



Tja joh nou

De Spaanse architect en onderzoeker Alejandro Campos Uribe heeft het huis (en de inboedel) van Aldo en Hannie van Eyck in Loenen aan de Vecht als onderwerp gekozen voor zijn promotieonderzoek. Het echtpaar Van Eyck behoort tot de invloedrijkste architecten van de twintigste eeuw. Hun relatief kleine oeuvre is internationaal beroemd geworden, zoals het Burgerweeshuis in Amsterdam (1960), het Sonsbeekpaviljoen in Arnhem (1965) en de speelplaatsen in Amsterdam.
Er liggen tekeningen, foto’s en kunstwerken die de Van Eycks verzamelden of meenamen van verre reizen
Een selectie uit de omvangrijke persoonlijke collectie van de baanbrekende architecten is nu te zien in het Nieuwe Instituut. In een aantal vitrines liggen tekeningen, foto’s en kunstwerken die de Van Eycks verzamelden of meenamen van verre reizen. In een tijd van eenzijdig modernisme lieten zij zich inspireren door de klassieke oudheid en Noord-Afrikaanse stijlen; niet in de laatste plaats om het westerse superioriteitsgevoel tegen te gaan en andere culturen te erkennen. De vitrines van Campos Uribe, destijds gebruikt om objecten te beschermen, uit hun context te halen en toe te eigenen, zijn hier inkijkjes in een andere blik.
Nieuwe Instituut, Rotterdam, 13/9 t/m 12/1/25

Haus-Rucker-Co, het in 1967 opgerichte Weense collectief van radicale architecten, reageerde op het toenemende gevoel van vervreemding in de consumptiemaatschappij en de toenemende verstedelijking en klimaatschade. De mannen waren erop uit de ‘traditionele opvattingen over ruimte uit te dagen, machtshiërarchieën te doorbreken en utopische stedelijke ruimten te creëren, vol schone lucht en een sterk gemeenschapsgevoel’. Wie wil dat niet?
Voor de tentoonstelling Mind Expanders is een selectie gemaakt van werken uit 1967-1972, de periode waarin het collectief zijn kenmerkendste en vernieuwendste architecturale projecten ontwikkelde. Te zien zijn bijvoorbeeld Balloon for 2 (een transparant pvc-membraan dat is opgeblazen tot een grote luchtbel), Yellow Heart (een pneumatische ruimtecapsule) en Food City I (een eetbare stadsmaquette).
Hoogtepunt vormt de interactieve installatie Giant Billiard, die voor het eerst in Nederland te zien is. Iedereen (van minimaal 1,20 meter) die het luchtkussen van 14 bij 14 meter betreedt met daarop drie reusachtige opblaasballen van vinyl, wordt onderdeel van een spel zonder vastgestelde regels en omgangsvormen. Zo wil Haus-Rucker-Co vragen oproepen over hoe onze fysieke omgeving van invloed is op de manier waarop we met elkaar omgaan.
Kunsthal, Rotterdam, 29/4 t/m 3/9

Wie een idee wil hebben hoe Londen er in 2066 uit zal zien, wende zich voor het meest spectaculaire antwoord tot de Brits-Iraanse architect Zaha Hadid, een pionier op het gebied van de vrije vorm in computergestuurd ontwerpen. Dat deed het tijdschrift Vogue al in 1991, wat de wonderlijkste visioenen opleverde. Helaas stierf Hadid zes jaar geleden, op vijfenzestigjarige leeftijd, aan een hartaanval.
De toekomst zit al besloten in haar indrukwekkende oeuvre, dat is terug te vinden van Duitsland tot Azerbeidzjan en Hongkong. Haar eerste grote opdracht was het Vitra Fire Station (1993) in het Duitse Weil am Rhein, daarna volgde het Guangzhou Opera House (2010) in de Chinese provincie Guangdong en de voetgangersbrug over de Ebro in het Spaanse Zaragoza, die uit 29.000 driehoeken bestaat. Elk jaar dook wel ergens een scheef perspectief op, een vertaling van Hadids tekeningen in verwrongen, de zwaartekracht tartende driedimensionale vormen.
Wolkenkrabbers zijn ondergronds en worden gekoeld door watervallen, bruggen tellen veertien verdiepingen
Dat zou zij zeker tot in lengte der dagen hebben volgehouden. In 2066 had de volgende generatie kluwen slagaders kunnen zien uitwaaieren over het centrum van Londen, die oostwaarts stromen en weer samenkomen in een crescendo van gekleurde scherven. Wolkenkrabbers zijn dan ondergronds en worden gekoeld door watervallen, bruggen tellen veertien verdiepingen en gebouwen vallen uit elkaar en steken het water over om aan de andere kant weer een geheel te vormen.
Reimagining London is te zien op de begane grond van Hadids voormalige studio in een victoriaans schoolgebouw in Clerkenwell.