Archieven: Agenda

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

Drie verdiepende leestips

» In april demonstreerden inwoners van de Canarische Eilanden om actie te eisen tegen het ongebreidelde toerisme. Dit jaar kwamen al 19 miljoen buitenlandse bezoekers naar de Spaanse archipel, die slechts 2 miljoen inwoners telt. Maar hoe vind je een evenwicht in een land dat zo afhankelijk is van toerisme? vraagt El Mundo zich af. In dit artikel doet de krant een poging om die vraag te beantwoorden.

» Zuid-Libanon koloniseren? Dat is een fantasie van Messiaanse Israëliërs die serieus genomen moet worden, aldus columnist Anshel Pfeffer van Haaretz. In Israël voert een Joodse Messiaanse beweging genaamd Uri Tzafon campagne om Zuid-Libanon binnen te vallen, te bezetten en te koloniseren, met het argument dat dit deel van het Libanon deel uitmaakt van het Beloofde Land. Ook al lijkt dit misschien gek of vergezocht, ‘het ergste is altijd mogelijk’, waarschuwt Pfeffer. Je leest zijn column hier.

» De Duitse spoorwegmaatschappij Deutsche Bahn worstelt om haar reputatie als ‘reishel’ van zich af te schudden. Vertragingen ontsieren het eens zo gerespecteerde Duitse spoornetwerk, dat nog steeds enorme herstelwerkzaamheden in het verschiet heeft. Dit artikel van Financial Times beschrijft hoe een ooit symbolische en efficiënte spoorwegdienst nu synoniem staat voor reischaos en legt uit wat de uitdagingen en mogelijke oplossingen zijn.

De verre voortijd  – Sebastian Barry

Een geweldig boek, zowel hartverwarmend als verontwaardigd. Zonder sen­timentaliteit toont Sebastian Barry mededogen met de slachtoffers van kindermisbruik binnen de Ierse katholieke kerk, door de ogen van een gepensioneerd rechercheur van politie. Over een samenleving die wegkeek.

Om en nabij – Yolanda Entius

In de tuin van haar huis in de Haute-­Marne voelt Yolanda Entius zich thuis. Wat betekent het eigenlijk om ergens thuis te zijn? Ze beschrijft de huizen waar ze gewoond heeft en de mensen met wie ze daar woonde. De tuin is een metafoor voor de veerkracht in het weerbarstige maar ook liefdevolle leven.

Een ander leven – Bart Moeyaert

Bart Moeyaert is vooral bekend van zijn jeugdliteratuur. In dit prachtige boek beschrijft hij, naar aanleiding van een reisje dat hij met zijn moeder maakte, het gezin waaruit hij komt, zijn jeugdherinneringen, zijn (worsteling met) volwassenwording en zijn eerste schreden in het literaire leven.

De nacht beeft – Nadia Terranova

Twee jonge mensen overleven ternauwernood de hevigste aardbeving die Europa ooit gekend heeft: 1908, de Straat van Messina. Nicola en Barbara hebben familie en vrienden verloren, hun hele omgeving is nagenoeg weggevaagd. Maar daarmee hebben ze alle vrijheid om het leven opnieuw op te bouwen. 

Yellowface – Rebecca F. Kuang

June is een niet erg geslaagde schrijver; haar Aziatisch-Amerikaanse vriendin Athena juist wel. Als Athena plotseling overlijdt, heeft June de kans haar laatste manuscript te stelen en eindelijk succes te boeken. Een spannend verhaal over bedrog en racisme, én een oproep om niet te snel te oordelen.

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

Drie verdiepende leestips

» De pygmeeën – de benaming die gebruikt wordt voor de jager-verzamelaars in het regenwoud van het Kongobekken in Afrika – die in de Democratische Republiek Congo wonen, ervaren een juridische paradox. Hoewel een recent aangenomen wet hun het recht garandeert om in hun voorouderlijk gebied te leven, worden sommigen toch verdreven onder het voorwendsel van het behoud van beschermde gebieden. African Arguments onderzocht deze pygmeeën uit het Virunga-park die zijn ontworteld en verjaagd uit de bossen die zij nauwlettend bewaakten. Je leest hun reportage hier.

» Waarom wordt de dollar nog in zoveel landen gebruikt, ook in landen die kritisch tegenover de Verenigde Staten staan? Hoe kan het dat het moeilijker dan ooit is om de hegemonie van de Amerikaanse munt omver te werpen? De dollar is de meest gebruikte en gewilde valuta ter wereld, ondanks de kritiek op de macht die hij de VS geeft. Landen willen van de dollar af, maar alternatieven zijn er niet, zoals deze boeiende longread van Foreign Affairs laat zien.

» Hoe zal het Mark Rutte – alias Teflon Mark – afgaan als hij de secretaris-generaal van de NAVO is? De ideologische flexibiliteit van de Nederlandse politicus kan een aanwinst zijn voor het bondgenootschap of het volledig ondermijnen, zo zet dit artikel van The New Statesman meteen stevig in. Het stuk analyseert Ruttes benadering, zijn vermogen om deals te sluiten en de mogelijke gevolgen van zijn pragmatisme voor de toekomst van de NAVO.

De monumentale beelden van de Britse beeldhouwer Henry Moore staan bekend om hun abstracte vormen en organische contouren. Maar wat velen niet weten, is dat Moore ook miniatuurversies van zijn werken heeft gemaakt, die niet groter zijn dan 30 centimeter. Ze laten ‘een intimiteit en creatieve verbeelding zien die we vergeten als we Moore beschouwen als de kunstenaar van grootstedelijke ruimtes,’ aldus Chris Stephens, de curator van de tentoonstelling en directeur van het Holburne Museum.

Enkele van deze werken worden voor het eerst tentoongesteld in een museum

De collectie is voor het eerst te zien en omvat werken uit elk decennium van Moores carrière: de jaren twintig tot tachtig. De sculpturen omvatten een diversiteit aan processen en materialen, van steen- en houtsnijwerk tot beelden van plasticine, klei en gips, en werken gegoten in lood en brons. Enkele van deze werken worden voor het eerst tentoongesteld in een museum.

The Holburne Museum, Bath, tot 8/9

Van Joe Strummer tot de ska-meisjes uit Coventry, mensen die de bakens hebben verzet – ze zijn allemaal gefotografeerd door de vermaarde Britse fotograaf Janette Beckman, die er in elk portret in slaagt behalve het uiterlijk ook het innerlijk van haar model in beeld te brengen. Beckman (65) fotografeerde punkers in het Londen van de jaren zeventig en rappers in het New York van de jaren tachtig, en ze bleef zich interesseren voor subculturen, zoals haar foto’s van bendeleden en demonstranten goed laten zien.

Ze is gevormd door de punktijd, een periode van malaise en grote werkloosheid in het Engeland van de jaren zeventig

Ze is zelf gevormd door de punktijd, een periode van malaise en grote werkloosheid in het Engeland van de jaren zeventig. Onvrede bij jonge mensen uitte zich niet alleen muzikaal, maar werd ook creatief en extravagant vormgegeven in kleding en kapsel. Beckman was geen punker, maar heeft tegen de Volkskrant gezegd dat haar stijl er niet ver vanaf lag. ‘Ze zagen mij als een van hen, maar dan met een camera.’  

Foam, Amsterdam. Tot 8/9

Ana Lupaş (Roemenië, 1940) was vijf toen haar land onder de controle viel van het totalitaire regime dat het de komende veertig jaar zou regeren. Als een vorm van subtiel verzet tegen de onderdrukking en de daaruit voortvloeiende verzwakking van de Roemeense identiteit, begon Lupaş kunst te maken waarin ‘de plattelandsgemeenschappen, rituelen en bescheiden materialen van haar thuisland [zoals wol, katoen, hennep en vlas] centraal staan’, aldus Apollo Magazine.

Zowel het materiaal als de arbeid, van met name vrouwen, spelen een grote rol

Een voorbeeld zijn haar Humid Installations: sculpturen van nat wasgoed dat in grote hoeveelheden te drogen hangt. Ze roepen de associatie op van een gezamenlijk productieproces, waarbij zowel het materiaal als de arbeid, van met name vrouwen, een grote rol spelen en wijzen op Roemeniës historische verbinding met het plattelandsleven, aldus ArtMargins. De installaties, ‘conceptueel en sensueel tegelijk, intellectueel en bijna romantisch volks (…) voeren een intieme en urgente dialoog met de historische, misschien wel onherroepelijke veranderingen die het leven en de cultuur op het platteland ondergingen’. Volgens ArtMargins is het deze manier waarop ze het verleden weet op te roepen die maakt dat het werk van Lupaş nog altijd in de belangstelling staat. 

Stedelijk Museum Amsterdam, 9 mei-15 september.

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

Het fascinerende verhaal van het eliteleger van de HUR

Het leest als een bloedstollend verhaal: de reportage die Mark MacKinnon maakte voor The Globe and Mail over het Oekraïense eliteleger van de HUR, de militaire inlichtingendienst van Oekraïne, dat vanaf het prilste begin van de staat Oekraïne bij ieder conflict betrokken is geweest. Je moet er even voor gaan zitten: boven het artikel staat een leestijd van 66 minuten! De reportage vormt de neerslag van de vele jaren die MacKinnon doorbracht in Oekraïne, waar hij de annexatie van de Krim en de uitbraak van de oorlog in 2022 van dichtbij meemaakte. Een tip van redacteur Marc van Rijswijk.

Het verhaal leest weg als een thriller: het vertelt de ontstaansgeschiedenis van de HUR, de belangrijkste militaire inlichtingendienst van Oekraïne en een agentschap van het Ministerie van Defensie, die kort na de ontbinding van de Sovjet-Unie en de onafhankelijkheid van Oekraïne in het leven werd geroepen. Je volgt de wapenfeiten van het eliteleger op de voet: zo lees je over hun verzet bij de invasie van de Donbas in 2014, hun operatie waarbij ze in 2021 Oekraïense burgers uit Kaboel moesten evacueren na de machtsovername door de taliban en hun optreden vanaf het begin en tijdens het verdere verloop van de grootschalige invasie in 2022. De reportage is opgedeeld in een introductie en vijf hoofdstukken, wat de leeservaring veraangenaamt. Je kunt hem hier in zijn geheel lezen.

---

Drie verdiepende leestips

» ‘Ik was de eerste moslimleider van een westerse democratie. En ik zeg dat islamofobie onze politiek heeft vergiftigd.’ Zo luidt de onheilspellende kop van het opiniestuk van Humza Yousaf, voormalig eerste minister van Schotland en leider van de Scottish National Party, in The Guardian afgelopen week. Antimoslimsentiment is nu zo ingeburgerd dat politici als Suella Braverman nauwelijks de moeite nemen om het te verbergen, stelt hij. Een boodschap die ook ons Nederlanders in deze tijd heel wat te zeggen heeft. Lees zijn opiniestuk hier.

» De detente die meer dan een jaar geleden begon tussen Saoedi-Arabië en Iran en het verval van de politieke islam hebben de verdeeldheid tussen de twee belangrijkste takken van de islam, de soennieten en de sjiieten, in de regio teruggebracht tot het laagste niveau in vier decennia. Maar de verzoening tussen de twee regionale zwaargewichten blijft fragiel, legt het Libanese dagblad L’Orient-Le Jour uit. Lees hier zijn analyse.

» Sinds het begin van de Gaza-oorlog heeft Israël GPS-signalen in het noorden van Libanon verstoord om aanvallen van Hezbollah te verijdelen. Dit heeft de locatiefuncties van datingapps in de war gebracht, waardoor zeldzame grensoverschrijdende gesprekken mogelijk werden. Deze interessante reportage van Neue Zürcher Zeitung analyseert hoe oorlogsdreiging ervoor zorgt dat Libanezen en Israëli’s elkaar op datingapps weten te vinden.

De Ierse schrijver Colm Tóibín verwierf wereldfaam met zijn geromantiseerde biografieën over Thomas Mann (De Tovenaar) en Henry James (De Meester). Met Long Island schreef hij het vervolg op zijn lovend ontvangen en verfilmde roman Brooklyn uit 2009. 

Daarmee keert Tóibín volgens Ellen Akins in LA Times terug naar het andere genre waarmee hij succesvol is: ‘de bedrieglijk eenvoudige vertelling van gewone levens’. Lezing van het eerste boek is geen voorwaarde om van het tweede te genieten, schrijft Akins. ‘Maar als je vertrouwd bent met de personages, scènes en complicaties, grijpt het verhaal je wel meer aan.’ Het draait om roddel en geheimhouding in een Iers dorpje waar hoofdpersoon Eilis terugkeert nadat haar leven in New York een dramatische wending heeft genomen: ‘De hoofdpersonen doen hun uiterste best om vooral niets te zeggen, uit angst om het evenwicht in de gemeenschap te verstoren. Maar ook niets zeggen kan grote gevolgen hebben en Tóibín laat dat op meesterlijke wijze zien.’ 

‘Een verpletterende roman van een van ’s werelds beste nog levende schrijvers’

‘Een verpletterende roman van een van ’s werelds beste nog levende schrijvers,’ vindt Joan Frank in The Boston Globe. Ze denkt dat Tóibíns kracht ligt in ‘zijn zuinigheid en gedistilleerde precisie, opgediend in stabiel en rustig taalgebruik, waardoor de impact van elke scène alleen maar sterker wordt’.

In Columbia Magazine schrijft Rebecca Shapiro dat Tóibín ‘schittert zodra hij de innerlijke wereld van hoofdpersoon Eilis weergeeft. Hij schrijft prachtig over de strijd tussen de troost van wat vertrouwd is en de hoop op iets beters.’ Volgens Shapiro gaat het verhaal net zo goed over plekken als over mensen: ‘Wat maakt dat je je ergens thuis voelt? En hoe vind je je weg tussen twee werelden?’

Long Island van Colm Tóibín, uit het Engels vertaald door Nadia Ramer, is half mei verschenen bij uitgeverij De Geus.

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

De VS zetten zich schrap voor een hete zomer

Er wordt in de Verenigde Staten een hete zomer verwacht, en deze prognose is als een doodsvonnis voor de tienduizenden landarbeiders in het land. Hele dagen werken ze onder een gloeiend hete zon in het open veld bij temperaturen boven de 30 graden, zonder schaduw en water. Verschillende arbeiders zijn al overleden als gevolg van de extreme hitte, las redacteur Marc van Rijswijk deze week in een reportage van El País.

Californië was de eerste van de vijf staten – de andere zijn Colorado, Minnesota, Oregon en Washington – die wetten invoerde om buitenwerkers te beschermen tegen de extreme zonnewarmte. De vakbond United Farm Workers maakt zich sterk voor de invoering van zulke wetten op federaal niveau. Volgens cijfers van het Amerikaanse Ministerie van Arbeid zijn er sinds 2011 al zo’n 344 mensen bezweken aan de enorme warmte. De reportage, die maar weer eens laat zien welke gevolgen en problemen de klimaatverandering wereldwijd met zich meebrengt, kun je hier lezen.

---

Drie verdiepende leestips

» De Israëlische bezetting van bezetting zorgt niet alleen voor vele doden, maar ook voor een verergering van de milieuproblemen in de Palestijnse gebieden doordat stortplaatsen gebombardeerd worden. Dit artikel van Raseef22 beschrijft hoe de Israëlische bezetting bijdraagt aan de crisis door toegang tot afvalstortplaatsen te belemmeren, apparatuur in beslag te nemen en branden te veroorzaken.

» Een vrouw lijdt bijna haar hele leven aan een depressie; artsen vertellen haar dat therapie geen zin meer heeft. Dan hoort ze over een nieuwe behandelmethode met de werkzame stof ketamine, een zogenaamde partydrug – en opeens is er hoop. Süddeutsche Zeitung schreef er een aangrijpend en persoonlijk verhaal over.

» In Peru hebben spraakmakende gevallen van zwangerschap als gevolg van de verkrachting van minderjarigen de abortuswetten op de voorgrond geplaatst. Maar in heel Latijns-Amerika stuit de pro-choice ‘Groene Golf’-beweging op tegenreactie nu ultraconservatieve groepen, aangemoedigd door de gebeurtenissen in de VS, wettelijke erkenning van de foetale persoonlijkheid eisen. Newlines Magazine wijdt er een boeiende reportage aan.

Baby Reindeer is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van maker Richard Gadd. Als komiek Donny vertelt hij in de Netflix-serie over de pesterijen en het misbruik waarvan hij het slachtoffer was. Critici zijn unaniem over de kwaliteit van zijn werk, dat tal van maatschappelijke onderwerpen aansnijdt: van de perceptie van mannelijke biseksualiteit tot de intieme en blijvende trauma’s veroorzaakt door seksueel misbruik.

Maar dit enthousiasme heeft tegelijkertijd een minder wenselijke wending genomen, namelijk dat ‘aspirant-detectives sociale netwerken afspeuren [op zoek naar de identiteit van degenen die Richard Gadd hebben belaagd en misbruikt]. Zo erg zelfs dat de politie moest ingrijpen en er advocaten zijn ingeschakeld’, zo meldt The Observer.

De serie begint met de ontmoeting tussen Martha Scott, een eenzame veertigjarige, en Donny, een straatarme komiek, in de bar waar hij werkt. Uit medelijden biedt hij haar een kop thee aan, waarna hij jarenlang zal worden gestalkt door deze vrouw – ervaringen die bij de hoofdpersoon bovendien een trauma bovenbrengen: de verkrachtingen door een machtige televisie­scenarioschrijver.

Een vrouw die beweert de persoon te zijn waarop Martha is geïnspireerd overweegt een klacht in te dienen wegens smaad

De onlinejacht richt zich zowel op Martha als op deze scenarioschrijver. Een vrouw die beweert de persoon te zijn waarop Martha is geïnspireerd overweegt een klacht in te dienen wegens smaad, aldus The Hollywood Reporter. Richard Gadd heeft zijn kijkers verzocht te stoppen met hun zoektocht en hij benadrukt dat hij juist ter bescherming van de mensen op wie hij zijn personages heeft gebaseerd veel feiten heeft veranderd. De actrice die de rol van de stalker briljant vertolkt, Jessica Gunning, roept fans tot hetzelfde op. ‘Het is zo zonde,’ zegt ze tegen Forbes. ‘Het bewijst alleen maar dat deze mensen de serie niet goed hebben begrepen.’

Ook is er een discussie ontstaan over de noodzaak voor Netflix om in zijn promotiecampagne te benadrukken dat de serie op een waargebeurd verhaal is gebaseerd. The Independent-journalist Adam White oppert dat het misschien naïef is geweest van de maker om deze gevolgen niet te voorzien, ‘maar als kijker hebben we ook een verantwoordelijkheid’.

Columnist Stuart Heritage van The Guardian meent dat Gadd niet zozeer credits verdient vanwege zijn moed om deze persoonlijke ervaringen met de kijker te delen, omdat hij niet vrij te pleiten is ‘van de gevolgen die hij zelf heeft veroorzaakt’. Volgens hem kunnen we deze serie, hoe goed ook, ‘niet op een puur artistiek niveau benaderen als we weten dat de acteur zijn eigen trauma’s beschrijft’.

De serie Baby Reindeer is te zien op Netflix.

The Second Woman is een voorstelling die 24 uur duurt en waarin een vrouwelijke performer – Georgina Verbaan dit keer op het Holland Festival – honderd keer één scène herhaalt met honderd tegenspelers, variërend in leeftijd, achtergrond en acteerkwaliteiten. Ze moet dus 24 uur achter elkaar steeds dezelfde break-upscène spelen met steeds wisselende, haar onbekende tegenspelers. De scène gaat over een koppel dat onderhandelt over een langdurige relatie die haar creativiteit, romantiek en vitaliteit heeft verloren. Op een scherm naast de voorstelling draait een tegelijkertijd opgenomen en live gemonteerde video die close-ups laat zien van de meest minieme emotionele expressies. 

Het Holland Festival is de afgelopen maanden op zoek gegaan naar verschillende mannelijke, queer of non-binaire tegenspelers

Het concept van The Second Woman is bedacht door de Australische theatermakers Nat Randall en Anna Breckon en werd eerder uitgevoerd in Taiwan, New York, Londen en Toronto. Met een oproep is het Holland Festival de afgelopen maanden op zoek gegaan naar honderd verschillende mannelijke, queer of non-binaire tegenspelers – voornamelijk onbekende en in veel gevallen niet-professionele acteurs. Iedereen kon zich aanmelden.  

ITA, Amsterdam 28 en 29/6

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

Veel jongeren in Finland zijn niet bepaald gelukkig

Volgens de geluksindex van de Verenigde Naties is Finland al zeven jaar achtereen het gelukkigste land ter wereld. Toch heeft het land, en met name het jongere deel van de bevolking, genoeg om zich zorgen over te maken. De werkeloosheid ligt er hoger dan 25 procent en jongeren zijn bezorgd over de opkomst van extreemrechts en de klimaatcrisis, las redacteur Marc van Rijswijk deze week.

Van de Finse jongeren zegt 37 procent dat ze ontevreden zijn over hun leven, volgens de jaarlijkse enquête waarvan de resultaten vorig jaar in oktober gepubliceerd werden. Op de barometer die wereldwijd het geluksniveau van jongeren meet, staat de Finse jeugd op dit moment op de zevende plaats; de jonge Litouwers hebben de eerste plek van ze overgenomen. In dit artikel van Le Monde lees je een aantal getuigenissen van zulke jeugdige Finnen.

---

Drie verdiepende leestips

» Elk jaar gaan honderden Kenianen studeren aan topuniversiteiten in de VS en Groot-Brittannië. Na hun afstuderen bevinden velen van hen zich in een vreemde situatie: ze passen zich niet aan in het buitenland, maar hebben ook niet meer het gevoel dat ze thuis thuishoren. Deze prachtige longread van The Guardian laat de eenzaamheid van de internationaal opgeleide elite zien.

» De Spaanse krant El País gaat in een Engelstalig artikel in op het Spanglish, de ’taal’ die een bedreiging vormt voor het anglocentrisme in de Verenigde Staten. De mix van Spaans en Engels is de snelst groeiende taalhybride ter wereld. Experts schatten dat het door 50 miljoen mensen wordt gesproken. Deze interessante reportage laat zien met welke vooroordelen sprekers worden geconfronteerd en wat de culturele en politieke betekenis is van deze taal als symbool van een hybride identiteit.

» In een indringende reportage laat Le Monde zien wat de gevolgen waren van de eerste atoombomtest in 1945 in New Mexico. Na een jarenlange lijdensweg met ziekten en andere gevolgen van de straling is er nog steeds geen erkenning voor de slachtoffers. Met de recente uitbreiding van de Wet op de Compensatie van Stralingsblootstelling (RECA), komt er eindelijk hoop op gerechtigheid.

Kwestie van zelfvertrouwen waarschijnlijk: bandleider Eddie Vedder laat alvast weten dat Pearl Jam met de nieuwe plaat Dark Matter het beste werk tot nu toe heeft gemaakt. Criticus Alexander Hoggard is een tikkeltje minder uitbundig. Hij noemt het twaalfde studioalbum in The Independent ‘het beste wat Pearl Jam de afgelopen twee decennia heeft laten horen’. Volgens hem maakt de band de reputatie van liveband volledig waar met het nummer Wreckage: ‘Voorbestemd als concertfavoriet: een meezinger van jewelste en een outro met lijfliedachtige allure.’

In zijn recensie voor Irish Times klinkt Ed Power net zo onstuimig als de nieuwe Pearl Jam: ‘Gitaren als bulldozers, het schrapende keelgeluid van de frontman en een knarsend punknummer dat wordt gedomineerd door het sloopkogelgitaarspel van Mike McCready.’ Power schrijft dat het album neerkomt op een ‘stormachtig back-to-basics’, wat volgens hem vooral te danken is aan producer Andrew Watt: ‘Die bracht vorig jaar ook The Rolling Stones met Hackney Diamonds terug naar hun klassieke sound, ‘zonder een spoor van zelfparodie’. Power concludeert dat de band zich keurig houdt aan ‘de gouden rockregel: wees luid en compromisloos, en zing alles alsof je het meent.’

‘Hymnes tegen isolement en vereenzaming, die welwillend in de richting van kitsch neigen’

Van de meeste tracks begrijpt Ralf Hoff van Plattentests duidelijk het verband met de albumtitel Dark Matter: ‘Pearl Jam ontdekt weinig goeds in de huidige wereldsituatie. Vedder blaft daar vol overtuiging zijn ongenoegen over uit.’ Verder vindt hij dat de band uit Seattle bij vlagen precies datgene maakt waar deze ‘grande dame van de alternatieve rock’ goed in is: ‘hymnes tegen isolement en vereenzaming, die welwillend in de richting van kitsch neigen, maar er steeds weer aan ontsnappen’.

In El País heeft Carlos Marcos het over een ‘rockalbum met furieuze en zweterige nummers, enkele intieme momenten van existentiële helderheid en magische mid-tempo’s’. Van muzikale luiheid als op vorige albums is geen sprake, vindt hij: ‘Hier hoor je vijf jongens die zich volledig concentreren op het uitlokken van een geluid, zonder al te veel uitleg. Dat is ook helemaal niet nodig.’

Dark Matter, het nieuwe album van Pearl Jam, werd medio april uitgebracht.

Wie het werk van de ‘anarcho-post-feministische’ Florentina Holzinger eerder gezien heeft, gaat in het vervolg óf nooit meer, óf wil juist naar elke nieuwe voorstelling van deze Oostenrijkse choreograaf en performancekunstenaar, die allesbehalve klassiek theater maakt. Non-conformistisch en rauw. Bij haar valt van alles te verwachten waar de maag zich van om kan draaien. Het publiek wordt zelfs van tevoren gewaarschuwd voor scènes met zelfverwondingen, bloed, naalden en expliciete weergaven of beschrijvingen van fysiek of seksueel geweld. Deze keer zien we het binnenste van een degenslikker, wordt er een kind verwekt, een helikopter verkracht, een wang aan de vishaak geslagen en kon een bloedige bevalling niet uitblijven. 

In het acrobatische en volledig naakt uitgevoerde ballet Ophelia’s Got Talent speelt water de hoofdrol

In het acrobatische en volledig naakt uitgevoerde ballet Ophelia’s Got Talent – een parodie op een tv-talentenjacht – speelt water de hoofdrol, en dan vooral als maalstroom waarin van alles voorbijkomt, en figureren meerminnen, waternimfen en andere mythische, met het water verbonden vrouwelijke personages. Kortom, een thema waarmee Holzinger de vrije hand heeft om een beeldenstorm te veroorzaken en de toeschouwers een soort rituele ervaring te laten ondergaan, om bestaande ideeën over schoonheid op z’n kop te zetten, haar feministische kritiek en zorgen om het klimaat te uiten, en de toekomst op volstrekt eigenzinnige manier vorm te geven.  

De Singer, Antwerpen, van 21 tot 23/6

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

Honderd jaar zonder Kafka maar met zijn verhalen

Dinsdag 3 juni is het honderd jaar geleden dat de Praagse schrijver Franz Kafka stierf. Süddeutsche Zeitung vroeg verschillende schrijvers om hun meest memorabele Kafka-momenten te delen. Zo schreef Bernhard Schlink, die in 1995 wereldberoemd werd met zijn roman De voorlezer (verfilmd als The Reader met Kate Winslet in de hoofdrol), over Kafka’s juridische kwaliteiten, las redactiechef online Joep Harmsen.

‘Sinds ik weet dat Franz Kafka, die van 1908 tot 1922 als advocaat werkzaam was bij het Instituut voor Arbeidsongevallenverzekering in Praag, verhandelingen, brieven, expertises, redeneringen en beslissingen schreef van grote juridische kwaliteit, dogmatisch streng, intellectueel helder en taalkundig precies was, beschouw ik het beeld van Kafka als iemand voor wie zijn juridische beroep slechts een broodwinning, een last en een marteling was, als onjuist. Je doet alleen goed wat je leuk vindt om te doen; wat je niet leuk vindt om te doen, doe je niet goed. (…) Het beeld dat zich aan mij voordoet is dat van Kafka die vervulling zocht en vond in de literatuur en tegelijkertijd genoot van zijn vaardigheid, succes en erkenning als advocaat,’ aldus Schlink.

Volgens Schlink, zelf ook jurist, was Kafka niet alleen een schrijver die schreef over de vervreemding van de moderne bureaucratie, maar verzette hij zich ook in zijn juridisch werk tegen de bureaucratisering. ‘In zijn beroep als jurist zag Kafka hoe mensen zonder schuld onder de raderen van de processen van het recht terechtkomen, hoe bureaucratieën niet voldoen aan het doel waarvoor ze zijn opgericht en in en rond zichzelf draaien, hoe hiërarchieën in de staat en het recht verstarren en mensen alleen maar vernauwen en onderdrukken. Hij zag dat mensen hieronder lijden, maar ook dat ze het accepteren, hij zag hun wanhoop, weerloosheid en hulpeloosheid, maar ook de ondeugendheid, de geestigheid, de ironie waarmee ze zich aan de omstandigheden onttrekken. En zoals iedereen wiens beroep het recht is en die het recht serieus neemt, kon hij wanhopen en hopen op een betere, helderder toekomst.’ Lees Schlinks hele essay hier.

---

Drie verdiepende leestips

» Stel je voor dat het mogelijk zou zijn om in levenden lijve mammoeten en andere uitgestorven dieren te ontmoeten. Het bedrijf Colossal is bezig om dat te verwezenlijken: ‘We willen een kudde mammoeten creëren die kan worden losgelaten in haar oorspronkelijke habitat.’ Vierduizend jaar na de verdwijning van deze dieren werkt een internationaal team eraan om ze weer tot leven te wekken door oud DNA dat bewaard is gebleven in de permafrost te combineren met olifantencellen, hun naaste verwant. Nutteloos is het zeker niet, want ‘het herstel en behoud van soorten kan ook ons redden,’ aldus de onderzoekers. In El Mundo lees je een leuke reportage over dit krankzinnige project.

» In Denemarken voelen mensen zich veilig genoeg om hun baby en fiets op straat achter te laten. Het is het land waar mensen elkaar het meest vertrouwen. Dit artikel van The Guardian beschrijft hoe de Denen dit niveau van vertrouwen in hun medeburgers hebben bereikt en wat de voordelen zijn van een maatschappij waarin mensen elkaar vertrouwen en veiligheid ervaren.

» De hysterie over smartphones en mentale gezondheid helpt tieners niet. Het kan de dingen alleen maar erger maken. Mentale problemen hangen veel eerder af van offline factoren dan van smartphones en sociale media, stelt kinderpsycholoog Candice L. Odgers in The Atlantic. De focus op het schadelijke effect van smartphones leidt ons af van de echte problemen waarmee tieners te maken hebben. Lees haar analyse hier.