Fans van Foo Fighters kunnen ook na het plotselinge overlijden van drummer Taylor Hawkins, nu ruim een jaar geleden, gerust zijn, concludeert de internationale muziekpers. Op But Here We Are, het nieuwste album van de Amerikaanse rockband, laat frontman Dave Grohl (54), die in dezelfde periode ook zijn moeder verloor, ‘zijn stem breken en zijn gitaar huilen, maar barst hij van levenslust’, schrijft The Evening Standard. ‘Dit is een ijzersterk nieuw hoofdstuk, waarin verdriet wordt omgezet in vitaliteit.’ The Irish Times stelt dat Grohl ‘het niet moet hebben van ingewikkelde metaforen: alle teksten zijn doordrenkt van dood en rouwverwerking’.
Desalniettemin is ‘deze band waarschijnlijk de beste in zijn soort’. ‘Verdriet in onbedekte termen’, stelt Rolling Stone: ‘Raggen op de gitaar en het drumstel aan gort slaan om het duister te overstemmen.’ ‘Deze luisterervaring komt neer op een 48 minuten durende achtbaan,’ vindt The Sydney Morning Herald. Terwijl het Duitse Plattentests spreekt van een combinatie van ‘dromerigheid, psychedelische verwennerij en halsbrekend rocken. Dit is wat muziek vermag wanneer je wereld in elkaar stort.’
But Here We Are van de Foo Fighters is begin juni uitgebracht.
De Armeens-Turkse fotojournalist Ara Güler (1928-2018) beschouwde fotografie niet als kunstvorm, schrijft Fusun Ozbilgen, die Güler ooit interviewde, op Armeniapedia. ‘Een fotograaf staat in dienst van de waarheid,’ aldus Güler. In een video bij een van de vele exposities die tijdens zijn leven aan zijn werk werden besteed, licht hij toe: ‘Wij persfotografen leggen een visuele geschiedenis van onze tijd vast. Dat vind ik belangrijker dan het maken van kunst.’ Deze zienswijze leverde Güler de bijnaam ‘het oog van Istanboel’ op, waartegen hij zelf overigens protesteerde. ‘Ik ben een bewoner van de wereld. Ik ben een wereldfotograaf,’ citeert de BBC hem.
Toch was hij volgens The Guardian, hoewel hij ‘de wereld rondreisde en beroemdheden fotografeerde’, vooral trots op de foto’s in zijn geboorteland. ‘In tegenstelling tot de typische toerist was Güler niet geïnteresseerd in lege oriëntatiepunten,’ schrijft het onlinemagazine Qantara over dit werk. ‘Hij portretteerde de levens van de armen en behoeftigen; strijd, armoede, werkloosheid, verval, maar ook hard werken en hoop zijn voelbaar in zijn werk. Toch is dit alles verpakt in zo’n poëtisch en melancholisch kader dat deze foto’s veel meer zijn dan louter documentaire fotografie. Ze zijn de menselijke erfenis van de inwoners van Istanboel.’
The Guardian stelt de legitieme vraag of we Gülers foto’s dan wel als kunst moeten tentoonstellen, waardoor ze ‘in zekere zin uit hun culturele en historische context’ worden gehaald. ‘Een groothoekopname van de kerk van Sint-Gregorius in Ani toont bijvoorbeeld een diep rivierdal dat achter de kerk tussen twee heuvels door slingert. Wat niet wordt onthuld, is dat deze rivier de grens vormt tussen Turkije en Armenië’, die in 1993 vanwege spanningen werd gesloten. Hoe dan ook, besluit de Britse krant, zijn de beelden ‘van een Turkije dat al lang verdwenen is overtuigend in hun schoonheid en verhalend vermogen’.
Ara Güler: A Play of Light and Shadow is van 23 juni t/m 8 november 2023 te zien in Foam, Amsterdam.
Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.
Privacyproblemen bij Threads
Deze week kwam Facebook-moederbedrijf Meta met Threads, waarvan wordt verwacht dat het een grote concurrent voor Twitter zou kunnen worden. Ook al werd de app in meer dan honderd landen gelanceerd, in de EU is hij nog niet te vinden vanwege zorgen over de privacy van gebruikers. De commissie voor databescherming DPC, de in Ierland gevestigde privacywaakhond van de EU, heeft Threads niet actief geblokkeerd, maar Meta is nog aan het uitzoeken hoe de app in Europa gelanceerd kan worden, gezien de strikte privacywetgeving in de EU.
Het online nieuwsplatform Quartz zette op een rijtje voor welke privacy-aspecten van Threads de EU-waakhond gevoelig zou kunnen zijn. Je leest ze hier. Een aanrader van redacteur IJsbrand van Veelen.
Verschroeiende hitte in ‘zonnestad’ Hermosillo
Als je denkt dat het dit weekend in Nederland al warm is, moet je eens langsgaan bij het Mexicaanse Hermosillo. In die stad in het noorden van het land werd het afgelopen maand 49,5 graden Celsius. Fysiek afreizen is niet nodig, dat deed The New York Times al voor je. De fotoreportage van zwetende spreken Mexicanen spreekt voor zich, aldus redacteur Joep Harmsen.
Hermosillo stond al bekend als de ‘zonnestad’, maar bijna 50 graden was ook voor de meest geharde inwoners wat gortig. ‘Het was alsof er vuurballen naar me werden gegooid,’ zei Isabel Rodríguez uit de stad in de staat Sonora tegen The New York Times. Die hoge temperaturen zijn niet zonder gevolgen. Tijdens een hittegolf afgelopen maand overleden 110 mensen door de warmte – en honderden boerderijdieren.
Toch lijkt het normale leven in de stad door te gaan: ‘scholen bleven open en vrouwen liepen met hun kinderen naar school; voetbalwedstrijden stonden nog steeds gepland voor de middag’, schetst het dagblad uit New York. Met het opwarmende klimaat zijn deze extreem hoge temperaturen misschien maar iets waar we aan moeten wennen.
Vijf verdiepende leestips
» Filosoof Slavoj Zizek schreef een interessante beschouwing in New Statesmanover de rellen in Frankrijk en wat het antwoord van links op de sociale onrust moet zijn. Zijn punt is even verrassend als spot on: Links moet zich meer inzetten voor ordehandhaving en veiligheid, een traditioneel rechts thema. Waarom? Omdat de armen veel meer te lijden hebben onder de vernielingen van publieke voorzieningen als het openbaar vervoer dan de rijken. Lees het hier.
» In Los Angeles Times schetst columnist Jean Guerrero een ontluisterend beeld van de radicalisering binnen de Republikeinse Partij als het gaat om migratie en de houding tegenover Mexico. Was Trumps slogan nog ‘Build that wall’, tegenwoordige bezigen rechtse politici in de VS stevigere taal: ‘Bomb the Mexicans’. Om de drugsepidemie in het land te bestrijden stellen Republikeinen voor om Mexico binnen te vallen. Guerrero merkt terecht op dat de Mexicaanse kartels hun drugsoorlogen uitvechten met Amerikaanse wapens.
» Onlangs overleed de Oekraïense schrijver Victoria Amelina aan de gevolgen van de verwondingen die ze opliep tijdens het Russische bombardement van een restaurant in Kramatorsk. The Guardianpubliceerde deze week een prachtig essay van haar hand. Daarin schrijft ze over haar jeugd in Kyiv en opgroeien in de schaduw van Moskou. Sinds de oorlog in Oekraïne, zo schrijft Amelina, ontdekte ze pas wat het betekende om Oekraïens te zijn.
» In 2050 moeten alle Nederlandse woningen aardgasvrij zijn en ook in Duitsland wil de regering iedereen aan de warmtepomp. Maar hoe doen ze dat in ander Europese landen? Bijvoorbeeld in Polen, waar sommigen hun huis nog verwarmen met een kolenkachel. Süddeutsche Zeitung zocht het uit.
» Een andere factor in de energietransitie is het uitfaseren van de verbrandingsmotor. De elektrische auto is een oplossing, maar hoe zit het met de waterstofauto? Lang werd de door waterstof aangedreven wagen gezien als de opvolger van de benzineslurper, maar daar is weinig van terechtgekomen, ondanks miljardeninvesteringen, blijkt uit deze reportage van Der Spiegel. Waar ging het mis?
Kurt Tucholsky (1890-1935) was al beroemd als satiricus, journalist en schrijver van vlijmscherpe korte verhalen toen hij in 1931 Gripsholm, een kasteelroman schreef, ‘een quasizorgeloos vakantieboek, waarin vriendschap, verliefdheid, geflirt in een driehoeksverhouding, goed eten en drinken en wandelingen in de natuur’ de overhand hebben, aldus de Nederlandse uitgever, Van Oorschot. Opvallend, want in deze jaren schreef de van oorsprong Duitse auteur verder alleen nog ‘hartverscheurende brieven’ aan intimi. Vier jaar later stierf hij aan een overdosis slaappillen. Vanwaar deze luchtige uitzondering?
Tucholsky brak al jong door als publicist, maar werd in de eerste jaren van de Eerste Wereldoorlog ingezet als soldaat aan het oostfront, een ervaring die hem voorgoed overtuigde van het pacifisme en antimilitarisme. Na de oorlog schreef hij in hoog tempo onder allerlei pseudoniemen artikelen waarin hij onder meer zijn landgenoten vergeefs probeerde te waarschuwen voor een aankomende oorlog. In 1924 verhuisde hij naar Parijs en later naar Zweden, waar hij uiteindelijk stierf.
Uit zijn brieven is op te maken dat hij die laatste jaren van zijn leven vol zelfverwijt was. Zo schreef hij over zichzelf: ‘Had een goudklomp in zijn hand, maar bukte zich om centjes op te rapen’, aldus The New York Review of Books. Andere citaten uit deze tijd: ‘Een satiricus is een gedesillusioneerde idealist’ en ‘Ik heb succes, maar geen enkele invloed’. NYRB noemt Gripsholm dan ook ‘een bedrieglijk lichte roman’, waarin ‘constant onheil op de loer ligt’. The Times Literary Supplement bespeurt tijdens het lezen ‘een treurig gevoel van verlangen, beroofd van enige hoop’. Tucholsky lijkt niet langer de illusie te hebben gehad anderen te overtuigen; volgens LA Review of Books is dit boek om die reden persoonlijker van aard.
Toch, schrijft NYRB, was zijn invloed op tijdgenoten en latere schrijvers niet gering – in Nederland vormde Tucholsky een inspiratiebron voor onder anderen Annie M.G. Schmidt en Simon Carmiggelt – zij het niet op politiek vlak. Martyn Goff van The Daily Telegraph noemt als een van de ‘buitengewone kenmerken van dit boek’ de moderniteit: ‘het zou recent geschreven kunnen zijn’. Ook modern in deze roman was zijn personage Lydia, ‘een vrouw die zich vaak wispelturig en belachelijk gedroeg, maar tegelijkertijd nuchter, warm en zeer onafhankelijk was,’ aldus The New York Times.
Gripsholm, een kasteelroman is 6 juli verschenen in een vertaling van Ard Posthuma.
Les pires is een film in een film. Een regisseur, gespeeld door de Belgische acteur Johan Heldenbergh, strijkt neer in het Noord-Franse kustplaatsje Boulogne-sur-Mer om met lokale jongeren een speelfilm op te nemen. Maar in feite is het de échte regisseurs, de Franse debutantes Lise Akoka en Romane Guéret, te doen om wat er achter de schermen gebeurt. Omdat de hoofdrollen worden gespeeld door jongeren uit de buurt die nooit eerder voor de camera stonden, vervaagt de grens tussen fictie en werkelijkheid vanzelf.
Volgens Luc Boulanger van La Presse roept de film ‘interessante vragen op over sociaal voyeurisme in tijden van social media en reality-tv’: ‘Worden jongeren in een kwetsbare positie hier ingezet om een sterk realistische film te maken, of om de dagelijkse problemen in een achterstandswijk beter te begrijpen?’ Hoe dan ook, Boulanger begrijpt waarom de film in Cannes werd bekroond en schaart zich achter de lovende Franse kritieken: ‘De rotte appels uit de stadswijk blijken pareltjes op het witte doek.’
‘De makers zijn jarenlang bezig geweest met acteerworkshops in achterstandswijken’
Los van de ethische kwesties vindt François Lévesque van het Canadese Le Devoir de vier belangrijkste acteurs ‘uitstekend en ontroerend’. Volgens hem resulteert het in ‘een menselijke en cinematografische ervaring waaraan je je tot het laatste shot moet overgeven.’ Ook Thierry Chèze van filmmagazine Première kent geen twijfel: ‘De filmmakers hebben het thema volledig in de vingers. Geen enkel spoor van het stigmatiseren van een volkswijk, of juist van het romantiseren van sociale ellende.’ Over de zestienjarige hoofdrolspeelster Mallory Wanecque komt Chèze zelfs woorden tekort: ‘Puur goud, wat een waanzinnige uitstraling. Die gaan we nog vaak terugzien.’
In Variety schrijft Guy Lodge dat het succes van Les pires niet uit de lucht komt vallen: ‘De makers zijn jarenlang bezig geweest met acteerworkshops in achterstandswijken. Daardoor weerspiegelt de film hun persoonlijke aanpak en ontwikkeling.’ Collega Dmitry Samarov van Chicago Reader vindt dat de niet-professionele acteurs van begin af aan overtuigen: ‘Welke scènes gespeeld, gescript of geïmproviseerd zijn? Dat maakt toch helemaal niet uit?’
Les pires (The Worst Ones) van Lise Akoka en Romane Guéret draait vanaf 29 juni in de bioscoop.
Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.
Waarom vinden we verhalen over kunstroven zo aantrekkelijk?
Het verhaal van het Franse stel Stéphane Breitwieser en zijn (inmiddels ex-)vriendin Anne-Catherine Kleinklaus is wellicht bekend, schrijft redacteur IJsbrand van Veelen: eind twintigste eeuw pleegden ze een onwaarschijnlijke reeks kunstdiefstallen met een totale waarde van zo’n 1,5 à 2 miljard. Dat ging niet om het geld: Stéphane is kunstliefhebber en stouwde zijn slaapkamer in het huis van zijn moeder vol met gestolen schoonheid van vooral zestiende en zeventiende eeuwse meesters. Het ging pas mis toen zijn moeder hoorde dat hij was opgepakt: ze begon kunstwerken van onschatbare waarde te vernietigen in een poging bewijsmateriaal te verdoezelen.
Over deze geschiedenis verscheen onlangs The Art Thief: A True Story of Love, Crime, and a Dangerous Obsession van Michael Finkel, zelf overigens ook niet van onbesproken gedrag. Finkel moest in 2002 opstappen als journalist bij The New York Times nadat was gebleken dat hij een niet-bestaande persoon had opgevoerd, samengesteld uit meerdere personen. Hij revancheerde zich na zijn vertrek met twee bekroonde boeken en komt nu dus met The Art Thief.
‘Van alle onschatbare objecten ter wereld leent niets zich zo goed voor een overvalverhaal als kunst’
In haar bespreking van het boek in The New Yorker richt Kathryn Schulz zich vooral op de vraag waarom we verhalen over slimme, geweldloze roven en overvallen zo heerlijk vinden. Het genre – waartoe speelfilms als Ocean’s Eleven en Gone in 60 Seconds behoren – kent een aantal conventies, schrijft Schulz. Het moet bijvoorbeeld gaan om objecten met een spectaculaire waarde en tijdens voorbereidingen voor de roof moet minstens één keer ‘een onmogelijke klus’ of iets dergelijks worden gezegd.
En: ‘Van alle onschatbare objecten ter wereld leent niets zich zo goed voor een overvalverhaal als kunst. Niet alleen omdat kunst duur is, gehuisvest in grote instellingen en moeilijk te stelen, maar ook omdat iedereen die gemotiveerd is om kunst te stelen – vanwege de kunst, zoals de conventie voorschrijft – intrinsiek verfijnd lijkt, een soort van deftige dief wiens morele fouten worden overschaduwd door een uitstekende smaak.’ Meer over haar vraag why do heist stories steal our hearts? lees je hier.
Het meest waardevolle schilderij dat Stéphane Breitwieser had gestolen was Sibylle von Kleve als Braut van Lucas Cranach de Oude (1526). Het schilderij zou zo’n 5 miljoen Britse pond waard zijn.
Vijf verdiepende leestips
» Voordat Jevgeni Prigozjin leider was van een huurlingenleger, voerde hij al een onlineleger van trollen aan: het Internet Research Agency. Dat bedrijf was onder andere verantwoordelijk voor een desinformatiecampagne tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016. The Intercept analyseerde hoe Prigozjin en zijn trollenleger de publieke opinie in Rusland probeerden te beïnvloeden in aanloop naar en tijdens zijn opstand tegen de Russische legerleiding. Een ‘social media blitz’ aldus het Amerikaanse nieuwsplatform.
» Een onderzoek van El País, samen met het in Nederland gevestigde Lighthouse Reports, onthult dat de officiële versie van de Griekse kustwacht over wat er is gebeurd bij de schipbreuk op 14 juni waarbij meer dan zeshonderd mensen om het leven kwamen niet klopt. Ze spraken verschillende overlevenden die een heel ander verhaal vertellen: ‘De kustwacht sleepte onze boot op hoge snelheid mee en toen kapseisden we.’
» De Democraten in de Verenigde Staten zijn ervan overtuigd dat ze de aankomende midterm-verkiezingen gaan winnen als ze campagnevoeren voor abortusrechten. Het onderwerp is een hot topic geworden in de Amerikaanse sinds het federale recht op abortus is afgeschaft door het Hooggerechtshof. Als de Democraten het lukt om hun kiezers naar de stembus te krijgen in naam van abortusrechten dan maken ze een goede kans om ook de presidentsverkiezingen van 2024 te winnen, analyseert The Atlantic.
» Spaanse vrouwen zijn trots op hun onafhankelijkheid en hun hoge arbeidsparticipatie. Dat komt echter niet omdat mannen dit voor hen mogelijk maken, maar door het zwarte huishoudelijke werk van Latijns-Amerikaanse vrouwen, schrijft Süddeutsche Zeitung. De Beierse krant volgde een van die uitgebuite vrouwen tijdens haar werk. Het leverde een uitgebreid beeld op van onderbetaling, lange werkdagen en het missen van kinderen die leven op een ander continent.
» Neue Zürcher Zeitung schreef een portret van de Iraanse internetactivist Sina Rabbani. Als kind was hij getuige van hoe zijn broer stokslagen kreeg door leden van de Revolutionaire Garde, nu zet hij zich in voor vrijheid op het internet voor Iraniërs via het Tor-project. Zo ontwikkelde hij een webbrowser waarmee Iraniërs anoniem kunnen internetten. Geen luxe in een land waar het strengste beleid op het gebied van internetcensuur kent.
Bloedbadnatie gaat over een epidemie die niet wordt veroorzaakt door een ziekte, maar door wapens. Paul Auster onderzoekt hoe Amerika’s liefde voor wapens ontstond bij de eerste Engelse kolonisten, en hoe die geschiedenis van geweld doorleeft tot de dag van vandaag.
Rachel Aviv volgt mensen met stoornissen die tegen de grenzen van psychiatrische verklaringen aanlopen. Hun diagnose geeft hun ervaring een naam, maar drukt ook een stempel op hun identiteit en positie in de maatschappij. Aviv opent nieuwe vensters in ons denken over psychische stoornissen.
De mensheid staat op de rand van de afgrond. Om onze dreigende zelfvernietiging te voorkomen, moeten we ons beeld van de wereld en van onszelf radicaal herzien. Daarom pleit Markus Gabriel voor een Nieuwe Verlichting, waarin de mens als dier centraal staat.
De dood van een soldaat verteld door zijn zus – Olesya Khromeychuk
In 2017 sneuvelt de broer van Olesya Khromeychuk in de Donbas. Olesya woont dan al jaren in Londen. Terwijl ze probeert het verlies een plek te geven, tracht ze de Russische invasie in Oekraïne te verwerken: als historica van de oorlog en als vrouw, burger en zus.
De islamitische wereld kende invloedrijke denkers en wetenschappers in haar vroege geschiedenis, in een tijd dat Europa werd gedomineerd door religieuze orthodoxie en militaire heerschappij. Van de 9de tot de 12de eeuw waren moslimlanden filosofisch en sociaaleconomisch veel ontwikkelder dan het Westen.
Lezers van 360 Magazine krijgen 10 procent korting op alle niet-Nederlandstalige boeken en tijdschriften in de webshop van Athenaeum met de code 360MAG
Cindy Sherman kan nog altijd van gedaante wisselen, terwijl er al honderden zelfportretten van de conceptueel kunstenares (69) bestaan. Deze zomer exposeert ze nieuw werk in Zürich, een volgende fase in minutieus geconstrueerde beelden die inmiddels een duizelingwekkende galerij vormen. Een paar extra oren of armen, kunstmatige intelligentie? Cindy Sherman doet er niet moeilijk over. De originele foto’s, gemaakt tussen 2010 en 2023, versnijdt ze graag en met digitale technologie maakt ze er een geheel nieuwe compositie van. Deze keer in zwart-wit, met sommige gedeelten in kleur.
Ze is altijd haar eigen model, dat eindeloos kan worden aangekleed. Met prothesen, valse tanden, pruiken, make-up en decors leidt dat tot groteske portretten. ‘Ze is meester in de kunst van de deconstructie’, schreef het Britse designmagazine Wallpaper. Tegen Financial Times zei Sherman dat de traditionele schoonheid haar niet zo interesseert. ‘Wat er onder een glad oppervlak zit, dat houdt me bezig.’ Het zijn volgens haar de kleuren of de textuur van een object die aantrekken, van dichtbij jagen ze angst aan. Uiteindelijk is het niets anders dan een lokmiddel, een illusie. Een spel met de verwachtingen van de kijker, ‘die niet moeten denken dat mijn foto’s echt zijn. De werkelijkheid is al afschuwelijk genoeg.’
Tegelijkertijd reflecteert het werk de verstreken jaren waarin Sherman zich op al die verschillende manieren voorstelde. Nu ze ouder wordt, blijft ze zich vermommen. ‘Hoe ik eruitzie, ja, dat is een feit. Daar begint het mee.’
Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.
Brexit-mislukking
De Britse historicus Timothy Garton Ash liet deze week in The Guardian zijn licht schijnen over zeven jaar Brexit en zijn oordeel is niet mals, aldus redacteur IJsbrand van Veelen. ‘Nu we de zevende verjaardag naderen van de noodlottige beslissing van Groot-Brittannië om de EU te verlaten, op 23 juni 2016, is de staat van de betrekkingen tussen het VK en de EU oppervlakkig gezien bemoedigend, maar structureel deprimerend.’ En het Britse publiek is er klaar mee.
Garton Ash wijst op de uitslag van een YouGov-enquete van vorige maand: 56 procent van de ondervraagden vindt dat het fout was dat Groot-Brittannië de EU verliet; 31 procent staat er nog achter. Volgens 62 procent is Brexit ‘eerder een mislukking’; slechts 9 procent vindt het ‘eerder een succes’. En hij vervolgt: ‘In een opiniepeiling van Opinium, die vier opties bood voor de toekomstige relatie [met de EU], koos 36 procent van de Britse respondenten voor “we moeten weer lid worden van de EU”, 25 procent koos voor “we moeten buiten de EU blijven, maar onderhandelen over een nauwere relatie dan we nu hebben.“’ En daar ligt volgens hem precies het probleem, want premier Rishi Sunak is ‘een nog grotere Brexiteer dan zijn in ongenade gevallen voorganger Boris Johnson ooit was’, terwijl oppositieleider Keir Starmer er eigenlijk alleen maar op is gebrand om de verkiezingen van volgend jaar te winnen. Hoe het er volgens Garton Ash precies voor staat, lees je hier.
» Het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic publiceerde nadat bekend was gemaakt dat er brokstukken van de duikboot de Titan waren gevonden een sterke analyse van hoe het zo heeft mis kunnen gaan. Want vijf mensen stierven in een duikboot die slechts losjes was gereguleerd en mogelijk geen veiligheidsinspectie had ondergaan.
» De Verenigde Staten betalen jaarlijks nog steeds miljarden aan het Russische atoomagentschap, ontdekte The New York Times. Amerikaanse kerncentrales zijn immers afhankelijk van goedkoop verrijkt uranium uit Rusland. Dat geopolitieke dilemma wordt steeds groter nu de klimaatverandering de behoefte aan emissievrije energie onderstreept.
» Fietspaden, in Nederland zijn ze zo normaal in het straatbeeld als verkeerslichten, maar in veel landen moet je ze met een vergrootglas zoeken. Zo was het voor kort ook in Spanje, maar sinds de pandemie hebben veel linkse stadsbesturen in Spanje kilometers aan carriles bici aangelegd. Tijdens de lokale verkiezingen van 28 mei zijn er echter veel rechtse bestuurders aangetreden in Spaanse gemeenten die het fietspad hebben gebombardeerd tot linkse hobby, signaleert El País. Spanjaarden kunnen beter naar Denemarken en Nederland kijken, waar fietspaden omarmt worden door het hele politieke spectrum, aldus de krant.
» Ben je van plan om deze zomer door Europa te reizen? Voor de gemiddelde Afrikaan is het heel wat minder gewoon om op vakantie te gaan op eigen continent – laat staan om überhaupt op vakantie te gaan. Dat ligt niet alleen aan de lagere levensstandaard, maar ook aan de vele visumbeperkingen. Die dan weer niet gelden voor Europese of Noord-Amerikaanse toeristen. Oegandezen Maureen Agena en Edward Echwalu liepen hier op hun reis door twaalf Afrikaanse landen veelvuldig tegenaan, vertelden ze aan The Guardian. Ze hopen met hun reis andere Afrikanen te inspireren om door eigen continent te trekken.
» Niger is sinds een paar jaar een belangrijke partner geworden in het grensbeleid van de EU. Waren eerst de wegen door de Sahel naar Algerije of Libië populaire en relatief veilige routes om Europa te bereiken, nu wijken veel migranten uit naar buurlanden of naar sluiproutes door de woestijn, waar ze meer gevaren op hun pad vinden. Uit een reportage van Die Wochenzeitung blijkt eens te meer dat het bemoeilijken van migratie niet leidt tot minder migranten, maar tot meer inkomsten voor mensensmokkelaars, meer misstanden, minder veiligheid en uiteindelijk tot meer doden.
Deze zomer zijn er tijdens het Holland Festival 201 voorstellingen, waaronder zeven wereldpremières. Veel oude bekenden staan op het programma, zoals Laurie Anderson, Romeo Castellucci, Susanne Kennedy en Meredith Monk. En het lijkt wel alsof de meerderheid een alternatieve wereld creëert omdat de huidige niet meer voldoet.
De Duitse filmmaker Julian Rosefeldt stelde het scenario voor de levensgrote filminstallatie Euphoria bijna volledig samen uit citaten van uiteenlopende figuren: Ayn Rand, Aldous Huxley, Cardi B, Warren Buffett, Plato, Terry Pratchett, Snoop Dogg, Shakespeare et cetera. Die citaten vormen het thema van de installatie: de ‘euforische’ en de destructieve kant van onze kapitalistische consumptiemaatschappij.
In 2017 was Rosefeldts filminstallatie Manifesto de grote trekpleister van het festival. De Australische actrice Cate Blanchett kroop destijds in de huid van dertien verschillende personages, met slechts teksten uit beroemde manifesten waarin kunstenaars hun visie op de wereld en de kunst uiteen zetten. Voor Blanchett, bewonderd om haar vermogen in elke rol te stappen, moest een tijger dit keer geen enkel probleem zijn. In Euphoria verzorgt ze de stem van een tijger die sloffend door een lege supermarkt filosofeert over tweeduizend jaar menselijke hebzucht. Verder zijn het vooral mensen die de eindeloze sleur van de vrije markt vieren.
Euphoria, Centrale Markthal, Amsterdam, te zien tot 25juni
Een deel van het programma van het Holland Festival is tot stand gekomen in samenwerking met associate artist Anohni (voorheen bekend van Antony and the Johnsons). Ze zal op meerdere plekken en in verschillende disciplines het maatschappelijk debat op gang brengen, om een nieuwe visie op de samenleving te formuleren: een waarin niemand wordt uitgesloten, gemarginaliseerd of uitgebuit.
De kunstenaar zelf is aanwezig met drie projecten. Het muziekstuk The Disintegration Loops (for Euterpestraat) is gratis toegankelijk en bevat muziek van de Amerikaanse componist William Basinski, uitgevoerd door het Radio Filharmonisch Orkest. De multimediale tentoonstelling She Who Saw Beautiful Things is te zien in Huis Willet-Holthuysen. En als onderdeel van kunstenaarsgroep Future Feminism presenteert Anohni in het Muziekgebouw de installatie 13 Tenets of Future Feminism.
Süddeutsche Zeitung interviewde deze week de chef van Frontex, Hans Leijtens. Een aanrader van redacteur Joep Harmsen. De zestigjarige Nederlander is in maart aangetreden als hoofd van het Europees Grens- en kustwachtagentschap en werd deze week geconfronteerd met een van de grootste schipbreuken van een migrantenboot op de Middellandse Zee. Daarbij zijn minstens achtenzeventig mensen omgekomen, maar dat dodental kan mogelijk oplopen tot meer dan vijfhonderd.
Leijtens wordt helaas niet het vuur aan de schenen gelegd over de vele incidenten waarbij Frontex de levens van migranten in gevaar heeft gebracht, zoals verschillende onderzoeken aan het licht hebben gebracht. Zo laat SZ Leijtens wegkomen met de obligate uitspraken ‘Niemand van ons staat ’s ochtends op en zegt: Laten we vandaag de mensenrechten schenden’ en ‘Als er aanwijzingen zijn van wangedrag, zullen we die in de toekomst openbaar maken’. Toch zegt Leijtens wel dat hij de cultuur in zijn organisatie wil veranderen: ‘We moeten ook intern duidelijk maken wat onze normen zijn. En als ze niet worden nageleefd, zal dat streng worden bestraft.’ Lees het interview hier.
Het zal niemand ontgaan zijn dat Silvio Berlusconi afgelopen week is overleden. In veel necrologieën en artikelen over hem, zo schrijft Philip Ther van Social Europe, lag de focus op de persoon en verschijning van Il cavaliere, maar andere zaken zijn toch echt belangrijker vindt hij, getuige de titel van zijn artikel ‘Berlusconi: populist pioneer who rode Italy into the sand’.
Het is een zeer informatieve analyse van de Italiaanse geschiedenis sinds de jaren negentig, toen Berlusconi op het podium verscheen en tegelijk een vlijmscherpe analyse van hoe het land is geschaad door de ‘uitvinder’ van het populisme, aldus redacteur IJsbrand van Veelen. Zijn boeiende artikel lees je hier.
» Op 1 mei verongelijkte een klein personenvliegtuigje in de Colombiaanse jungle. de autoriteiten dachten eerst dat alle inzittende overleden waren, maar in het vliegtuig vonden ze alleen de lichamen van drie volwassenen. Van de vier minderjarigen die aan boord zouden zijn geweest, was geen spoor te bekennen. Pas veertig dagen later werden de kinderen van dertien, negen, vier en elf maanden – broers en zussen van elkaar – gevonden door een reddingsteam en de inheemse bewoners van de regio. Al die tijd hield Lesly van dertien haar broers en zussen in leven met alle kennis van de jungle die ze van haar vader had geleerd, de leider van een inheemse groep. El País schreef een spannende reconstructie van hun overlevingsstrijd.
» Het lijkt erop dat het Oekraïense tegenoffensief eindelijk is begonnen. Van het front komen beelden van brandend Leopard-tanks, maar ook berichten van bevrijden dorpen. Maar hoe staat Oekraïne er echt voor? Süddeutsche Zeitung doet een poging om dat in kaart te brengen. Lees hun analyses hier.
» Jarenlang werd de Spaanse samenleving opgeschrikt door onthullingen uit de geheime tapes van José Manuel Villarejo Pérez, een voormalig inlichtingenagent die nu een gevangenisstraf boven het hoofd hang. Zo kwam aan het licht dat de voormalig koning, Juan Carlos I, een geheime bankrekening had in Zwitserland en een steekpenningen had aangenomen. The New York Times sprak met de spion over zijn James Bond-achtige leven in de tijd van Franco en over zijn beweegredenen om zijn geheimen prijs te geven.
» Nu AI-gestuurde chatbots steeds beter zijn in het voeren van realistische gesprekken, rijzen er ook steeds meer ethische dilemma’s. Zo voeren sommige mensen aan erotische gesprekken met een bot en zijn andere op zoek naar vriendschap. Maar ga je dan vreemd als je al een partner van vlees of bloed hebt? Dat vroeg relatiecolumnist Amy Fleming van The Guardian zich af.
Giorgio Morandi (1890-1964) was op vele manieren een uitzonderlijke figuur, schrijft het Italiaanse Focus. Niet alleen ondervond de schilder weinig invloeden van andere stromingen en had hij nauwelijks contact met kunstenaars uit zijn tijd, ook schilderde hij vrijwel uitsluitend dezelfde onderwerpen: flessen, vazen, koffiekannen, bloemen, schalen en landschappen. Die werden voor het overgrote deel in de ruimte geschilderd waar de kunstenaar zijn hele leven woonde.
In 1943 werd Morandi gearresteerd en gevangengezet vanwege zijn banden met verzetsleiders
‘Je kunt je voorstellen hoe hij op een stille ochtend deze spullen uit de keukenkast haalde en neerzette. Terwijl hij de lange schaduwen van de citroenpers, de fles en de beker nabootste, stond de tijd stil. (…) Het zijn levenloze vormen, en toch trillen ze van spookachtig bewustzijn’, aldus The Guardian. ‘Ik heb het gevoel dat ik elke reflectie, elke lichte kleurvariatie (…) beter moet bekijken, steeds moet terugkeren met mijn gedachten om ze beter te begrijpen’, citeert Arte Matilde Catanese, een van de verzamelaars van Morandi’s werk.
Terwijl de schilder zijn werkdagen op die manier in alle rust doorbracht, woedde buiten de deuren het fascisme van Mussolini. In 1943 werd Morandi gearresteerd en gevangengezet vanwege zijn banden met verzetsleiders. Sommige van zijn werken zouden dan ook een vorm van stil protest zijn; in de vazen van Natura morta zijn bijvoorbeeld tombes te zien. Volgens The Guardian doet Morandi’s werk ondanks het gebrek aan menselijke gestalten ‘pijn van de liefde en menselijkheid’.
Giorgio Morandi en Nederland, van 17 juni t/m 24 september te zien in Museum Belvédère in Heerenveen
In het boek The Big Con nemen de Britse wetenschappers Mariana Mazzucato en Rosie Collington consultancybedrijven als Deloitte en EY onder vuur. ‘Deze twee stoere vrouwelijke economen en experts in innovatief denken leveren verlammende kritiek op de adviesbranche’, concludeert Hugo Gaarden op de Deense nieuwssite Økonomisk Ugebrev. Volgens Gaarden brengen ze ‘scherp aan het licht’ hoe de toezicht op de branche vaak ontbreekt, waardoor ‘de economie en de democratie worden ondermijnd’.
Diane Coyle van Financial Times benadrukt dat de auteurs ‘perfect’ laten zien hoe snel er een vicieuze cirkel ontstaat. ‘Probeer de klok maar eens terug te draaien. Heeft een grote firma of ministerie eenmaal diensten uitbesteed, dan kost het veel te veel tijd en geld om die weer in eigen beheer te nemen. Dan wordt maar weer een nieuw contract met een consultancybedrijf afgesloten.’
Hettie O’Brien schrijft in The Guardian dat de anekdotes en de interviews met consultants in het boek het meest tot de verbeelding spreken: ‘Vergaderingen waarin het wemelt van de Deloitte-mensen die elkaar met zombie-achtige mailtjes bestoken. Of junior-adviseurs die vaak veel beter in de gaten hebben wat er binnen de organisatie speelt dan hun leidinggevenden. En dan blijken adviezen bovendien te bestaan uit bedrieglijk simplistische powerpoints.’
Greg Rosalsky van de Amerikaanse NPR is ‘opgelucht’ dat Mazzucato en Collington ook aanbevelingen doen: ‘Maximale transparantie bij contracten met de consultancybedrijven, extra alert zijn op belangenverstrengeling en diepgaand investeren in de eigen medewerkers binnen de organisatie. Dat zouden overheden ter harte moeten nemen.’
The Big Con, door Ed Lof en Joost Polmann vertaald als De consultancy-industrie, is op 17 mei verschenen bij uitgeverij Nieuw Amsterdam
Dat New York is gehuld in een dikke, angstaanjagende oranje wolk als resultaat van enorme bosbranden in Canada, werd de afgelopen week al duidelijk met apocalyptische beelden in de internationale pers. Maar wat betekent zoiets daadwerkelijk voor de inwoners, vroeg redacteur IJsbrand van Veelen zich af. Hoe voelt het? Carolyn Kormann maakt dat in The New Yorkerbijna voelbaar duidelijk in haar korte maar doeltreffende artikel‘Trying to Breathe in a City of Smoke’.
De ervaringen die ze beschrijft zijn angstaanjagend: ‘Tegen woensdagochtend kwam er as naar beneden in het noorden van New York. Schoolreisjes en voetbalwedstrijden werden afgelast. Een vriend sms’te: “Ga je buiten een paar trekjes van de lucht nemen?” Ik hoorde over een vrouw die op de stoep zat en moeite had om te ademen, zelfs met behulp van extra zuurstof. Vrienden van vrienden moesten denken aan plekken als Delhi, waar dagelijkse blootstelling aan ernstige luchtvervuiling dodelijk kan zijn. Volgens het bedrijf IQAir registreerde de stad New York de ergste luchtverontreiniging van alle grote steden ter wereld, en het werd nog erger. Net na de middag schudden de magnolia’s en tulpen voor mijn raam hevig in de wind. Zoals de weersvoorspellingen hadden beloofd, waaide een muur van rook Manhattan binnen. Tijdens een Broadway-matinée zei actrice Jodie Comer dat ze geen lucht meer kreeg en ze verliet het podium.’
» El País publiceerde deze week een schokkende reconstructie van hoe de Italiaanse kustwacht en Frontex niet ingrepen toen ongeveer tweehonderd migranten schipbreuk leden vlak voor de kust. Negentig mensen kwamen bij het voorval om het leven. De Spaanse krant deed het onderzoek in samenwerking met het onvolprezen Nederlandse onderzoekscollectief Lighthouse Reports.
» Peter Baker, correspondent in Washington voor The New York Times, schreef een sterke analyse van de aanklacht tegen Trump vanwege zijn omgang met geheime documenten. Volgens Baker is de cirkel nu rond: ’De voormalig president viel Hillary Clinton aan voor haar omgang met gevoelige informatie. Nu bedreigt dezelfde kwestie zijn kansen om opnieuw president te worden.’
» Kate Raworth, de bedenker van de ‘donuteconomie’, is de hoofdpersoon in een uitgebreid profiel van de Britse krant The Guardian. De Engelse econoom probeert haar economische model voor een duurzame samenleving nu in praktijk te brengen in Amsterdam.
» Sociaal psycholoog Jonathan Haidt schreef een vlammend betoog in The Atlantic tegen telefoons in het klaslokaal. Volgens Haidt zijn de zakcomputers desastreus voor de leerprestaties, het ontwikkelen van vriendschappen en verminderen ze de saamhorigheid. Hij onderbouwd zijn pleidooi met gedegen data en handvatten voor leraren en opvoeders.
» De Amerikaans-Nigeriaanse schrijver Teju Cole bezocht – net als 650.000 anderen – de Vermeer-tentoonstelling in het Rijksmuseum. Naast de fijne penseelstreken van de oude meester viel hem nog iets anders op: de ondertoon van koloniaal geweld in het werk van de Johannes Vermeer. Hij schreef er een mooie en genuanceerde beschouwing over in The New York Times Magazine.
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
