Onderwerpen: Fotografie

De Deense fotograaf Søren Solkaer (1969) maakte naam met portretten van popmuzikanten als U2, Björk, Patti Smith en Amy Winehouse. Tijdens een wandeling door Melbourne in 2012, waar hij de bijbehorende expositie had geopend, kwam hij op het idee om de beoefenaars van een heel ander genre vast te leggen: graffiti en straatkunst. Vervolgens bezocht Solkaer vijf jaar lang dertien wereldsteden om in totaal 135 kunstenaars bij een van hun werken in beeld te brengen. 

In zijn bespreking voor The Sydney Morning Herald schrijft Michael Dwyer dat Solkaer zijn kader en enscenering zo kiest dat ‘elke foto een verhaal vertelt waar een filmmaker hooguit aan kan tippen’. Tegelijkertijd laat de expositie Surface volgens hem goed zien ‘hoe graffiti zich de afgelopen jaren tot een volwassen kunstvorm heeft ontwikkeld’. 

The Edinburgh News is minder enthousiast over het werk van Solkaer. De recensent vindt dat hij voornamelijk boeken produceert die ‘het goed doen op de koffietafel. De fotograaf is er vooral op uit de status of mythe van zijn subject te vergroten en niet om de kijker een diepere of andere kijk op hen te verschaffen.’  

‘De fotograaf gaat te werk volgens de Tsjechische traditie: als een biograaf’

Angie Kordic van het Zwitserse digitale kunstplatform Widewalls vindt dat hij dat juist wel doet: ‘Boven op het dak, in smalle steegjes of rond een treinstation; Solkaer draagt zowel de geest van het kunstwerk als de manier waarop de kunstenaar naar de wereld kijkt op ons over.’

De criticus van het onlinemagazine Brooklyn Street Art noemt het alleen al bewonderenswaardig dat Solkaer zo veel straatkunstenaars, al dan niet herkenbaar, voor zijn lens heeft gekregen. ‘De fotograaf gaat te werk volgens de Tsjechische traditie: als een biograaf. Door zijn kadrering en orkestratie ziet hij kans de onderscheidende elementen van elke kunstenaar, diens stijl en werkwijze in één beeld te vangen.’  

De expositie Surface van Søren Solkaer is tot en met 25 september te zien in het Fotomuseum aan het Vrijthof in Maastricht.

Door Diederik Samwel

Platenhoezen zijn zo ongeveer sinds de uitvinding van het vinyl geliefde schilderdoeken voor kunstenaars en vormgevers. Iedereen heeft wel een herinnering aan een of meerdere covers. In de Londense Photographers’ Gallery zijn tweehonderd iconische hoezen tentoongesteld waarbij de bijdragen van fotografen en andere visuele kunstenaars onmiskenbaar aanwezig zijn. Uiteraard ontbreekt Andy Warhol niet met zijn bananenhoes die hij ontwierp voor The Velvet Underground & Nico.

De lijst met artistieke grootheden is indrukwekkend; de unieke creaties van onder anderen Cindy Sherman, David Bailey, Joseph Beuys, Nan Goldin, Richard Avedon en William Eggleston werpen licht op de talloze manieren waarop dit vierkante formaat is gebruikt door artiesten. De covers komen uit de collectie van Antoine de Beaupré, eigenaar van meer dan vijftienduizend albums. 

For the Record: Photography & the Art of the Album Cover, The Photographers’ Gallery, Londen 25/3 t/m 12/6

Visueel activist Zanele Muholi strijd tegen de ismen – racisme voorop. Sinds begin 2000 documenteert zij de zwarte lhbtiq+-gemeenschappen met intieme en krachtige foto’s. In een overzichtstentoonstelling van haar werk in Gropius Bau in Berlijn komen alle hedendaagse thema’s aan de orde. 

Naast minder bekende, vroege beeldreeksen omvat de tentoonstelling recent werk, zodat het hele scala van Muholi’s fotografische praktijk aan bod komt. Muholi’s foto’s getuigen niet alleen van empowerment, maar dagen ook de heteronormatieve blik uit. Series als Faces and Phases en Brave Beauties vormen een groeiend visueel archief van zwarte queer en trans identiteiten en zijn een ode aan al die individuen die hun veiligheid riskeren om authentiek te leven in het aangezicht van onderdrukking en discriminatie.

Zanele Muholi, tot 13 maart 2022, Gropius Bau, Berlijn.

‘Mijn focus heeft altijd op mensen gelegen. Ik ben altijd weer verrast door [foto’s van] mensen. Ze zijn magisch,’ citeert The Cut de Zuid-Afrikaanse fotograaf Alice Mann. Misschien wel haar meest magische project tot nu toe, oordeelt de New Yorkse site, is de bekroonde serie Drummies, die ‘alle kwaliteiten omvat die ze in haar werk wil vertegenwoordigen’. De beelden laten een Zuid-Afrikaanse subcultuur zien: die van jonge majorettes of ‘drummies’, die begin jaren tachtig opkwam.

De speelse samenwerking tussen de meisjes en de fotograaf is het eerste wat opvalt als je de foto’s ziet’

Meisjes die eraan deelnemen zijn vaak afkomstig uit gezinnen met lage inkomens, en vinden hierin een manier om uit te blinken, waarbij ‘de onderscheidende uniformen dienen als marker van succes, en emancipatie van hun omgeving vertegenwoordigen’, aldus The Guardian. ‘Ik denk dat er veel objectificering of slachtofferschap is van vrouwen, vooral van Zuid-Afrikaanse vrouwen. Ik ben geïnteresseerd in het vertegenwoordigen van een tegenverhaal,’ verklaart Mann. Ze bezocht jarenlang zes verschillende scholen en slaagt er volgens webzine Fold goed in de individuele persoonlijkheden van de jonge meisjes over te brengen. Ook de vertrouwensband die ontstaat, ondanks Manns privilege als witte fotograaf – waar ze zelf mee zegt te worstelen – is zichtbaar, meent The New Yorker: ‘De speelse samenwerking tussen de meisjes en de fotograaf is het eerste wat opvalt als je de foto’s ziet.’ 

Tot 23 januari te zien in Kunsthal Rotterdam.

Het verhaal achter een verbleekte honkbalposter

FOTOGRAFIE | In traditiegetrouwe, documentaire stijl schoot Magnum-fotograaf Alec Soth (1969) jarenlang beelden van voorbijgangers, onbekenden en mensen op weg naar hun werk. Tot hij tijdens een reportage in Finland begon te twijfelen aan zijn werkwijze. Soth, volgens The Washington Post een van de belangrijkste fotografen van deze tijd, nam een jaar vrijaf en besloot zijn lens voortaan anders te gebruiken. Met als resultaat het boek I know how furiously your heart is beating en een gelijknamige expositie.

‘Krachtige portretten van mensen die zelf interieur en achtergrond bepaalden. Intieme beelden, ver weg van het verhaal waar hij op straat bij toeval in verzeild raakte,’ schrijft Megan Williams voor de Britse cultuursite Creative Review.

‘Voor een fotograaf die is gespecialiseerd in chemie met volslagen vreemden is dit een radicale omslag’

‘Voor een fotograaf die is gespecialiseerd in chemie met volslagen vreemden is dit een radicale omslag’, vindt Jordan Teicher van The New York Times. ‘Bovendien werkte Soth voor deze serie bijna uitsluitend met natuurlijk licht: een enorme uitdaging bij een groot formaat camera.’

Sylvia Rani van het Amerikaanse cultuurmagazine The Wake werd geraakt door Soths beelden van interieurs zonder bewoner: ‘Ook bezittingen en woonomgeving roepen een intieme sfeer op. Afbladderende verf, een losse, met goud omrande bladzijde of een verbleekte honkbalposter vertellen net zo goed een persoonlijk verhaal.’  

I know how furiously your heart is beating, foto-expositie van Alec Soth, in FOAM, Amsterdam. Tegen een kleine donatie is hier een onlinetour te verkrijgen.

Door Arjen Reinders