Archieven: Agenda

De grote golf – Michiko Kakutani 

Pullitzerprijswinnaar en gevreesd literair recensent Kakutani maakt in De Grote golf – een verwijzing naar Hokusais bekende houtsnede – een scherpe analyse van het chaotische en vaak surrealistische politieke en culturele klimaat waarin de Verenigde Staten zich bevinden. 

---

Een probleem uit de hel – Samantha Power

Aan de hand van voorbeelden maakt Power inzichtelijk waarom de internationale gemeenschap zo vaak heeft gefaald. Deze klassieker over Amerika, het Westen en het tijdperk van de genocide verscheen onlangs in vertaling bij Uitgeverij Pluim.

---

Een doolhof vol verdwaalden – Amin Maalouf  

Maalouf schreef een groots historisch fresco dat een literair licht werpt op wat er op het spel staat in de wereld en op de vreemde paradoxen van onze tijd. Alleen het erkennen van een collectieve morele en politieke dwaling kan een nieuwe tragedie voorkomen.

---

Hyperpolitiek – Anton Jäger

Volgens de Vlaamse historicus Anton Jäger bevinden we ons in het tijdperk van de hyperpolitiek. Alleen laat die opwinding zich zelden vertalen in collectieve daden. Dat is volgens hem het gevolg van digitale eenzaamheid, waardoor mensen niet langer betrokken zijn bij het politieke proces.

---

Van Peking naar Parijs – Kassia St Clair

Een waargebeurd verhaal over een autorace van Peking naar Parijs in 1907. Terwijl de auto’s en de bestuurders het Euraziatische continent oversteken, maak je kennis met geopolitieke en technologische ontwikkelingen zoals de aanstaande Russische revolutie en de komst van de telegraaf en de automobiel.

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

Kiezen tussen een chatbot en een mens

De Amerikaanse schrijver Jessica Grose stuitte eens op ‘een van de meest verontrustende artikelen’ die ze ‘sinds lange tijd had gelezen’. Het ging over hoe technologie een rol kan spelen in menselijke verbondenheid. Het stond op de site van durfkapitaalbedrijf Andreessen Horowitz en had de opgewekte kop: ‘It’s Not a Computer, It’s a Companion!’, las redacteur Marc van Rijswijk afgelopen week in The New York Times.

Het artikel opende met een citaat van iemand die het idee van een chatbot als partner blijkbaar volledig heeft omarmd: ‘Het mooie van AI is dat het constant in ontwikkeling is. Op een dag zal het beter zijn dan een echte [vriendin]. Op een dag zal de echte de inferieure keuze zijn.’ Verderop in het artikel werd geschetst hoe ‘AI companions’ kunnen worden ingezet: in de geestelijke gezondheidszorg, als relatiecoach of als een praatgrage collega.

Grose onderzoekt of het inderdaad ooit zo ver zal komen dat AI de plaats gaat innemen van menselijk contact en in staat zal zijn om de eenzaamheid te verminderen of weg te nemen. Er is volgens haar een belangrijke rol weggelegd voor ons als maatschappij om eenzame mensen te herkennen en voor hen te zorgen. Je leest haar nieuwsbrief hier.

---

Rarámuri hardloopster verzet zich tegen ‘folklorisering’

In Mexico en ver daarbuiten staan de Rarámuri, een van de vele inheemse volken van het land, bekend om hun hardloopkwaliteiten. Vanwege de lange afstanden tussen huizen, scholen, ziekenhuizen en dorpen is hardlopen onderdeel van het dagelijks leven in de hooglanden van de deelstaat Chihuahua waar deze bevolkingsgroep voornamelijk woont. Steeds vaker doen Rarámuri mee aan prestigieuze nationale en internationale hardloopwedstrijden en soms gaan ze er zelfs met de winst vandoor. Sommige hardloopwedstrijden organiseren zelfs aparte categorieën voor Rarámuri, maar dan moeten ze wel in traditionele klederdracht (een kleurrijke rok en blouse) en op sandalen lopen.

Tegen dat laatste verzet toploopster Verónica Palma zich. Ze won de marathón van Ciudad Juárez, de grootste stad van Chihuaha, in de categorie voor leden van de inheemse bevolking en sleepte daarmee een geldprijs van omgerekend 600 euro in de wacht. Palma werd er echter van beschuldigd dat ze haar sandalen onderweg had gewisseld voor hardloopschoenen en deze vlak voor de finish weer had omgewisseld. Ze werd gediskwalificeerd. Nu verzet ze zich tegen de ‘folklorisering’ van inheemse hardlopers, las redacteur Joep Harmsen in El País. De traditionele sandalen leveren namelijk een groter risico op blessures op en dus inkomstenderving, terwijl veel Rarámuri door hun gemarginaliseerde positie het prijzengeld dat ze met hardlopen verdienen goed kunnen gebruiken.

---

Drie verdiepende leestips

» De moord op drie Catalaanse toeristen bij een aanslag afgelopen week die ook drie Afghanen het leven kostte, heeft een debat geopend over de vraag of het ethisch verantwoord is om te reizen naar landen met afschuwelijke regimes zoals de Taliban. Het Spaanse tijdschrift Revista 5W gaat in dit interessante essay op zoek naar een antwoord op die vraag.

» Robert Fico’s bondgenoten waarschuwen voor een politieke oorlog. Ze zullen de aanslag op Fico gebruiken om de ontmanteling van de Slowaakse democratie te rechtvaardigen en de aanval op de premier aangrijpen als een excuus om iedere vorm van oppositie te onderdrukken. Lees hier het scherpe opiniestuk van de Slowaakse schrijver Monika Kompaníková in The Guardian.

» Wanneer zal China proberen Taiwan in te nemen? vraagt Le Monde zich af in een politieke analyse. Lai Ching-te werd op maandag 20 mei officieel ingehuldigd als president van Taiwan. Net als zijn voorganger zal hij het hoofd moeten bieden aan de herhaalde pogingen van Xi Jinping om het eiland in de Chinese gelederen op te nemen. Je kunt de analyse hier lezen.

In het hart van Europa, tijdens de bruisende achttiende eeuw, heerste een ware porseleinkoorts. Met porseleinen beesten van meer dan een meter hoog, schitterend goud en weelderige pastelkleuren werd een nieuwe kunstvorm geboren.

De tentoonstelling vertelt een verhaal van een een concurrentiestrijd vol intriges, spionage en drama

De populariteit van porselein werd aangewakkerd door Augustus ‘de Sterke’ (1670-1733), keurvorst van Saksen, koning van Polen en grootvorst van Litouwen, die de Meissen-porseleinfabriek in Duitsland oprichtte; en Madame de Pompadour (1721-1764), de befaamde maîtresse en cultureel adviseur van koning Lodewijk XV van Frankrijk.

De tentoonstelling Porseleinkoorts: het witte goud van Augustus de Sterke en Madame de Pompadour in Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden schetst de ontstaansgeschiedenis van Europees porselein en vertelt een verhaal van een concurrentiestrijd vol intriges, spionage en drama.

Keramiekmuseum Princessehof, Leeuwarden, t/m 1/9

Lu Yang maakt virtuoos multidisciplinair werk over boeddhisme, gaming, Indonesische dansrituelen, ­neurowetenschap en ­sciencefiction. Ook zijn eigen ‘ik’ komt in allerlei gedaanten voorbij. 

Lu Yang wordt door kunstcriticus Barbara Pollack gezien als het gezicht van ‘splinternieuwe kunst uit China’. De soms groteske techno-psychedelische video’s, installaties en computerspellen snijden onderwerpen aan die gaan over de dood, reïncarnatie of zelfs wereldwijde vernietiging. 

In Parijs presenteert Lu Yang Doku The Flow, een film waarin de nieuwe avonturen van Doku gevolgd kunnen worden, een personage wiens naam is geïnspireerd op de uitdrukking Dokusho Dokushi, wat in het Japans betekent: ‘We worden alleen geboren en we sterven alleen.’ 

Open Space #14 Lu Yang, Fondation Louis Vuitton, Parijs, t/m 9/9

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

Grand dame van het korte verhaal is niet meer

‘Alice Munro, de gerespecteerde Canadese auteur die begon met het schrijven van korte verhalen omdat ze dacht dat ze niet de tijd of het talent had om romans onder de knie te krijgen en die vervolgens koppig haar lange carrière wijdde aan het schrijven van psychologisch dichtgetimmerde verhalen die de literaire wereld verblindden en haar de Nobelprijs voor de Literatuur opleverden, overleed maandagavond in Port Hope, Ontario, ten oosten van Toronto. Ze werd 92.’ Zo opent The New York Times zijn obituary, ofwel necrologie, over de vorige week overleden schrijver.

Redacteur Joep Harmsen las jaren geleden haar verhaal ‘The Passion’ in The New Yorker en was zeer getroffen door de subtiele schrijfstijl waarmee ze het gevoelsleven van een jonge vrouw met enkele penseelstreken treffend neerzet. Een andere grote Canadese schrijver, Margaret Atwood, besprak in 2019 in de fictiepodcast van The New Yorker een ander verhaal van Munro: ‘Corrie’. Luister de aflevering hier.

---

Drie verdiepende leestips

» Woensdag werd Roberto Fico, sinds oktober vorig jaar premier van Slowakije, neergeschoten. Zijn toestand zag er aanvankelijk levensbedreigend uit, maar inmiddels is hij buiten levensgevaar. De wortels van de schietpartij liggen, aldus Politico, in de bittere verdeeldheid van Slowakije. Šutaj Eštok, de Slowaakse minister van Binnenlandse Zaken, vreest zelfs dat het land na de moordpoging ‘op de rand van een burgeroorlog’ staat. Lees de analyse hier.

» Zweden tart de Europese norm door 15-jarigen toe te staan om te rijden. Het is het enige land in Europa waar mensen al op zo’n jonge leeftijd achter het stuur mogen zitten, terwijl het in strijd is met de huidige Europese regels. ‘Hoe is het zover gekomen?’ vraagt het dagblad Dagens Nyheter uit Stockholm zich af. Het antwoord vind je in dit stuk.

» De terugkeer van het stalinisme bedreigt de weg van Georgië naar Europa. In Georgië gaan mensen massaal de straat op om te protesteren tegen de herinvoering van een wetsvoorstel over ‘buitenlandse invloed’. In een soortgelijk wetsvoorstel dat vorig jaar werd ingediend, werd voorgesteld om organisaties te verplichten zich te registreren als ‘buitenlandse agenten’. Hiermee gaat het land zijn grote buur Rusland achterna, die deze wetgeving reeds in 2012 aannam. Sinds deze wet in Rusland van kracht is geworden, hebben al heel wat onafhankelijke nieuwsuitzendingen en maatschappelijke organisaties de deuren moeten sluiten. In dit opiniestuk van The Moscow Times lees je precies hoe het allemaal zit met de huidige situatie in Georgië.

The Kerala Story, in 2023 uitgebracht en geregisseerd door Sudipto Sen, vertelt het fictieve verhaal van een vrouw die door moslimextremisten wordt gedwongen zich tot de islam te bekeren en zich uiteindelijk aansluit bij Islamitische Staat. 

Volgens de auteurs van de film lieten zij zich inspireren door 32.000 gevallen waarin een vrouw in de Indiase staat Kerala inderdaad werd bekeerd en geradicaliseerd. Dit werkt de theorie in de hand van Narendra Modi’s hindoenationalistische partij BJP en haar ideologische opvolger RSS, dat islamitische mannen hindoeïstische vrouwen verleiden met als enig doel hen te bekeren: een zogeheten liefdes­jihad.

Door tegenstanders werd de beslissing om de film onlangs op tv uit te zenden dan ook ‘hevig bekritiseerd’

Modi, die zich verkiesbaar heeft gesteld voor een derde opeenvolgende ambtstermijn als premier, zet de film op deze manier in als munitie tegen zijn rivalen in de verkiezingen die op 19 april van start zijn gegaan en waarvan de resultaten in juni worden verwacht. Volgens Hindustan Times is de BJP ‘in de veronderstelling dat de emotionele impact van de film op hindoes en apolitieke christenen in haar voordeel zou kunnen werken’.

Door tegenstanders werd de beslissing om de film onlangs op tv uit te zenden en op scholen te vertonen dan ook ‘hevig bekritiseerd’, aldus The Indian Express, op grond van het ‘creëren van verdeeldheid in de samenleving’. ‘De film zou de geschiedenis van Kerala presenteren. Maar wanneer vond een dergelijk incident dan plaats in onze staat?’ aldus Pinarayi Vijayan van de Communistische Partij, sinds 2016 regeringsleider van de staat Kerala, op de site van Malayalam Manorama, de belangrijkste krant van de regio. Pogingen om de vertoning te voorkomen hadden geen succes.

‘Het komt vaker voor dat een film een politieke controverse veroorzaakt,’ analyseert The Hindu. ‘Maar zelden wist een film tegelijkertijd zo veel lof en zo veel wrok op te roepen, met mogelijk grote gevolgen in deze verkiezingstijd.’  

‘Om een indruk te geven van deze gruwel’ heeft Alice in 24HeuresduLivre een sonnet van Shakespeare afgedrukt: ‘Rushdie schrijft dat de 27 seconden die de steekpartij duurden, lang genoeg zijn om het voor te dragen.’ De criticus vindt dat hij door zijn ontmoeting, verkering en huwelijk met de dertig jaar jongere Amerikaanse dichter en romanschrijfster Rachel Eliza Griffith te beschrijven ‘dynamiek toevoegt aan dit openhartige en aangrijpende relaas’.

‘Een hartverscheurend maar ongelooflijk opbeurend boek’

Volgens de recensent van West Observer nodigt Rushdie de lezer uit om ‘zijn reis van overleving, genezing en de blijvende kracht van de menselijke geest mee te maken. De manier waarop hij ruimte vindt voor humor en vergeving getuigt van een niet-aflatende mentale kracht.’ Ook Dwight Garner roemt in The New York Times Rushdies gevoel voor humor: van de schrik dat zijn mooie Ralph Lauren-pak onder het bloed kwam te zitten tot zijn vreugde over 27 kilo gewichtsverlies, ‘al zou hij niemand deze afslankingskuur aanbevelen’. Wel moest Garner bijkomen van de ‘scherpe twist’ tegen het einde van Knife. In plaats van een gesprek met zijn aanvaller koos Rushdie voor een fictief interview: ‘Daarin gaat het over radicalisering, meedogenloosheid en de kortzichtige overtuiging dat je strijdt voor een rechtvaardige zaak.’ Het deed hem denken aan de woorden van Charb, de bij de terroristische aanslag in 2015 vermoorde hoofdredacteur van Charlie Hebdo: ‘Als we mensen gaan respecteren die ons niet respecteren, kunnen we de tent net zo goed sluiten.’

‘Een hartverscheurend maar ongelooflijk opbeurend boek’, vindt de recensent van het Indiase Literature Today. ‘Rushdie biedt een diepgaande meditatie over de fijne kneepjes van het bestaan en de veerkracht om de donkerste periodes te overleven. Een meesterwerk waarin de tijdloze kracht van literatuur wordt onthuld.’  

Salman Rushdie, Mes. Gedachten na een poging tot moord, vertaald uit het Engels door Karina van Santen en Martine Vosmaer, uitgeverij Pluim. 

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

De Argentijnse dubbelganger van Bruce Willis

Het podcastkanaal Radio Ambulante is een schatkamer voor liefhebbers van audiodocumentaires, schrijft redacteur Joep Harmsen. Ook de laatste aflevering is weer een parel. Daarin maken we kennis met Pablo Perillo, een Argentijn die in de jaren tachtig probeert voet aan de grond te krijgen als acteur, maar bij elke auditie krijgt hij weer hetzelfde te horen: je lijkt precies op Bruce Willis. Willis is op dat moment een van de bekendste acteurs ter wereld door de blockbuster Die Hard en Perillo merkt dat regisseurs huiverig zijn om de lookalike van een wereldster te casten. Zijn acteurscarrière loopt dan ook op niets uit. Totdat Perillo jaren later hoort van een lookalikewedstrijd in Hollywood, zijn foto instuurt en wordt verkozen als winnaar. Sindsdien leidt hij een leven als dubbelganger. Luister hier hoe hem dat afgaat.

---

Drie verdiepende leestips

» Onlangs publiceerde The Guardian een reportage waarin vijftig vrouwen vertellen over het leven als huishoudelijke hulp onder het kafala-systeem van de Golfstaten. In deze landen moeten alle ongeschoolde gastarbeiders en huishoudelijke hulpen een ‘sponsor’ hebben, meestal hun werkgever. Deze werkgever is verantwoordelijk voor de gastarbeider, maar de gastarbeiders zelf hebben zelf nauwelijks rechten.

De kafala-wetten worden in onder meer het Westen veroordeeld omdat ze een ‘vernisje van legaliteit aan slavernij geven’ en ondanks hervormingen nog altijd bestaan, zodat bazen vrouwen kunnen misbruiken die uit de samenleving verdwijnen. Lees hun getuigenissen, die The Guardian gedurende twee jaar verzameld heeft in een onderzoek, in deze schokkende reportage.

» In Singapore worden steeds meer jonge mannen verleid door extreemrechts. De stadstaat maakt zich zorgen over de toename van online radicalisering onder jonge mannen, van wie sommigen zelfs flirten met witte suprematie, aldus South China Morning Post. Lees hun onderzoek naar de radicalisering van mannen in Singapore hier.

» Buitenaards leven is geen grap. Nog niet zo lang geleden werd de zoektocht naar buitenaardse wezens beschouwd als lachwekkende onzin. Tegenwoordig is het serieus en wetenschappelijk. Je leest er meer over in deze erg leuke longread van het magazine Aeon.

De Canadees-Chinese kunstenaar ­Matthew Wong (1984-2019) schilderde in korte tijd – de acht jaar tot zijn zelfmoord in 2019 – een aanzienlijk oeuvre bij elkaar van voornamelijk landschappen die met een beetje goede wil in de rij van Monet en Manet kunnen worden geplaatst. Zijn schilderijen, gouaches en tekeningen op rijstpapier hangen nu in het Van Gogh Museum in Amsterdam. 

Ook bestudeerde hij kunstenaars die hij bewonderde, op het maniakale af

De door depressies, angsten en het syndroom van Gilles de la Tourette geplaagde kunstenaar maakte in manische periodes soms wel vier schilderijen per dag; het was zijn uitlaatklep. Ook bestudeerde hij kunstenaars die hij bewonderde, op het maniakale af. Zo zijn er geometrische patronen van Kusama terug te zien, of berkenbomen van Van Gogh en Hockney. De verf, vond hij, moest zijn eigen weg vinden van de tube naar het doek, schrijft conservator Joost van der Hoeven in de catalogus. Na Wongs dood werd The Realm of Appearances – ook in het Van Gogh – dat hij een jaar eerder voor 22.000 dollar had verkocht, door Sotheby’s voor 1,8 miljoen dollar geveild. 

Van Gogh Museum, Amsterdam, t/m 1/9

Gitarist Brian Jones (1942) geldt als oprichter van The Rolling Stones, maar maakte slechts een deel van de successen mee. Kort nadat hij uit de band was gezet, werd Jones in 1969 dood aangetroffen in zijn zwembad. Nick Broomfield, bekend van documentaires over Leonard Cohen, Kurt Cobain en Whitney Houston, portretteert hem in The Stones and Brian Jones. 

‘Verrassend aangrijpend’, schrijft Sheri Linden voor Hollywood Reporter. De kracht van de film zit volgens haar in ‘de antithese tussen het sterrendom en de meer jazzy muziek waar Jones naar op zoek was’. Daarnaast draait het om de ‘rivaliserende machtsdynamiek’ met Mick Jagger, die ‘met briljante subtiliteit is vastgelegd’. 

‘Een psychologische studie van een begaafd, complex individu’

De documentaire vertelt het ‘vergeten’ verhaal van een muzikant die ten onder ging aan ‘kwikzilverachtige genialiteit en zelfvernietiging’, vindt Dan Einav in de Financial Times. Niettemin krijgt Jones hiermee ‘alsnog de credits die hem toekomen’. Sean O’Hagan omschrijft de film in The Guardian als ‘een psychologische studie van een begaafd, complex individu, slecht voorbereid op roem en achtervolgd door onzekerheid.’ Volgens O’Hagan heeft Broomfield ‘getuigenissen uit de eerste hand op een suggestieve, betoverende en hartverscheurende manier verweven met rijke archiefbeelden’. 

The Stones and Brian Jones van Nick Broomfield draait vanaf 25 april in de bioscoop.

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

Dag van de persvrijheid

Op 3 mei was het de Internationale dag van de persvrijheid. 360 deed mee aan een initiatief van Free Press Unlimited waarbij je op de site een tool kon aanzetten die één woord wiste voor iedere journalist die gevangenzit. Vorig jaar belandden 320 journalisten achter de tralies, het op een na hoogste aantal sinds het begin van de tellingen in 1992. The Guardian sprak met enkele journalisten die hun land zijn ontvlucht om aan vervolging te ontkomen.

Een van hen is de Belarussische Aljaksandra Poesjkina van de nieuwssite Zerkalo. De redactie van dit medium vluchtte eerst naar Kyiv, maar besloot na de Russische invasie in 2022 uit te wijken naar Polen en Litouwen. Een aanrader van redactiechef online Joep Harmsen.

---

Drie verdiepende leestips

» Geheime documenten hebben onthuld dat Orbáns mensen achter de aankoop van een van Europa’s grootste tv-zenders zaten. Twee jaar geleden kocht een Portugese zakenman met goede Hongaarse connecties het tv-kanaal Euronews. Direkt36 kwam er samen met Le Monde en Expresso achter dat een groot deel van het geld afkomstig was van een Hongaars staatskapitaalfonds en iemand die jarenlang een belangrijke rol speelde in de propagandamachine van de regering. Volgens uitgelekte interne documenten diende de investering ook politieke doelen. Je leest het sterke onderzoekstuk van de Hongaarse krant Direkt36 hier (geen zorgen, het artikel is geschreven in het Engels).

» Sinds Armenië Nagorno-Karabach aan Azerbeidzjan is kwijtgeraakt, heeft het land moeite om nieuwe bondgenoten te vinden. Ondertussen probeert het zich af te keren van Rusland en zich aan de Russische invloedsfeer te ontworstelen. In deze boeiende analyse van de onafhankelijke Russische krant Novaja Gazeta lees je hoe Armenië zich losmaakt van een traditionele bondgenoot.

» Na tien jaar onder Modi groeit de Indiase economie – en tegelijkertijd lijkt er nog veel mis. Optimisten zeggen dat de Indiase economie bloeit; sceptici zeggen het tegenovergestelde. Beiden hebben gelijk. Nu de controversiële Indiase premier dit voorjaar opnieuw verkozen wil worden, raakt het land steeds meer verdeeld. In dit artikel analyseert Neue Zürcher Zeitung de Indiase economie in aanloop naar de verkiezingen.

Spolia, de eerste solotentoonstelling van de Amerikaanse kunstenaar Lisa Oppenheim (1975) in Nederland, verwijst naar het Latijnse woord voor ‘buit’ oftewel naar de door tussen 1940 en 1945 geroofde kunstwerken. Oppenheim verdiepte zich in de documentatie die nog te vinden is van de Duitse diefstallen in het Parijse museum Jeu de Paume en onderzocht de voortdurende inspanningen voor restitutie aan nabestaanden van rechtmatige eigenaars. Zo bestudeerde ze de collectie van de destijds zeer welvarende kunsthandelaar Jacques Goudstikker, die in 1940 met familie het Kanaal over vluchtte en om het leven kwam door een noodlottig ongeval; hij viel in een openstaand luik en overleed. Vanaf 1941 werden systematisch complete inboedels in beslag genomen van Joden die waren gevlucht of gedeporteerd; veel van de kunstwerken raakten vermist of werden doorverkocht.

Ze brengt ze weer tot leven en creëert nieuwe artefacten, in plaats van te reconstrueren wat verloren is gegaan

Dat laat ze in Spolia zien door bijvoorbeeld aantekeningen van Goudstikker te gebruiken en een geheel eigen bewerking toe te voegen aan de emotionele geladenheid van een aantal kunstwerken. Ze brengt ze weer tot leven en creëert nieuwe artefacten, in plaats van te reconstrueren wat verloren is gegaan. De gelatine-zilverdrukken zijn van hetzelfde formaat als de originele werken, verwijzen op een serene manier naar het beladen verleden. Oppenheim noemt dit ‘reprocessing’. Een van die technieken bestaat uit het gebruik van vuur om afdrukken en negatieven opnieuw te belichten. Vuur, want de verwoestende kracht geeft licht aan verloren gegane of vernietigde kunstwerken. 

Huis Marseille, Amsterdam, t/m 16/6

Parijs nu – Simon Kuper

Parijs raakt steeds meer geglobaliseerd en gegentrificeerd. De dominante rol van de elite is aan het veranderen. De stad ontvouwt zich verder de 21e eeuw in. Simon Kuper laat je voorbij de Eiffeltoren, de musea en de boulevards het echte Parijs zien.

---

Leven zonder je masker – Ellie Middleton

In hapklare stijl deelt Ellie Middleton haar kennis en ervaring op het gebied van mentale gezondheid, zelfdiagnose en je staande houden op je werkplek en in je vriendenkring. Met als doel dat we neurodivergentie beter leren begrijpen.

---

De kathedralenbouwers – Georges Duby

Het standaardwerk van Georges Duby, nu in de allermooiste full­colouruitgave ooit. De kathedralenbouwers is hét – alomgeprezen – meesterwerk over ontwikkelingen in de middeleeuwse kunst in Europa.

---

Kernoorlog – Annie Jacobsen

Noord-Korea stuurt een atoombom af op het hart van de VS. Binnen 24 minuten zal de bom de halve aardbol afleggen en het einde van de wereld inluiden. Het bloedstollende scenario is hypothetisch, maar helaas allesbehalve fictief.

---

Come Together – Emily Nagoski

Nagoski laat ons zien dat bepaalde mythes die ons zijn voorgehouden (dat seks in het begin van een relatie het best is en afneemt naarmate de relatie langer duurt) niet waar zijn. Het gaat er bovendien niet om hoe vaak we het doen, het gaat erom of je de seks die je hebt fijn vindt.

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

Deze man verdient zijn geld met liedjes over poep

Daadwerkelijk geld verdienen met Spotify lijkt alleen weggelegd voor heel grote artiesten, aangezien je maar zo’n 0,003 dollar per stream verdient. Maar de totaal onbekend multiartiest Matt Farley lijkt de code gekraakt te hebben, vorig jaar verdiende hij zo’n 200.000 dollar via de streamingdienst. Hoe? Onder andere met duizenden songs over poep.

Matt Farleys verdienmodel is al even bizar als het artikel dat journalist Brett Martin over hem schreef in The New York Times Magazine. Farley verscheen op Martins radar omdat hij een nummer uitbracht dat ‘Brett Martin, You a Nice Man, Yes’ heette, waarin hij zijn eigen telefoonnummer vermeldde. Dat is namelijk een van zijn tactieken: liedjes uitbrengen met namen van celebrity’s. Farleys methode is vooral gebaseerd op volume: hij brengt dagelijks vijftig liedjes uit en heeft in totaal al zo’n 26.000 nummers gepubliceerd. Zijn melkkoe zijn de nummers die hij uitbrengt onder de artiestennaam The Odd Man Who Sings About Poop, Puke and Pee. Lees hier het interview van Brett Martin met de markante Farley.

---

Guernica 87 jaar na dato

Vandaag is het op de dag af 87 jaar geleden dat de Luftwaffe van Herman Göring de Baskische stad Guernica onder vuur nam. Enkele dagen later namen de troepen van dictator Franco de stad in. Het bombardement – vooral bekend geworden door het schilderij van Pablo Picasso – is symbool komen te staan voor de verschrikkingen van de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939)

In deze boeiende reportage die redacteur Marc van Rijswijk vandaag onder ogen kreeg, vertelt overlevende Rafael Madariaga, die toen acht jaar was, wat hij zich nog van het bombardement herinnert. Verder wordt er aandacht besteed aan de details op het kunstwerk van Picasso, die zijn schilderij in 1937 maakte als aanklacht tegen de burgeroorlog, en krijg je als lezer een indruk van de ligging van en het leven in de stad. Je leest het stuk – dat verrijkt is met veel foto’s – hier.

---

Drie verdiepende leestips

» De rebellen in Myanmar boeken vooruitgang in hun strijd tegen de militaire junta, schrijft The New York Times. De krant maakte een reportage vanaf de frontlinie over dit ‘ragtag resistance’, oftewel een bijeengeraapt zooitje.

» Tijdens corona lokte een Keniaanse prediker duizenden mensen naar een afgelegen bos. Toen zei hij dat ze moesten stoppen met eten, tot het ze fataal werd. Toentertijd was de wereld geschokt door deze massazelfmoord. 1843 Magazine geeft een inkijk in de Keniaanse sekte die zichzelf uithongerde tot de dood erop volgde.

» Op 24 april was het vijftig jaar geleden dat in Portugal de Anjerrevolutie uitbrak en het facistische regime viel. The Observer reconstrueerde hoe Portugals Eurovisie-inzending van 1974 de aanleiding was van de machtswissel. Vijftig jaar geleden leidde een opmerkelijke reeks gebeurtenissen, in gang gezet door de uitzending van een reeks liedjes, tot de val van een dictatuur.

Voor Rolling Stone UK heeft de groep niets aan glans ingeboet in All Quiet on the Eastern Esplanade. Het typeert dit album als ‘pure rock die sterk doet denken aan de explosieve en chaotische charme van hun debuut, verrijkt door hun ervaring als veertigers’.

Muzieksite NME waardeert de onverwachte koerswending die deze artiesten met hun wilde drugsverleden hebben genomen, van wie Doherty nu, geheel vrij van verslavingen, een rustig leven leidt in Normandië. Ook The Independent spreekt van een plaat die ‘is gemaakt met een heldere geest’, met als gevolg, aldus de krant, dat Doherty een groter stembereik heeft, zijn teksten meer samenhang vertonen en dat hij zijn dierlijke instincten deze keer beperkt tot ‘zo nu en dan een miauwtje op de achtergrond’. Dit zou het meest overtuigende album zijn dat hij met Carl Barât heeft afgeleverd sinds Up the Bracket uit 2002; hun eerste plaat, die ‘een ode [was] aan de jeugd en de liefde in het Londen van rond de eeuwwisseling’.

‘Elf pakkende nummers over wat het betekent om Engels te zijn, de migratiecrisis, alcoholisme en eenzaamheid’

Ruim twintig jaar later, meent The Daily Telegraph, blijft de groep trouw aan haar originele sound. Dit vierde album is ‘op en top Libertines: elf pakkende nummers over wat het betekent om Engels te zijn, de migratiecrisis, alcoholisme, gebroken harten en eenzaamheid, tegen een achtergrond van krassende gitaren en hectische ritmes’. Maar, aldus het conservatieve dagblad, doordat hier meer van het persoonlijke wordt afgeweken en ‘wordt geflirt met een soort toekomstvisie voor het Verenigd Koninkrijk’, verliest het album ‘gaandeweg helaas aan overtuiging’. Zo gaat Merry Old England, het vierde nummer, over het lot van Syriërs, Irakezen en Oekraïners die het VK over zee proberen te bereiken, en de algemene onverschilligheid voor hun lot. Volgens The Telegraph ‘had dit nummer de potentie een polemische aanklacht te zijn, maar door (…) een vlak stemgeluid en een gebrek aan inleving pakt dat anders uit’. De krant spreekt van ‘een prima prestatie van een groep die zichzelf vooral lijkt te feliciteren met het feit dat ze nog bestaan’.