Archieven: Agenda

Shogun, de bestseller van James Clavell uit 1975, werd in 1980 succesvol verfilmd en wakkerde destijds een grote interesse aan in de Japanse geschiedenis en cultuur. Een halve eeuw later is er een nieuwe, ‘luxueuze’ bewerking gemaakt van de avonturen van de Engelse zeeman John Blackthorne, begin zeventiende eeuw. Gestrand aan de kust van Japan moet de protestantse held, gespeeld door Cosmo Jarvis, opnieuw ‘leren evolueren binnen een onbekende cultuur, met complexe gewoonten’, schrijft Time Magazine.

‘We krijgen inzicht in het innerlijke leven van dubbelagenten en ambitieuze courtisanes

Vertoonde de eerdere versie een grote tekortkoming op het gebied van taal, schrijft Rolling Stone, doordat ‘Japanse dialogen alleen werden vertaald in ­scènes waarin tweetalige karakters dienden als tolk’, in deze nieuwe serie is er meer aandacht voor de Japanse personages, gespeeld door onder meer Hiroyuki Sanada, Anna Sawai en Tadanobu Asano. ‘We krijgen inzicht in het innerlijke leven van dubbelagenten, ambitieuze courtisanes en zonen die zichzelf willen bewijzen in de strijd.’ The New York Times vindt dat een goede aanpassing, maar ‘op zich niks bijzonders’. The Washington Post is enthousiaster en spreekt van ‘het televisie-equivalent van een boek dat je niet kunt wegleggen’. Volgens Time ligt dit ‘epische verhaal over oorlog, liefde, geloof, eer en politieke intriges’ op het niveau van ‘een saga als Game of Thrones’.  

Shogun is te zien op Disney+.

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

Verdwijning permafrost bedreigt skiliften

Het verdwijnen van permafrost vormt een nieuwe bedreiging voor skiliften in het gebied rond de Aiguille du Midi, een 3842 meter hoge bergtop in het Mont Blancmassief in Frankrijk, las redacteur Marc van Rijswijk deze week in Le Monde. Het fenomeen van de opwarming van de aarde kan de infrastructuur in het hooggebergte destabiliseren, vooral skiliften en berghutten. Er worden steeds meer renovatiewerkzaamheden uitgevoerd.

Naarmate de temperaturen stijgen en hittegolven toenemen, wordt de ‘actieve’ permafrostlaag (de laag die bevriest en vervolgens ontdooit) steeds dieper. Deze ontwikkeling kan scheuren in een klif veroorzaken, een stuk land vervormen, blokken steen doen omvallen of de infrastructuur op deze hoogten destabiliseren.

Het gebied wordt nauwlettend in de gaten gehouden en er zijn verschillende consolidatiewerkzaamheden uitgevoerd. Rotsen zijn bijvoorbeeld vastgezet met grote spijkers om te voorkomen dat ze barsten. Er zijn temperatuursensoren, scheurmeters, camera’s en een ‘automatisch bewakingssysteem’ met waarschuwingsdrempels geïnstalleerd. Bovendien voeren teams dagelijks controles uit. Je leest de hele reportage hier.

---

Drie verdiepende leestips

» Een drietal journalisten van El País reisde langs de grens van Chiapas, de armste staat van Mexico en een regio die wordt gedomineerd door criminele groeperingen. Van Tapachula naar de Lacandon-jungle via Comalapa en Chicomuselo, hun verhaal illustreert de strijd tussen de kartels, de verwaarlozing van de staat en het spoor van moorden, verplaatsingen, ontvoeringen en afpersingen, maar ook de pogingen van de lokale bewoners en migrantenbevolking om te overleven. Je leest hun prachtige en aangrijpende longread hier.

» In april 2023 raakten twee tot dan toe geallieerde generaals slaags met elkaar om het land over te nemen. Terwijl de Soedanese strijdkrachten van Abdel Fattah Al-Burhan en de RSF van Mohamed Daglo met elkaar slaags raakten, moesten de vrouwen een hoge prijs betalen en zichzelf organiseren. Het Arabische medianetwerk Raseef22 onderzocht deze militaire trainingskampen die het leger had opgezet voor Soedanese vrouwen die vastbesloten waren om zichzelf te verdedigen. Lees hier de reportage.

» Esther Duflo, winnares van de Nobelprijs voor Economie, vindt dat ‘de armste burgers ter wereld moeten worden gecompenseerd en geholpen om zich aan te passen aan de klimaatverandering’. In een artikel voor Le Monde stelt de econoom voor om twee wereldwijde belastingen in te voeren. Het bedrag dat de inning van deze belastingen zou opleveren, zou arme landen in staat stellen om te gaan met de gevolgen van de opwarming van de aarde. Je kunt haar opiniestuk hier vinden.

Het veelzijdige oeuvre van de Roemeense kunstenaar Ana Lupas (1940) is een fantastische verzameling textielwerken, sculpturen, installaties en acties waarin ze doelbewust – en uit noodzaak, omdat er niet veel anders voorhanden was – gebruikmaakte van materialen die destijds niet met kunst werden geassocieerd, zoals wol, katoen, hennep en vlas. Ondanks de barre politieke omstandig­heden in Roemenië onder het wrede regime van Ceaușescu (1945-1989) lukte het Lupas om haar eigen pad te kiezen in plaats van mee te doen aan wat van haar verwacht werd.

Niet openlijk maar stil verzette ze zich tegen de ontmenselijking door de machthebbers

Niet openlijk maar stil verzette ze zich tegen de ontmenselijking door de machthebbers. Behalve het aan­gekochte werk Coats to Borrow (1989) is Humid Installation (1970) te zien, gemaakt in samenwerking met lokale gemeenschappen op het platteland van Transsylvanië. Een hoogtepunt in Lupas’ werk, waarin tradities, rituelen en volksverhalen levend gehouden worden. 

On This Side of the River Elbe, Stedelijk Museum Amsterdam, 9/5 tot 19/2/25

‘Cooke biedt een schat aan voorbeelden uit het dierenrijk, van kannibalistische spinnen tot van geslacht veranderende vissen, en ontmantelt vele misvattingen over binaire geslachtsrollen, waarvan vele terug te voeren zijn op dat geliefde bebaarde icoon, Charles Darwin. Volgens het darwiniaanse dogma vechten mannelijke dieren met elkaar om het bezit van vrouwtjes, voeren ze “vreemde tactieken uit” en paren ze promiscue, voortgestuwd door een biologische noodzaak om hun overvloedige zaad te verspreiden. Vrouwtjes zijn monogaam en passief; ze wachten geduldig tot hun grote, energierijke eieren worden bevrucht door een goedkope, kleine zaadcel, om vervolgens hun nakomelingen onbaatzuchtig alles te geven’, aldus The Guardian.

‘Vol prachtige verrassingen’

Kan Darwin nog worden gezien als product van zijn tijd, in de pogingen van vooral vrouwen om andere zienswijzen te belichten waren er, zo schrijft The Wire Science, duidelijke barrières. ‘Toen Bridget Stutchbury van de ­Universiteit van York ontdekte dat de vrouwelijke monnikszanger [een vogelsoort] seks zoekt met mannetjes die niet hun partner zijn, zei de een na de ander dat haar resultaten waarschijnlijk niet klopten. Toen Patricia Gowaty (…) haar bevindingen presenteerde dat de vrouwelijke roodkeelsialia geen trouwe partner was, vertelde een bekende mannelijke etholoog haar dat haar proefpersonen “verkracht” moesten zijn. En (…) toen Sarah Blaffer Hrdy haar ideeën over vrouwelijke promiscuïteit besprak, antwoordde een mannelijke collega: “Zeg je nu met andere woorden dat je geil bent?”’

Inmiddels lijkt het publiek klaar voor Cookes bevindingen – en dat geldt gelukkig niet alleen voor de vrouwelijke lezer, zoals de auteur ook benadrukt in haar boek. ‘Een opzienbarende, grappige en op elegante wijze woeste omverwalsing van onze vooroordelen over vrouwelijk gedrag en seks in het dierenrijk’, aldus The Observer. ‘Vol prachtige verrassingen’, concludeert The Guardian. ‘Kleurrijk, betrokken en diep geïnformeerd’, meent Sunday Times, ‘Geweldig origineel’, aldus Daily Mirror. Nature heeft het over een ‘sprankelende aanval op wetenschappelijk seksisme’, en BBC Wildlife typeert Bitch als ‘humoristisch, boeiend, soms schokkend (…) en stof voor vele gesprekken’. 

Bitch verscheen bij De Geus in een vertaling van Inge Pieters.

Laura Weeda interviewde Lucy Cooke over haar nieuwe boek.

Lees ook:

Lucy Cooke: ‘Darwin zag de natuur door een victoriaanse gaatjescamera’

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

Dwangarbeid op Indiase suikerplantages nog springlevend

De frisdrankfabrikanten Coca-Cola en Pepsi hebben eraan meegeholpen om van de Indiase staat Maharashtra een grootmacht te maken op het gebied van suikerproductie. Uit een onderzoek van The New York Times en Fuller Project is echter gebleken dat deze merken ook hebben geprofiteerd van een wreed arbeidssysteem dat kinderen uitbuit en leidt tot de onnodige sterilisatie van vrouwen in de werkende leeftijd, zo las redacteur Marc van Rijswijk deze week.

Jonge meisjes worden tot illegale kindhuwelijken gedwongen zodat ze samen met hun echtgenoten suikerriet kunnen snijden en verzamelen. In plaats van loon te ontvangen, werken ze om voorschotten van hun werkgevers af te betalen – een regeling waarbij ze een vergoeding moeten betalen voor het feit dat ze niet op het werk zijn, zelfs als ze naar de dokter gaan. Lenen met toekomstig loon dompelt hen verder in de schulden, waardoor ze er zeker van zijn dat ze volgend seizoen en daarna terugkeren naar de velden. Lees de aangrijpende longread van The New York Times hier.

---

Drie verdiepende leestips

» Wael Dahdouh, het hoofd van het televisiekantoor van Al Jazeera in de Gazastrook, verloor een deel van zijn gezin en familie aan Israëlische bombardementen. In een interview met El País beschuldigt hij Israël ervan dat het opzettelijk Palestijnse verslaggevers doodt zodat ze niet doorgaan met het documenteren van de oorlog. ‘Gazaanse journalisten slagen er in om slechts een klein deel van de barbaarsheid te vertellen.’ Lees zijn aangrijpende interview met de Spaanse krant hier.

» Spaanse jongeren lijken steeds meer te voelen voor een dictatuur als staatsvorm, aldus een artikel van El Mundo met in de kop de vraag: ‘Wat hebben we aan democratie als we niet vooruit kunnen?’ Onzekerheid, werkloosheid en politieke onvrede hebben de nieuwe generaties vervreemd van het democratische ideaal. Steeds meer tieners geven toe dat ze bereid zijn hun vrijheid op te geven als dat economische vooruitgang garandeert. Lees hier de interessante longread over de autoritaire tendensen onder jongeren in een land dat nu bijna vijftig jaar democratie kent.

» OpenAI, Google en Meta negeerden het bedrijfsbeleid, veranderden hun eigen regels en bespraken het omzeilen van de auteursrechtwet toen ze online informatie zochten om hun nieuwste kunstmatige intelligentiesystemen te trainen. In een erg goed en spannend geschreven onderzoeksartikel laat The New York Times zien hoe techgiganten hoeken afsnijden en regels aan hun laars lappen om gegevens te verzamelen voor hun AI-toepassingen. Lees het artikel hier.

De Brit Andy Holden (1982), een van de vier kunstenaars die in het Kröller-Müller naar de natuur kijkt, vraagt zich samen met beroemde ornitholoog en vader Peter Holden af of vogels geboren kunstenaars zijn. De zwaluw beeldhouwt zijn nest uit modder, de wevervogel is beroemd om zijn rare bollen en omhulsels uit grassen, en de prieelvogel spant de kroon met uitbundig versierde wiegjes vol bloemblaadjes, schelpen en stukjes glanzend plastic.

Alles draait bij Holden om de verbazingwekkende verbanden tussen ornithologie en kunst

Alles draait bij Holden om de verbazingwekkende verbanden tussen ornithologie en kunst: oftewel de vraag of hun nesten en zelfs hun eieren expressieve creaties zijn, in plaats van alleen maar evolutionaire vereisten. Om daar een antwoord op te kunnen geven verzamelde hij eieren en nesten en verwerkte hij zijn vondsten in geluid, video en beeld.  

Door de bomen het bos, Kröller-Müller Museum, Otterloo, tot 15/9

Met zijn film- en video-installaties probeert de Britse kunstenaar Isaac Julien (63) de grenzen tussen dans, muziek, fotografie, theater en beeldende kunst te doorbreken. Zijn werk is sterk geïnspireerd op de cultuur en de geschiedenis van het kolonialisme. 

Juliens overzichtstentoonstelling What Freedom Is to Me betekende voor Max Wiener van Musée Magazine een ‘uitnodiging om een compleet andere wereld binnen te gaan. Daarin onderzoekt Julien de zwarte identiteit en diaspora die hij met een delicate intensiteit bestrijkt.’ Zo presenteert hij zwarte mannen en vrouwen in koloniale kleding als ‘sociaal commentaar om te laten zien hoe het zwarte imago in de VS voortdurend is gedwarsboomd en wortelt in onzekerheid’.

‘Een overrompelende kijk op de ingrijpende gevolgen van ongelijke geldcirculatie’

Mark Hudson van The Independent vond Juliens retrospectief technisch verbluffend: ‘Je ziet allemaal verschillende beelden op zwart-witschermen, die door de ruimte zijn gerangschikt in een quasi-sculpturale doorloopopstelling. Ze worden weerspiegeld in gevlekte roestvrijstalen muren, wat een behoorlijk oogverblindend effect oplevert.’ Homo-erotiek vormt een vast ingrediënt in Juliens filminstallaties: ‘Zwarte mannenlichamen, zowel in standbeelden als in levensechte vorm, worden met volmaakte elegantie in de film gemengd.’

Volgens Laura Cumming van The Guardian ‘kun je het best een volle dag uittrekken om de films te zien van deze geboren verleider’. Juliens stijl kenmerkt zich volgens haar door ‘feiten af te wisselen met fictie, documentaire met drama, drijvende droomlandschappen met archiefbeelden. Je ziet tegelijkertijd montages van dans, zang en monoloog, waarbij de camera langs mooie mensen en fraaie locaties zweeft.’

Adela Lovric is vooral onder de indruk van de video-installatie Playtime, schrijft ze voor cultuurmagazine Berlin Artlink: ‘Een overrompelende kijk op de ingrijpende gevolgen van ongelijke geldcirculatie. Julien speelt zo met cameraopstelling en montage dat het lijkt alsof je op de kermis in het spiegelhuis bent beland. Ook onthult hij de verwevenheid van kunst­wereld en grootkapitaal.’ 

What Freedom Is to Me, Bonnefantenmuseum, Maastricht, t/m 18 augustus 2024.

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

Speelgoed in opkomst onder volwassenen

De opkomst van de ‘kidult’-economie, een term die afgeleid is van de Engelse woorden ‘kid’ en ‘adult’, is opmerkelijk. Volwassenen zijn nog nooit zo geïnteresseerd geweest in het kopen van speelgoed voor henzelf als nu, las redactie-assistent Sterre Kilsdonk in dit artikel van El País. Deze trend heeft ertoe geleid dat speelgoedmerken zich steeds meer richten op een volwassen publiek. Zo bracht Lego een collectie uit met beroemde kunstwerken. Ook speelgoedauto’s en bordspellen winnen aan populariteit. Terwijl het speelgedrag van kinderen afneemt, groeit de markt voor volwassenen gestaag. Dat is gunstig voor speelgoedfabrikanten, aangezien volwassenen doorgaans meer te besteden hebben.

Deze trend kreeg vooral een impuls tijdens de pandemie, maar zelfs na de lockdowns bleef de interesse van volwassenen in speelgoed bestaan. Psychologe Carolina Casado legt aan El País uit dat dergelijke activiteiten helpen om ‘het gevoel van verbondenheid met anderen, maar ook met zichzelf te versterken, en om weer in contact te komen met de kindertijd’. Voormalig voetballer David Beckham gaf eerder al eens toe in een interview: ‘Ik hou van lego. Het brengt me tot rust.’

---

Drie verdiepende leestips

» Groenland is zich al aan het aanpassen aan de klimaatverandering. Het reusachtige eiland, dat meer dan alle andere landen getroffen wordt door de opwarming van de aarde, ziet zijn landschappen veranderen en de bevolking moet hun dagelijks leven transformeren. Maar dat heeft ook zijn voordelen, zo blijkt uit dit artikel van het Deense dagblad Politiken.

» Italië heeft te kampen met een demografische krimp. Gelukkig is daar wat aan te doen, zo lijkt het. Het gebied rond Bolzano heeft flink geïnvesteerd in baby’s en de overheid heeft er een uitgebreid netwerk van gezinsondersteuning opgezet. In deze leuke reportage van The New York Times lees je welke voordelen het hebben van meer kinderen gezinnen in deze regio oplevert.

» De gemoederen liepen onlangs hoog op in de Tweede Kamer toen Jesse Klaver aan Thierry Baudet vroeg om de financiële verslagen van de FvD openbaar te maken, zodat men kon controleren of de partij Russisch geld ontvangt of niet. Dat deze vraag gesteld werd is niet geheel onterecht; een gecoördineerd onderzoek in verschillende landen naar een Russisch netwerk dat extreemrechtse Europarlementariërs zou hebben betaald heeft alarmerende resultaten opgeleverd. Rusland verdubbelt zijn operaties in de aanloop naar de Europese verkiezingen door spionnen, invloedrijke agenten en desinformatie in te zetten, aldus El País in dit artikel.

De Amerikaanse zangeres en actrice Ariana Grande (30) vestigde zich in 2017 voorgoed als wereldster toen ze een groots, lovend ontvangen benefietconcert organiseerde. Daarmee reageerde ze op de terroristische aanslag na afloop van haar concert in Manchester, waarbij twee weken daarvoor 22 doden waren gevallen. Met Eternal Sunshine presenteert Grande nu haar zevende album. Brittany Spanos van Rolling Stone noemt het een ‘echtscheidingsplaat waarin ze alle stadia van rouw doorloopt. Met haar eerlijkste en meest inventieve nummers tot nu toe staat ze voor een nieuw begin.’ Ludovic Hunter-Tilney ‘mist, op een paar nummers na, de energie op het album’, schrijft hij in Financial Times. Grandes vocale techniek is weliswaar in orde, ‘maar de toon is steeds dezelfde, of ze nu zingt over hoe ze ­huilend in slaap valt of hoe ze wordt overmand door fysieke aantrekkingskracht. Met een paar soepele trillers en vibrato’s valt die beperkte emotionele reikwijdte niet te maskeren.’

Variety-recensent Jem Aswad vindt daarentegen dat Grande ‘op haar vorige albums nog zoekende was, maar nu definitief haar stem als artiest heeft gevonden’. Ook in haar songteksten klinkt ze volgens Aswad volwassen: ‘Een muzikaal dagboek waarin ze net genoeg deelt om de uitgehongerde fans nieuwsgierig te houden. De emoties die voortvloeiden uit haar huwelijk en scheiding zijn universeel genoeg om iedereen te raken die ooit verliefd en diepbeproefd is geweest.’

‘Een feelgoodsound waarin galante r&b uit de jaren negentig de boventoon voert’

‘Ondanks de pittige privéperikelen in de liedjes is deze muziek vederlicht’, stelt Felix Heinecker voor Plattentests. ‘Een feelgoodsound waarin galante r&b uit de jaren negentig de boventoon voert. Het album blijft hangen in dezelfde sfeer, waardoor de nummers in elkaar overvloeien. Grande heeft een engelachtige stem met een prachtig klankenpalet, maar de volgende keer graag ook iets stevigs voor op de dansvloer.’

Jordan Bako ontdekt voor Vogue France paralellen met de speelfilm Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004). ‘Daarin wissen beide hoofdpersonen elkaar uit hun geheugen en worden opnieuw verliefd. Ook Grande probeert zich een universum voor te stellen waarin ze geleidelijk haar scheiding overwint. Zo vernieuwt ze haar signatuur. Sterker, dit is het meest coherente en conceptuele project in haar discografie.’ 

Eternal Sunshine van Ariana Grande kwam begin maart uit.

In een tijd waarin migratie, een goed scorend verkiezingsthema, nu ook op feiten is onderzocht door een onafhankelijke Staatscommissie, blijken de maatschappelijke gevolgen ervan voor bijvoorbeeld de Nederlandse bevolkingsgroei evident. Dat betekent niet direct een stop invoeren, want een veilig onderkomen mag niemand worden ontzegd. Hoe ingrijpend het is om vaak noodgedwongen huis en haard te verlaten en nergens meer bij te horen, is nu te zien op de expositie Imagine Home. 

Het Noordbrabants Museum laat zien hoe emotioneel en vooral ook zintuiglijk ‘thuis’ is voor mensen die worden weggezet als ‘gelukszoekers’, vooral als het er niet meer is. Of, misschien nog erger, als het er nog wel is maar een terugkeer onmogelijk is. De herinnering daaraan vat zich vaak samen in een vertrouwde geur, meestal van specerijen uit de huiselijkheid van een keuken, of een bepaalde lichtinval, en gaat vrijwel in geen geval over iets materialistisch. 

Imagine Home heeft ook een ‘huiskamer’, waar bezoekers door vluchtelingen welkom worden geheten met koffie of thee

De Afghaanse kunstenaar Narges Mohammadi beplakte samen met vluchtelingen uit noodopvanglocaties in Den Bosch een smalle gang met 700 kilo ter plekke gemaakte Perzische halva. Er zijn melancholische schilderijen en in kunst gegoten jeugdherinneringen, en bij alles is een onderliggend verhaal voelbaar. 

Imagine Home heeft ook een ‘huiskamer’, waar bezoekers door vluchtelingen welkom worden geheten met koffie of thee en een gesprek kunnen aangaan over je thuis voelen en erbij horen.

Imagine Home, Noordbrabants Museum, Den Bosch, t/m 2/6

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

Praag staat in volle bloei

De afgelopen februari was in Tsjechië de warmste sinds 1961, met als gevolg dat het dit jaar vroeger lente is dan gewoonlijk. De Tsjechische weerdiensten verwachten dat het tijdens de Paasdagen 23 à 25 graden zal zijn, temperaturen die normaalgesproken alleen in de zomer voorkomen. Het is zelfs mogelijk dat er warmterecords zullen sneuvelen. Terwijl sommige mensen genieten van het prachtige weer, maken anderen zich zorgen over de doorgaande klimaatverandering.

De stralende lentebeelden liegen er niet om. Onder andere in Praag is goed te zien dat de ‘spring in the air’ is. Fotograaf Radoslav Vnenčák maakte een prachtige fotoreportage van de Gouden Stad. Bekijk hier hoe een echte ‘Praagse Lente’ eruitziet. Een tip van redacteur Marc van Rijswijk.

---

Drie verdiepende leestips

» De aanslag in Moskou vorige week vrijdag zorgde in Rusland en daarbuiten voor flink wat opschudding. Een van de hardnekkigste vragen die de gemoederen bezighoudt is: hoe kan het dat terroristen gerust hun gang konden gaan in een land waar iedereen nauwlettend in de gaten gehouden wordt? In deze sterke analyse legt The New York Times uit waarom de Russische veiligheidsdiensten tekortschoten bij de dodelijke aanslag. Enkele factoren zijn onder meer wantrouwen naar buitenlandse inlichtingendiensten, een focus op Oekraïne en een afleidend politiek optreden in eigen land, aldus het dagblad.

» De diepe oceaan is een dumpplaats geworden. Radioactief afval, babyflesjes, plastic: er ligt van alles op de zeebodem. We zijn geneigd te denken dat het oceaanleven weinig te betekenen heeft voor ons mensen, die op het land leven. De diepten van de oceaan zijn echter geen afgelegen buitenaards rijk, maar zijn in feite nauw verweven met elk ander deel van de planeet, zo laat deze mooie longread van The Guardian ons weten. Daarom moeten we ze ook zo behandelen.

» Onlangs bracht Marianna Spring als eerste correspondent van de BBC die gespecialiseerd is in nepnieuws en sociale media een boek uit over desinformatie en complottheorieën. Haar tip: “Als je iemand ontmoet die gelooft in samenzweringstheorieën, laat hem dan niet in de steek, maar probeer te begrijpen waar hij vandaan komt”. Je kunt het hele interview dat El País met haar hield hier lezen.

Tragedies – Aischylos

Van de ongeveer negentig stukken van Aischylos zijn zeven tragedies compleet overgeleverd. Perzen bekijkt de overwinning van de Grieken bij Salamis door de ogen van de verliezers. Hoogtepunt in Aischylos’ oeuvre is de Oresteia, een trilogie vol moord en geweld binnen één familie.

---

Natuurmysteries ontrafeld – Vincent Albouy

Hoe wordt een vlinder geboren? Waarom heeft een hommel zo veel stuifmeel op zijn vacht? En wat is het mysterie achter de herrezen slang? In de natuur kom je soms gekke dingen tegen. Natuurmysteries ontrafeld beschrijft 150 bijzondere natuurfenomenen uit de planten- en dierenwereld.

---

Cryptomanie – Zeke Faux

Onderzoeksjournalist Zeke Faux brengt de cryptohype, sinds 2021, levendig in beeld: van de overmoedige beloftes over de rol die crypto ‘binnenkort’ in de financiële wereld zou spelen, tot mensen die in die droom geloofden en oplichters die misbruik maakten van die goedgelovigheid.

---

Splinters – Leslie Jamison

Kort nadat Leslie Jamison moeder is geworden van een dochter, komt er abrupt een einde aan haar huwelijk. Even scherp als onverschrokken legt ze haar eigen gevoelens, twijfels en angsten bloot en zoekt ze naar antwoorden op enkele van de kwellendste levensvragen: hoe gaan we om met verlies?

---

Het koude crematorium – József Debreczeni

Het koude crematorium was in 1950 het eerste boek in communistisch Oost-Europa dat het ware gezicht van de Holocaust liet zien. Met nietsontziende precisie beschrijft Debreczeni de mechanismen van ontmenselijking in de kampen. Ruim zeventig jaar later is dit meesterwerk wereldwijd vertaald.

Gehuld in opvallende outfits betovert Lakecia Benjamin het publiek en integreert ze klassiekers moeiteloos in haar eigen muzikale creaties. Ook in Utrecht zal ze wederom, net als het gevierde optreden bij North Sea Jazz, samen met haar band optreden: Zaccai Curtis op de piano, EJ Strickland op de drums en Ivan Taylor op de bas. 

Benjamin werkte eerder al samen met iconische namen, waaronder Stevie Wonder, Alicia Keys en Gregory Porter. In 2023 bracht ze haar album Phoenix uit, waarin ze de luisteraar meeneemt in de traumatische nasleep van een heftig auto-ongeluk. Daarnaast kaart ze ook sociaal-maatschappelijke thema’s in de Amerikaanse cultuur aan. Het album ontving drie Grammy-nominaties.

Vredenburg, Utrecht, 31 maart.

Omdat 360 niet alles kan vertalen wat de redactie leest, ziet en hoort, tippen wij voor u enkele interessante artikelen, podcasts, documentaires en fotoreportages die wij deze week tijdens het speuren naar mooie journalistiek zijn tegengekomen.

Papegaaitje spelen

Papegaaien zijn net peuters, aldus wetenschapsredacteur Emily Anthes van The New York Times. Ze zijn ontzettend leergierig, maar raken ook snel verveeld. Reden genoeg voor baasjes om hun papegaai met spelletjes op een tablet te laten spelen. Maar hoe ontwerp je een app voor een papegaai? Want in plaats van vingers gebruikt een papegaai zijn tong om het scherm te bedienen.

Een team van wetenschappers deed zijn best om dat uit te vinden en bedacht spelletjes voor de intelligente vogels. Hoe ze dat deden en hoe die spelletjes eruitzien lees je hier. Anthes schreef al in een eerder artikel dat papegaaien het leuk vinden om hun soortgenoten te videobellen als ze daar de kans voor krijgen. Via videogesprek zingen ze met elkaar, doen ze elkaar na en tonen ze elkaar hun favoriete speeltjes.

---

Drie verdiepende leestips

» Voor het Russische perspectief op de geopolitiek lees je Rossia v Globalnoj Politike, dat ook een Engelstalige site kent: Russia in Global Affairs. Recent publiceerde het blad een interessante analyse. De westers georiënteerde beweging in Rusland is namelijk genoemd te verdwijnen, aldus hoogleraar internationale betrekkingen Andrej Tsigankov. Volgens hem komt dat door een gevoel van superieuriteit van het Westen, dat zijn eigen waarden probeert op te leggen.

» In Gaza zijn al meer dan dertigduizend mensen gedood. Financial Times richt in een artikel een monument op voor enkele slachtoffers die een veelbelovende toekomst voor de boeg hadden. Zoals de 28-jarige Maisara Alrayyes, een jonge arts die een masteropleiding voltooide aan King’s College in Londen, gefinancierd door de prestigieuze Britse Chevening-beurs. Hij had een goedbetaalde baan kunnen krijgen in een Golfstaat of Europa, maar in plaats daarvan koos hij ervoor om terug te keren naar Gaza, waar hij werkte voor Médecins Du Monde, een internationale liefdadigheidsinstelling. Op 6 november werd Alrayyes gedood door een Israëlische luchtaanval, samen met zijn ouders en andere familieleden.

» Het dunbevolkte Canarische eiland El Hierro is de belangrijkste aankomsthaven geworden voor irreguliere immigratie naar de EU. Dit jaar zijn er al meer dan 6500 mensen aangekomen per bootje, meer dan in Italië of Griekenland. El País onderzocht welke impact dat heeft op de bevolking.

‘Een optreden in de pauze van de Super Bowl, de Olympus van de Amerikaanse popmuziek; als dat geen comeback is…’ Zo omschrijft Aida Baghernejad de lancering van Coming Home, het nieuwe album van rapper annex R&B-ster Usher (45) in Musikexpress. ‘En jawel, hij schrijft nog steeds ongemakkelijke seksliedjes en wil weer dolgraag knuffelen in bed. Tegelijkertijd bewijst hij met deze verbazingwekkend smaakvolle productie dat hij met zijn ongelooflijke vocale vaardigheden nog altijd relevant is.’

‘Puur showmanschap in plaats van creatief vernuft en esthetische visie’

Paul Attard van Slant Magazine is minder enthousiast: ‘Puur showmanschap in plaats van creatief vernuft en esthetische visie. De twintig tracks vormen een beetje een opgeblazen puinhoop.’ Voor The New York Times typeert Jon Pareles Ushers muziek als ‘langzaam wiegende soul en gesynthetiseerde pop in een eenentwintigste-eeuws jasje. Bovendien is hij er heel bedreven in om artiesten als Beyoncé, Alicia Keys en Burna Boy naar zijn studio te lokken.’ 

De criticus van de Franse muzieksite Zimbalam weet zeker dat Usher ‘nooit een druppel melk heeft gedronken. Anders was zijn lichte tenor dertig jaar na zijn debuut nooit zo atletisch en scherp gebleven.’  

Coming Home, het negende album van Usher Raymond IV, verscheen half februari. Concert op 22 april 2025: Ziggo Dome, Amsterdam.

Door Diederik Samwel