag hun band alleen maar heeft versterkt.

  • Sixto Rodriguez was in Zuid-Afrika groter dan Elvis

    Sixto Rodriguez was in Zuid-Afrika groter dan Elvis

    Nadat zijn muziek in de VS flopte, werden de liedjes van Sixto Rodriguez – beter bekend als ‘Rodriguez’ – in het Zuid-Afrika van de jaren zeventig cult, schrijft The Citizen na het overlijden van de artiest vorige maand, op 81-jarige leeftijd. Buiten zijn weten om werd Rodriguez’ debuutalbum Cold Fact ‘de protestmuziek van Zuid-Afrikanen die zich verzetten tegen de onrechtvaardigheden van de apartheid, het verstikkende conservatisme van het regime en de militaire dienstplicht’, aldus de Zuid-Afrikaanse krant.

    ‘Je zult geen witte progressieveling van een bepaalde leeftijd vinden die géén exemplaar van Cold Fact bezit,’ beweert Daily Maverick. Rodriguez’ nummer I Wonder zou in Zuid-Afrika bekender zijn dan veel Rolling Stones-hits, The South African noemt hem ‘in Zuid-Afrika groter dan Elvis’. Volgens journalist Rowan Philp van de Zuid-Afrikaanse Sunday Times vond zijn muziek ook weerklank bij zwarte leiders, zoals Steve Biko. ‘Zijn rauwe thema’s raakten jonge Zuid-Afrikanen,’ analyseert de Detroit Free Press uit Rodriguez’ geboorteplaats. De zanger wordt onder andere vergeleken met Bob Dylan. 

    Pas toen in 2012 Sugar Man verscheen, werd hij alsnog ontdekt in de VS en Europa

    Pas toen in 2012 Sugar Man verscheen, werd hij alsnog ontdekt in de VS en Europa. In de documentaire over Rodriguez is te zien hoe Zuid-Afrikaanse fans probeerden hun idool op te sporen, die volgens sommigen zelfmoord zou hebben gepleegd op het podium of zou zijn bezweken aan een overdosis heroïne, vertelt The Detroit News. Volgens de Detroit Free Press, waarin na zijn dood een portret van hem verscheen, is zijn latere carrière dan ook vooral aan het internet te danken, aangezien zijn dochter Eva op een dag ontdekte dat er in Zuid-Afrika enorm succesvolle websites aan haar vader waren gewijd. Hijzelf had hier nooit iets over gehoord, ‘en er ook nooit een cent voor ontvangen’. Hierna reisde Rodriguez verschillende keren naar Zuid-Afrika, waar zijn concerten in enkele minuten waren uitverkocht. 

    ‘Er schuilt een onmiskenbaar gevoel van voldoening in het feit dat de rest van de wereld een muzikant ontdekt waarvan wij al tientallen jaren weten dat hij cool is,’ erkende Daily Maverick na verschijning van de documentaire. Ook na zijn dood uitten de Zuid-Afrikaanse media hun genoegen over het feit dat de zanger ‘tegen alle verwachtingen in’ eindelijk ‘een plek heeft veroverd in de muziekgeschiedenis’.  

    Door Laura Weeda

  • Janis Rafa eert dieren met een woordeloze ode

    Janis Rafa eert dieren met een woordeloze ode

    Janis Rafa (Athene, 1984) studeerde beeldende kunst en filosofie aan de Universiteit van Leeds en woont en werkt afwisselend in Amsterdam en Athene. Het Eye Filmmuseum vond in haar werk genoeg aanleiding om een solotentoonstelling samen te stellen. In haar films en video-installaties wordt zelden gesproken en richt Rafa zich juist op de geluidloze aanwezigheid van dieren, wat een poëtische compositie oplevert waarin ‘dierlijke instincten, ongetemd gedrag en het menselijk onvermogen’ een grote rol spelen.

    Meestal kiest zij de weinige rafelranden die er nog zijn op postindustriële plekken om haar beeldtaal te laten samenwerken met verlaten gebouwen en in verval rakende natuur. Daarin staat niet de mens centraal maar eert Rafa zwerfhonden, aangereden wild, huisdieren of dieren in de bio-industrie met een woordeloze ode.

    Feed me. Cheat me. Eat me. Janis Rafa, Eye, 13/10 tot 7/01 2024

  • Gedeporteerd door verkeerde AI-vertaling

    Gedeporteerd door verkeerde AI-vertaling

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    Stelen vanuit de gevangenis

    ‘How a Man in Prison Stole Millions from Billionaires’ is het soort kop dat redacteur IJsbrand van Veelen nagenoeg onmiddellijk tot lezen aanzet. Dit verhaal uit The New Yorker van Charles Bethea stelt geenszins teleur: het is niet alleen een fraai staaltje van superieure storytelling waar The New Yorker patent op heeft, maar ook inhoudelijk is het verbluffend, balancerend op de grens van het ongeloofwaardige.

    ‘Vanachter de tralies stal Arthur Cofield waarschijnlijk meer geld dan enige andere gevangene in de Amerikaanse geschiedenis’, schrijft Bethea. ‘Met behulp van mobiele telefoons die de gevangenis in waren gesmokkeld en steunend op een netwerk van mensen buiten de gevangenis, kreeg hij toegang tot de bankrekeningen van de zeer rijken. Vervolgens gebruikte hij hun geld om grote aankopen te doen – vaak goud – die hij naar Atlanta liet verschepen, waar ze werden opgehaald door zijn handlangers.’ Een deel van dat goud liet Cofield omzetten in contant geld, waarmee zijn handlangers auto’s, huizen en kleding kochten. Tegen de tijd dat Cofield werd aangeklaagd – onder andere voor identiteitsdiefstal en het witwassen van geld – had hij zeker vijftien miljoen dollar achterover gedrukt. Hoe zijn oplichterspraktijken tot stand kwamen, lees je hier.


    Geen asiel door AI

    Volgens vluchtelingenorganisaties in de VS is het daar slecht gesteld met de toegang tot tolken voor mensen die asiel aanvragen. In plaats daarvan vertrouwen de verschillende instanties die deel uitmaken van het Amerikaanse immigratiesysteem en zelfs sommige vluchtelingenhulporganisaties steeds vaker op AI-gestuurde vertaaltools zoals Google Translate en Microsoft Translator om die kloof te overbruggen, las redacteur Joep Harmsen in The Guardian in een onthutsend artikel.

    Voor mensen die asiel aanvragen is het in de Verenigde Staten verplicht om hun aanvraag naar het Engels te vertalen, maar de overheid grijpt vaak kleine taaltechnische details aan om iemand te deporteren, aldus een asielexpert tegen de Britse krant. Des te belangrijker dat vertalingen kloppend zijn.

    Ook in Nederland staat de toegang tot professionele tolken en vertalers onder druk. Dat komt eveneens door de slechte arbeidspositie van tolken en vertalers die voor de overheid werken, waardoor vooral degenen met veel ervaring uitstromen. Waartoe dat kan leiden, lees je in het artikel uit The Guardian. Zo werd een Latijns-Amerikaanse vrouw die asiel aanvroeg wegens huiselijk geweld uitgezet omdat ze haar gewelddadige vader ‘mi jefe’ noemde en de vertaalsoftware dit vertaalde als ‘mijn baas’ (de letterlijke vertaling), zonder naar de context te kijken.


    Vijf verdiepende leestips

    » Als je denkt dat het in het Midden-Oosten alleen maar kommer en kwel is, heb je het mis, schrijft The Economist. De economie groeit en het aantal oorlogen neemt er af. Dat komt vooral door de hoge olieprijs. ‘Een bonus van 3,5 biljoen dollar aan fossiele brandstoffen wordt besteed aan van alles en nog wat, van kunstmatige-intelligentiemodellen van eigen bodem en glimmende nieuwe steden in de woestijn, tot het vullen van de schatkist van gigantische staatsfondsen die de kapitaalmarkten van de wereld afstruinen op zoek naar deals.’ Alleen klimaatverandering kan daar nog roet in het eten gooien.

    » Door Oekraïne te onderwerpen, hoopte Poetin een nieuw tijdperk in de mondiale politiek in te luiden, los van Amerikaans leiderschap, aldus Hanna Notte en Michael Kimmage in Foreign Affairs. In hun analyse van de geopolitieke motieven voor de oorlog in Oekraïne van Rusland stellen ze dat Poetin het Westen wil destabiliseren en nieuwe bondgenoten wil vinden via een nieuwe energiepolitiek (lees: goedkope olie en gas voor bondgenoten) en graandeals (lees: goedkoop graan voor bevriende landen en het blokkeren van Oekraïens graan). Op beide terreinen speelde Oekraïne voor de oorlog een grote rol als doorvoerland van Russisch gas en als graanexporteur, via pijpleidingen.

    » De VS leveren sinds kort clustermunitie aan Oekraïne en daar zijn ze er maar al te blij mee. Maar helpt het ook? Dat onderzochten journalisten van The New York Times. Clustermunitie is in de meeste landen verboden vanwege humanitaire redenen. Ze leidt namelijk tot veel blindgangers die jaren later nog (burger)slachtoffers kunnen maken. De Oekraïense troepen zeggen echter dat ze een groot verschil maakt in de strijd tegen de Russen. Of dat het gebruik ervan rechtvaardigt, mag de lezer zelf beoordelen. Het Amerikaanse dagblad schreef eerder al in een hoofdredactioneel commentaar tegen de levering van clustermunitie te zijn.

    » Het ziet ernaar uit dat Mexico volgend jaar voor het eerst in zijn geschiedenis een vrouwelijke president krijgt. In de verkiezingen gaat het namelijk uitsluitend tussen vrouwen: de progressieve Claudia Sheinbaum neemt het op tegen de conservatieve Xóchitl Gálvez. Geen geringe prestatie voor een ‘ongelooflijk seksistisch’ land, aldus El País in een analyse.

    » L’Essenziale, de binnenlandse tak van Internazionale (de Italiaanse 360), publiceerde een onderzoeksartikel over de staat van de stranden in Italië waar je niet vrolijk van wordt, maar die wel het lezen waard is. Volgens journalist Sarah Gainsforth is er over een aantal jaren niets meer over van de populaire kustlijn en moet er snel ingegrepen worden. De boosdoeners: klimaatverandering – natuurlijk –, toeristen – wie anders? –, maar ook exclusieve strandclubs voor Italianen, die het openbare strand claimen en toegang vragen.

  • De film Roter Himmel, ‘een grandioze karakterstudie’

    De film Roter Himmel, ‘een grandioze karakterstudie’

    In Roter Himmel, de nieuwe speelfilm van de Duitse regisseur Christian Petzold, gaat de jonge auteur Leon op vakantie naar de Oostzee, samen met zijn beste vriend, de fotograaf Felix. Leon ligt volledig overhoop met het manuscript voor zijn tweede roman, waardoor de avances van Nadja, die in hetzelfde vakantiehuis logeert, hem volledig ontgaan. De hevige bosbrand in de omgeving heeft hij evenmin in de gaten.

    ‘De vraag is hoe Petzold erin slaagt een natuurramp zo terloops te introduceren dat de kijker pas weet wat er aan de hand is wanneer de hoofdpersonages al diepgang en karakter hebben’, schrijft Andreas Kilb voor Frankfurter Allgemeine. ‘Een Amerikaanse film zou met een vuurzee zijn begonnen, terwijl de brand in een Franse film de hoofdpersonen had samengebracht, als katalysator voor hun opbloeiende liefde.’ Expliciete beelden van de bosbrand ontbreken, maar bij Petzold gaat het volgens Kilb om het ‘benaderen van de waarheid en werkelijkheid die schuilgaan achter hetgeen hij ons laat zien’.

    Hoe dan ook, de film is op zijn best zodra het verhaal zonder woorden wordt verteld

    Het is Carolin Ströbele opgevallen dat fotograaf Felix ‘aanmerkelijk vrijer door het leven wandelt’ dan auteur Leon, meldt ze in Die Zeit: ‘Alsof de filmmaker daarmee wil suggereren dat het geschoten beeld een lichtere discipline is dan het geschreven woord. Hoe dan ook, de film is op zijn best zodra het verhaal zonder woorden wordt verteld.’

    ‘Een film over het verlies van zorgeloosheid en de immense moed die ervoor nodig is om schoonheid te veroveren’, vindt Chloé Caye van de Franse site Culture aux Trousses. Voor Caye is duidelijk dat de hoofdpersonen in Roter Himmel gevangen zitten in hun eigen, beperkte belevingswereld: ‘Maar voortdurend schemert de urgentie erdoorheen: uiteindelijk moeten ze iets zeggen of actie ondernemen. Precies zoals de bosbrand hen eraan herinnert dat de houdbaarheidsdatum niet ver weg is.’

    Harald Mühlbeyer van Kino-Zeit typeert de film als ‘een grandioze karakterstudie, waarin het maken van kunst centraal staat’. Tegelijkertijd gaat de film in zijn ogen over het ‘onderdrukken van gevoelens en hoe die onherroepelijk aan de oppervlakte komen. Maar dan wel op het moment dat het te laat is.’ 

    Door Diederik Samwel

  • Opera Mahagonny is ook na 90 jaar nog altijd relevant

    Opera Mahagonny is ook na 90 jaar nog altijd relevant

    In de satirische opera In Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny – voor het eerst in Nederland opgevoerd in 1930 – laten Kurt Weill en librettist Bertolt Brecht er geen twijfel over bestaan: mensen zijn slecht en worden alleen nog maar slechter in het almaar intoleranter wordende Duitsland destijds. Met dit meesterwerk keert regisseur Ivo van Hove terug naar De Nationale Opera met een maatschappelijk relevante productie die allerlei overeenkomsten biedt met het huidige gespannen tijdsgewricht. Want ook in de stad Mahagonny loont de misdaad. Van Hove maakte er een artificiële stad van ergens in de Amerikaanse woestenij, waar een paar mensen in de illusie leven dat ‘God’ helemaal niks verboden heeft. In deze nieuwe fata morgana kiezen ze voor het individuele belang, dat meestal maar een beperkte duur heeft. 

    Maar bovenal is de opera een aanklacht tegen het idee dat geld gelukkig maakt

    Mahagonny laat zien hoe individuen een groep en een massa kunnen worden die tot een revolutie kunnen leiden, met of zonder goede afloop. Maar bovenal is de opera een aanklacht tegen het idee dat geld gelukkig maakt.

    De eerder vertoonde Dreigroschenoper in 1928 werd een groot succes. En met de volle zalen voor Mahagonny kon de reputatie van het duo Brecht en Weill niet meer stuk. Zeker ook door de geweldige soundtrack, en de Alabama Song, later onder meer gecoverd door The Doors en David Bowie. In 1933 werd de opera door de nazi’s verboden en ontvluchtten Brecht en Weill Duitsland.

    MahagonnyNationale Opera, 6-27 sep 2023

  • Waarom Duitsers zo graag indiaantje spelen

    Waarom Duitsers zo graag indiaantje spelen

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    White Boy Summer Fest

    Het is weer een fraai staaltje van de speurderskwaliteiten van onderzoekscollectief Bellingcat: journalist en Bellingcat-researcher Michael Colborn onthulde deze week de locatie in Finland waar een groep van de beruchtste neonazi’s van het noordelijke land en enkele van hun internationale vrienden in juni van dit jaar een groot neonazifestival hielden, compleet met bands en sportactiviteiten. Een aanrader van redacteur IJsbrand van Veelen.

    De organisatoren van dit ‘White Boy Summer Fest’, die plannen hebben om van de bijeenkomst een jaarlijks terugkerend evenement te maken, deden hun uiterste best om de locatie in de Finse bossen op zo’n 120 kilometer ten noorden van Helsinki geheim te houden, maar gebruikmakend van onder meer Bellingcats Global Authentication Project wist Colborn de plek exact te lokaliseren. Zo creepy als dergelijke neonazibijeenkomsten zijn, zo fascinerend is dit speurwerk. Hier lees je hoe Colborn precies te werk ging.


    Wilde Westen op z’n Duits

    ‘Er is bijna geen plek waar je zo dicht bij de ziel van de Duitsers kunt komen als op het Karl May Festival in Bad Segeberg, tussen Manitou-burgers en dromenvangers. Nergens worden vooroordelen en indianenmythes hartstochtelijker in stand gehouden. Waarom eigenlijk?’ Dat vraagt Der Spiegel zich af. Het Duitse weekblad vroeg enkele Karl May-fans die elk jaar samenkomen om indiaantje te spelen naar hun beweegredenen en of ze zich bewust zijn van de kritiek dat ze een racistisch stereotiep in stand houden. Dat leverde een prachtige reportage op, aldus redacteur Joep Harmsen.

    Uiteraard zijn de Duitse fervente fans van Winnetou, het beroemde personage van Karl May, het daar niet mee eens. Onverstoord dansen ze de ‘grote indianendans’. Een vergelijking met de verdedigers van Zwarte Piet is snel te maken. Ook de indianenspelers geloven dat het oké is zolang zij er zelf geen racistische bedoelingen mee hebben, en dat critici hen verkeerd begrijpen.

    ‘Niemand die de Karl May Spelen echt kent, zal het in zijn hoofd halen om ons te beschuldigen van culturele toe-eigening, racisme of gebrek aan respect’, aldus de organisator. Lees de hele reportage hier.


    Elon de Verlosser

    In een wereld waar technologische vooruitgang vaak wordt begroet met scepsis, heeft Elon Musks transformatie van Twitter naar X een frisse wind laten waaien door de digitale corridors, aldus online strateeg Maxim Hoekmeijer. Musk, bekend om zijn innovaties in de autoindustrie en ruimtevaart, heeft nu een nieuwe uitdaging gevonden in de wereld van sociale media.

    Twitter, ooit een eenvoudig platform voor korte berichten, heeft onder Musks leiding een nieuwe richting gekregen. Met de introductie van X als een ‘super app‘, geïnspireerd door platforms zoals China’s WeChat, wordt er een breder scala aan diensten aangeboden. Naast het delen van berichten kunnen X’ers ook bankieren, winkelen en op andere manieren communiceren.

    Een opvallende verandering is de manier waarop X omgaat met zijn gebruikers, vooral de content creators. Door hen een deel van de advertentie-inkomsten te geven, erkent X de waarde van hun bijdragen en stimuleert het platform hen om kwalitatieve content te blijven produceren. Sommige creators kregen bij de eerste uitbetaling tot wel 20.000 dollar op hun rekening gestort. Een andere positieve verandering is de introductie van ‘community notes’, een functie die bedoeld is om het platform veiliger en gebruiksvriendelijker te maken. Door gebruikers in staat te stellen opmerkingen en feedback te geven op content, wordt er een extra laag van toezicht en gemeenschapsbetrokkenheid gecreëerd.

    Hoewel Musks benadering van X ambitieus is, is het duidelijk dat hij streeft naar een meer geïntegreerde en gebruikersgerichte ervaring. Maar hij is nog lang niet bij zijn einddoel, het vormgeven van ‘the everything app’. Wat hij daarmee wil bereiken, lees je in dit artikel van techplatform The Verge.


    Vijf verdiepende leestips

    » Met de hoge vlucht die kunstmatige intelligentie heeft genomen door applicaties als ChatGPT vraagt The Economist zich af hoe deze nieuwe technologieën de komende verkiezingen gaan beïnvloeden. In Nederland gaan we in november al naar de stembus, maar in 2024 staan er onder andere verkiezingen op de planning in de VS, het VK, India, Indonesië, Mexico en Taiwan, in totaal goed voor zo’n 4 miljard stemmers. De verwachting is dat desinformatie makkelijker wordt om te produceren. Maar zal dat de uitslag ook echt beïnvloeden?

    » Als je afgaat op wat sommige politici over waterstof zeggen, zou je bijna geloven dat dit element alle problemen zou oplossen: inclusief het verwarmen van onze huizen en het voeden van onze auto’s, schrijft Süddeutsche Zeitung. Is dat technologisch optimisme? Volgens sommige wetenschappers is het eerder technologische onnozelheid.

    » Mongolië ligt als democratisch land ingeklemd tussen Rusland en China. Het staat bekend om zijn kale steppes en woestijnen, maar blijkt rijk te zijn aan grondstoffen. De grond bevat enorme voorraden koper, uranium en andere kritieke mineralen die essentieel zijn in de globale strijd tegen klimaatverandering. Hoewel de grote buurlanden daar uiteraard op azen, doet het land zijn best om westerse investeringen aan te trekken en de afhankelijkheid van Rusland en China te verminderen, laat Financial Times zien.

    » Het is misschien een onverwachte route, maar jaarlijks proberen zo’n vijfduizend Chinezen via Ecuador naar het noorden te reizen om uiteindelijk de grens over te steken naar de VS. Daarbij riskeren ze hun leven in de jungle tussen Colombia en Panama, zoals deze reportage van South China Morning Post laat zien. Samen met Venezolanen, Haïtianen en mensen uit Sub-Sahara-Afrika ondernemen ze de zware tocht door het oerwoud, waarbij elk jaar honderden doden vallen.

    » Eiwitten zijn een hype, volgens sommige fitness- of afvalgoeroe’s kun je er niet te veel van eten (en dan vooral van die met hun eigen eiwitpoedermerk). The Atlantic sprak met enkele wetenschappers die ofwel voorstander zijn van een dieet met een hoog proteïnegehalte, ofwel beweren dat meer eiwit niet altijd beter voor je is. En past een een hoge eiwitinname wel in een klimaatvriendelijk dieet?

  • Barbie verdeelt de Arabische wereld

    Barbie verdeelt de Arabische wereld

    Terwijl Barbie is verboden in onder andere buurlanden Koeweit en Oman, en bijvoorbeeld de onafhankelijke site Tout sur l’Algérie de film ervan beschuldigt ‘homoseksualiteit in de Arabische wereld’ te bevorderen, staan bezoekers in Saoedie-Arabië, mede door het verbod elders, ervoor in de rij. In sommige zalen is de film wel vijftien keer op een dag geprogrammeerd. Een columnist van het Koeweitse dagblad Al-Rai verbaast zich erover dat de film wordt vertoond ‘in de donkere kamers van het Saoedische koninkrijk’, want ‘onze samenlevingen [zijn] even conservatief en evenzeer toegewijd aan tradities en gebruiken’. Lange tijd werd juist Koeweit beschouwd als een van de meest open samenlevingen in de Golf, en Saoedi-Arabië als een bastion van conservatisme, legt hij uit.

    Ook The Hollywood Reporter spreekt van een ‘omgekeerde’ situatie: ‘Vanuit de hele Golf reizen mensen nu naar Saoedi-Arabië om naar de bioscoop te gaan, terwijl dat jarenlang andersom was.’ Voor de Jemenitische site 26sep.net is dit reden om Saoedi-Arabië te bestempelen tot ‘de kern van de verspreiding van een cultuur van decadentie’ in het Midden-Oosten. 

    De oproep om de film te verbieden komt dan ook vooral voort uit een felle anti-lhbtq-campagne

    Hoewel de film geen personages bevat die expliciet lhbtq zijn, noemen velen Barbie ‘een ode aan queerness’. De oproep om de film te verbieden komt dan ook vooral voort uit een felle anti-lhbtq-campagne. Zo heeft in Irak de Media- en Communicatiecommissie vorige maand het gebruik van de termen ‘homoseksueel’ en ‘homoseksualiteit’ verboden in alle media, ook op socialemediaplatforms, met de suggestie deze te vervangen door ‘seksuele afwijking’, meldt CBS News

    Op het voormalige Twitter toont Kamel Daoud, een bekende Algerijnse journalist en schrijver, zich somber over de ontwikkelingen. ‘In de strijd van Baard tegen Barbie winnen de bebaarde mannen’, aldus Daoud.

    Elders in de Arabische wereld heeft ‘de stem van de rede gezegevierd’, zoals het Egyptische dagblad Al-Masry Al-Youm het verwoordt, en gaven censuurcommissies na enige aarzeling wel toestemming de film te vertonen.  

    Door Laura Weeda

  • De beste non-fictie van september

    De beste non-fictie van september

    De perfectieparadox – Thomas Curran

    Thomas Curran onderzoekt de negatieve effecten van perfectionisme op onze gezondheid en ons mentale welzijn en toont aan hoe perfectionisme in alle facetten van ons leven opduikt, van onderwijs tot de arbeidsmarkt en van ouderschap tot sociale media.


    Huid – Sergio Del Molino

    Op basis van onze huid delen we elkaar in op kleur, leeftijd, sociale klasse, gezondheid en geschiktheid als bedpartner. Het is onze huid die ons met anderen verbindt, maar ons ook van anderen scheidt. En als onze huid ziek is, vormt hij een bron van schaamte en pijn.


    Alledaags Utopia – Kristen Ghodsee

    De zoektocht naar andere manieren om huishouden, opvoeding, relaties, familie, wonen en bezit te organiseren, zullen we buiten de lijntjes van het alledaagse moeten kleuren. De utopische feministische visies uit het verleden kunnen ons daarbij helpen en inspireren.


    Denken in systemen – Donella Meadows

    De problemen van onze tijd, zoals ziekte, oorlog, armoede en het klimaat, zijn in essentie systeemfouten. Ze kunnen niet opgelost worden door aan één geïsoleerd knopje te draaien, omdat de effecten op het geheel voor ons niet te overzien zijn. Denken vanuit het grotere systeem biedt een uitweg.


    De eenzaamheid van moed – Roberto Saviano

    In dit meeslepende boek reconstrueert Roberto Saviano op basis van een enorm aantal bronnen, procesverslagen en gesprekken met betrokkenen het historische proces tegen de maffia en de jarenlange strijd van onderzoeksrechter Falcone tegen Totò Riina en de Italiaanse onderwereld.

  • Russen plegen grootste kunstroof sinds WOII

    Russen plegen grootste kunstroof sinds WOII

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    Russen plunderden musea in Cherson

    The European Correspondent, een nieuw initiatief van een groep jonge journalisten die nieuws vanuit een Europees perspectief wil brengen, publiceerde onlangs een uitstekende reconstructie van hoe de kunstmusea in het door de Russen bezette Cherson werden geplunderd door de Russische autoriteiten met de hulp van enkele pro-Russische museummedewerkers. Net voordat de Oekraïners de stad weer terugveroverden in november 2022, werden zo’n 11.000 kunstwerken uit het museum geroofd en naar Rusland getransporteerd. Een aanrader van redacteur Joep Harmsen.

    De kunstroof – ‘mogelijk de grootste sinds de Tweede Wereldoorlog’, is niet alleen uitgevoerd met financiële motieven, aldus The European Correspondent. Het plunderen van culturele en historische artefacten is ook een doelbewuste poging om de Oekraïense identiteit uit te wissen als onderdeel van het russificatiebeleid dat het Moskouse regime sinds 2014 in de bezette regio‘s in Oekraïne voert.


    Het schaduwregime van Elon Musk

    Het is niet al te moeilijk om Elon Musk weg te zetten als een radicaal-rechtse, getalenteerde, verwende en zeer wraakzuchtige man-in-de-war, die zich dankzij zijn rijkdom enorme blamages kan veroorloven zoals de verkrachting à 44 miljard dollar van Twitter, dat is verworden tot een spreekbuis voor rechtse tot zeer rechtse, fascistoïde krachten. Zijn verwarde geest zou wel eens kunnen komen door zijn grootschalige gebruik van het slaapmiddel Ambien – dat hallucinaties kan veroorzaken – waarover leden van het Tesla-bestuur zich volgens Time Magazine in 2018 al zorgen maakten. Of zou het zijn overdadige ketaminegebruik zijn, iets wat door mensen in zijn omgeving wordt bevestigd, aldus The Wall Street Journal eerder dit jaar?

    Hoe het ook zij, de snel verongelijkte en narcistische Musk is niet alleen een gevaar voor zijn eigen imperium, maar voor nog heel veel meer, zo las redacteur IJsbrand van Veelen in het verbijsterende portret met de veelzeggende titel ‘Elon Musk’s Shadow Rule – How the U.S. government came to rely on the tech billionaire—and is now struggling to rein him in’ dat onderzoeksjournalist Ronan Farrow deze week publiceerde in The New Yorker. Musk is van grote invloed op de oorlog in Oekraïne want het land is afhankelijk van zijn Starlink-satellieten. Om zakelijke redenen doet hij verwoede pogingen om China en Rusland te vriend te houden en hij heeft NASA in zijn zak omdat die organisatie afhankelijk is van zijn ruimtevaartbedrijf SpaceX.

    Een betrokkene zegt daarover: ‘Er is maar één ding erger dan een overheidsmonopolie. En dat is een particulier monopolie waar de overheid afhankelijk van is.’ Voorts zijn er nog de perikelen rond Tesla en zelfrijdende auto’s, zijn bemoeienissen met AI en de grote rol die X – voormalig Twitter – zal spelen ten faveure van Trump bij de komende Amerikaanse verkiezingen. Kortom: Musk komt naar voren als een onvoorspelbare libertijn met (te) veel invloed op het wereldtoneel. Zorgelijk.


    Vijf verdiepende leestips

    » De onafhankelijke Russische nieuwswebsite Meduza, opererend vanuit Amsterdam en Riga, sprak met huurlingen van Wagner over het vliegtuigongeluk waarbij Jevgeni Prigozjin om het leven kwam. De algemene consensus is dat Prigozjin persoonlijk de meeste activiteiten van Wagner Group overzag, van missies in Oekraïne en Afrika tot financiën en de algemene organisatie. Zonder hem zal het militaire privébedrijf waarschijnlijk instorten, aldus de Wagner-soldaten.

    » In Ecuador werd onlangs presidentskandidaat Fernando Villavicencio doodgeschoten door huurmoordenaars met banden met de drugscriminaliteit, maar niet alleen voor politici is het gevaarlijk in het land. Vanwege een groot gevoel van onveiligheid hebben verschillende wijken in Quito zich georganiseerd in gewapende buurtwachten, laat deze reportage van El País zien. Veel Ecuadorianen met wie El País sprak, gaven dan ook aan dat veiligheid voor hen het belangrijkste thema is in de opkomende verkiezingen.

    » Kunst, poëzie en muziek zijn fundamenteel voor de Afghaanse identiteit. Het land kent een lange traditie als ‘kruispunt van culturen’. Daar lijkt alleen sinds twee jaar abrupt een einde aan gekomen te zijn met de machtsovername van de taliban. ‘Toen de Taliban Kabul naderden in de eerste dagen van augustus 2021, werden de verkooppagina’s op Afghaanse sociale media overspoeld door een reeks ongewone advertenties. Muzikanten zetten hun instrumenten en apparatuur – het gereedschap van hun vak – te koop’, schrijft The Guardian in een reportage over de onderdrukte creatieve sector in het land.

    » De cowboy en de western zijn weer hip, schrijft The New York Times. Barbie, Beyonce en de Amerikaanse serie Yellowstone, allemaal hebben ze de markante stijl van de cowboy omarmd. De cowboy is alleen veranderd van een stoïcijnse boer met stoffige kleren in een glamoureuze cowgirl met glimmende laarzen en pluizige hoed.

    » In Mexico woedt een oorlog om het groene goud: avocado’s, schrijft het Duitse GEO Magazine. Kartels zijn al lange tijd betrokken bij de miljardenbusiness, chanteren boeren, wassen geld wit en verbergen drugslaboratoria in avocadeplantages.

  • Bekijk mannelijkheid eens door een andere bril

    Bekijk mannelijkheid eens door een andere bril

    SuckerPunch is aangekondigd als ‘de theatervoorstelling die alles wat je dacht te weten over mannelijkheid aan diggelen slaat’. Dat wordt gedaan met high-intensity dans, elektronische beats, punk soul en monologen gebaseerd op waargebeurde ervaringen. De voorstelling is een reactie op een nieuwe golf van anti-lhbti-wetten die in 2021 in Europa (Hongarije, Italië, Rusland) en daarbuiten werden aangenomen.

    Makers Manuel Kiros Paolini en Iacopo Loliva voelden de noodzaak om een tegenverhaal te bieden waarin ze kritisch kijken naar religieuze onverdraagzaamheid en conservatieve ideeën rond mannelijkheid. SuckerPunch plaatst de twee protagonisten in een metaforische boksring, waar ze de strijd aangaan met schaamte en seksualiteit in een constante zoektocht naar oprechte intimiteit.

    Frascati, Amsterdam, 8-9/9

  • Komisch relaas van carrières in hun nadagen

    Komisch relaas van carrières in hun nadagen

    Wie denkt met De laatste dagen van Roger Federer en andere eindes een enerverend sportboek open te slaan, komt bedrogen uit. In plaats daarvan heeft de Amerikaanse criticus, essayist en romancier Geoff Dyer een bloemlezing samengesteld over het einde van roemruchte carrières. Zo komen naast het, rond de boekpublicatie naderende afscheid van de Zwitserse tennislegende onder meer ook die van Jean Rhys, Bob Dylan en Richard Wagner voorbij. 

    Hannah Clarkson van Totally Dublin vindt dat het boek neerkomt op een ‘waslijst van eindes in het algemeen’. Het gaat in haar ogen net zo goed over ‘gesneefde ambities, niet-uitgelezen boeken of de gelofte om voor de rest van je leven uitsluitend hotelshampoo te gebruiken.’ Ze stelt dat Dyer ‘met komisch fatalisme’ zichzelf en ‘alles wat hij nog heeft af te ronden’ op de korrel neemt.

    ‘Met tennis heeft het weinig te maken’

    ‘Onder de talrijke thema’s die zijn aandacht genieten’ springt er eentje uit: Dyer zelf, zo constateert recensent Nicholas Wroe in The Guardian. ‘Bij een andere schrijver die zichzelf zo nadrukkelijk centraal stelt, was dat vermoeiend geworden’, maar Dyer zet ‘zijn handelsmerk van frisheid, speelsheid en humor’ ditmaal in om de vergankelijkheid te onderzoeken. ‘Terwijl zijn leeftijd vat op hem begint te krijgen, is zijn jeugdigheid allerminst verdwenen.’

    Simon Kuper stelt in Financial Times dat er een mooi boek valt te schrijven over ‘creatieve geesten in de nadagen van hun carrière’. Maar Dyer komt wat hem betreft niet verder dan een ‘allegaartje van loftuitingen op schilders, auteurs en atleten’ in combinatie met ‘eindeloze ontboezemingen waarbij je wenst dat zijn redacteur had ingegrepen. Zijn beste overdenkingen waren misschien iets geweest voor een kort essay. Hij had ze ook kunnen delen op zijn Facebook-pagina.’

    ‘Eigenlijk zijn het gecamoufleerde mémoires’, schrijft Charles Finch in Los Angeles Times : ‘Met tennis heeft het weinig te maken, maar, net als in zijn vorige publicaties, des te meer met Dyer zelf.’ Hij houdt het op ‘een hybride vorm van essay, kritiek en fictie’.

    De laatste dagen van Roger Federer en andere eindes van Geoff Dyer, uit het Engels vertaald door Ivo Verheyen, is half juli uitgebracht door uitgeverij Tzara.

    Door Diederik Samwel

  • Van papieren vliegtuigje tot drone

    Van papieren vliegtuigje tot drone

    Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

    De hogere wiskunde achter een papieren vliegtuigje

    Papieren vliegtuigjes vouwen, wie doet dat nog? Blijkt dat ook daar een wereldkampioenschap voor bestaat. De kunst is dan om het A-4tje zo te transformeren dat het een wereldrecord kan breken voor de langste vlucht (27,6 seconden), of voor de langste afstand (63,19 meter). Kleine aanloop, strakke worp en sierlijke landing, graag. Waar wij gestopt zijn met vouwen is de wetenschap verdergegaan. Het tijdschrift Popular Mechanics beschrijft hoe belangrijk de rol van het papieren vliegtuigje is en is geweest bij de ontwikkeling van de dronetechnologie. Een aanrader van editor at large Katrien Gottlieb.

    Takuo Toda, voorzitter van de Japanse Origami Vliegtuig Associatie (ja, die bestaat) raakte geïnspireerd door Shinji Suzuki die die papieren vliegtuigjes wilden lanceren vanaf het Internationaal Ruimtestation om de terugkeerdynamica te bestuderen. Toda haalde het bestuur van het bergdorp Jinseki-Kogen over om een 85 meter hoge toren te bouwen voor hobbyisten. Iedereen lachte hem uit. Maar zo gek was dat idee niet. Want het aerodynamische principe is enorm leerzaam om te gebruiken voor de ontwikkeling van drones, dat bewijst het huidige onderzoek van de Cornell University naar de mechanica van de zweefvliegtuigjes van papier, gepubliceerd in de Journal of Fluid Mechanics (ja, dat bestaat ook).

    Ze plaatsen bijvoorbeeld gewichtjes op de vleugels om het zwaartepunt aan te passen en analyseren vervolgens hoe deze aanpassingen de vlucht beïnvloeden. Als de gewichten te dicht bij het midden van het vel papier worden geplaatst, zwabberen de zweefvliegtuigjes ongecontroleerd naar de grond. Als de gewichten te ver naar voren worden geplaatst, duiken ze onmiddellijk naar beneden. Lijkt op het eerste gezicht geen hogere wiskunde. Maar om het geheim van een stabiele vlucht te kunnen begrijpen zijn dergelijke experimenten met de papieren versies onontbeerlijk. Bovendien is het zoeken naar het evenwichtsmiddelpunt eenvoudig uitvoerbaar. Laat het knutselwerkje tussen duim en wijsvinger balanceren, wel eerst volgens de regels van de papierenvliegtuigexperts vouwen, en het zwaartepunt is zo gevonden.


    Rampenkapitalisme

    Met stijgende verbijstering las redacteur IJsbrand van Veelen het artikel ‘Why was there no water to fight the fire in Maui?’ van Naomi Klein en Kapuaʻala Sproat voor The Guardian. Met dezelfde scherpe, analytische blik waarmee Klein in haar boeken No Logo en The Shockdoctrine internationaal furore maakte, kijken de auteurs naar het inferno van afgelopen week op het Hawaiiaanse eiland Maui. Wat schuilt er achter het drama? Hoe zat het met de eigendomsverhoudingen en wie probeert er nu te profiteren van de ellende, door de ranzige regels te volgen van disaster capitalism – misbruik van rampen om er zelf beter van te worden?

    Toen het tijd was om branden te blussen, zaten sommige brandslangen zonder water. Hoe kan dat?

    ‘Overal op Maui glanzen de golfbanen smaragdgroen, slagen hotels erin hun zwembaden te vullen en slaan bedrijven water in om door te verkopen aan luxe landgoederen. Maar toen het tijd was om branden te blussen, zaten sommige brandslangen zonder water. Hoe kan dat? De reden is de langlopende strijd om de kostbaarste natuurlijke hulpbron van West-Maui: water. Daarom pakte Tereari’i Chandler-‘Īao op dinsdag 8 augustus, toen ze op de vlucht sloeg voor de branden in Lahaina, een tasje met kleren, wat eten en iets onconventioneels: een doos vol vergunningsaanvragen voor watergebruik.’

    Zo beginnen de auteurs hun analyse van de jarenlange strijd om water op het eiland tussen de inheemse bevolking enerzijds en grote bedrijven en projectontwikkelaars anderzijds. Een strijd met desastreuze gevolgen. Zelfs nu – op het hoogtepunt van de ellende – proberen ondernemers, ogenschijnlijk gesteund door gouverneur Josh Green van Hawaï, een slaatje uit de situatie te slaan.

    Lees ook:


    Vijf verdiepende leestips

    » In Le Monde stond deze week een artikel dat zo door kan als script voor de serie Mocro Maffia. De Franse politie was achter de ontvoering van de Nederlandse drugsbaron Jamal B. alias Partymaster gekomen door uitgelekte berichten met Franse compagnons en kreeg zo inzicht in hoe verweven de Nederlandse ‘mocro maffia’ is met het Franse criminele circuit. De Nederlandse drugsbaron werd ontvoerd in Marbella, door acht mannen vermomd als politieagenten. ‘Van Jamal B. is sindsdien niets meer vernomen. Zijn handlangers zijn hun ‘Partymaster’ kwijt. Maar in narcokringen kan zo’n ontvoering niet lang onbeantwoord blijven’, leidt Le Monde de thriller in.

    » Afrika staat op het punt een grote speler te worden op de energiemarkt, schrijft The Economist in een diepgaand artikel. Het continent heeft alles om een grote bijdrage te leveren aan de energietransitie: aardgas, zon en wind. Of Afrikaanse landen het lukt om dit op een economisch rendabele manier uit te baten en of de gewone Afrikaan hiervan profiteert, is nog maar de vraag, aldus het zakenblad.

    » Hongkongse dissidenten die naar het buitenland zijn gevlucht, blijven last houden van intimidatie door de autoriteiten. Zo worden hun familieleden opgepakt en ondervraagd en staat er vaak een prijs op hun hoofd. Allemaal met als doel om Hongkongers die in het buitenland wonen ervan af te houden om zich uit te spreken voor democratie en tegen de groeiende invloed van China, laat een sterke reportage van The Guardian zien. Het Britse dagblad spreekt van ‘maffiapraktijken’.

    » Als er tegenwoordig oorlog in het nieuws komt, gaat het meestal over Oekraïne. Soms haalt de burgeroorlog in Syrië het nieuws, of af en toe het geweld in Jemen of Myanmar. Maar over de Democratische Republiek Congo hoor je weinig, aldus het Zwitserse Neue Zürcher Zeitung. Toch zijn er in de burgeroorlog die aldaar woedt al miljoenen mensen omgekomen. Waarom is de oorlog in Congo zo complex en schijnbaar onoplosbaar?

    » India is ’s werelds grootste exporteur van mensenhaar voor pruiken en haarstukjes, maar door ongereguleerde smokkel via Bangladesh en Myanmar raakt deze sector in gevaar. Het bezorgt de Indiase douane ‘hoofdpijn’, aldus South China Morning Post in een levendig geschreven reportage over de sector in het nauw.