Onderwerpen: Kunst

  • ‘Hoe het zou zijn als ik die ander was’

    ‘Hoe het zou zijn als ik die ander was’

    De Belgische kunstenaar Rinus van de Velde (1983), enigmatisch bouwer van zijn eigen ‘fictieve biografie’, krijgt van Museum Voorlinden ruim baan om zijn tekeningen, sculpturen, foto’s en films te laten zien. Enorme houtskooltekeningen – woest maar uiterst realistisch op karton getekend en met hand uitgeveegd – houden oude meesterwerken uit de museumcollectie gezelschap. Uit fascinatie voor de Duitse kunstenaar Joseph Beuys koos hij diens slee met vilt en vet uit het depot van Voorlinden. Ook selecteerde hij een werk van de onlangs overleden Canadese kunstenaar Rodney Graham, en van zijn zielsverwanten en landgenoten René Magritte en Marcel Broodthaers.

    ‘Als ik me moet laten inspireren door wat ik in mijn atelier meemaak, ben ik in twee tekeningen klaar’

    Sinds 2013 bouwt Van de Velde enorme installaties, zoals een trein van karton, waarin hij zichzelf laat fotograferen en die ook verschijnt in zijn films The Villagers en La ruta natural. Het is zijn manier om een narratief te maken van de stroom aan beelden die dagelijks binnenkomen. Zonder context stellen ze weinig voor; alleen samen vormen ze pas een betekenisvol geheel. 

    Ook de ‘sets’ en sculpturen zijn deel van zijn biografie: absurd, surrealistisch en tegelijkertijd realistisch. ‘Ik moet wel,’ zegt hij. ‘Als ik me moet laten inspireren door wat ik in mijn atelier meemaak, ben ik in twee tekeningen klaar.’ Dus gebruikt hij niet alleen zijn eigen verbeelding, maar ook die van zijn alter ego Isaac Weiss. Om de ander te begrijpen kruipt hij in de huid van een performance-artist en een schaakgrootmeester, nieuwsgierig naar ‘hoe het zou zijn als ik die ander was’.

    Rinus van de Velde, Museum Voorlinden, Wassenaar, 11/2 t/m 29/5.

  • Back to the eighties en toch avant-garde 

    Back to the eighties en toch avant-garde 

    De Franse popartiest Heloïse Letissier wisselt geregeld van pseudoniem. Na haar internationale doorbraak in 2014 met Christine & The Queens werd het Chris, en nu is het Redcar. Die ontwikkeling loopt parallel aan de persoonlijke transitie van de artiest van vrouwelijk naar mannelijk. Het derde album Redcars les adorables étoiles omvat volgens recensent Annabel Ross van The Sydney Morning Herald ‘avant-gardemuziek, gestileerd als een soort rockopera: zwaar van romantiek en vol verlangen en literaire verwijzingen’. De dertien tracks zijn ‘sterk geïnspireerd op de jaren tachtig, met een knisperende drumcomputer en alomtegenwoordige synthesizers’, aldus Ross.

    ‘De muziek zit productioneel gezien boordevol ideeën, maar daardoor doet ze tegelijkertijd bij vlagen te experimenteel aan’

    Ook Eric Bureau van Le Parisien moet door Redcars kwistige gebruik van synthesizers denken aan de newwaveplaten van Depeche Mode, The Cure en Talking Heads. ‘De muziek zit productioneel gezien boordevol ideeën, maar daardoor doet ze tegelijkertijd bij vlagen te experimenteel aan.’

    In de Evening Standard schrijft David Smyth dat Redcar zo te horen in een richtingenstrijd is verwikkeld. Niche en minder toegankelijk, of mainstream om de hitlijsten te bestormen? ‘Sommige nummers klinken duister en rauw. Andere tracks worden gestuwd door energieke beats, maar missen een herkenbare vocale melodielijn om er een pakkende popsong van te maken. Maar deze muziek blijft intrigeren.’

    Neil McCormick moet in The Telegraph bekennen dat zijn Frans verre van toereikend is maar dat het hem ook met de Engelse vertaling bij het album, geregeld begint te duizelen door de teksten. Hij houdt het op een ‘vreemd, sfeervol maar meeslepend werk.’

    Émilie Côté van het Canadese dagblad La Presse werd aanvankelijk afgeleid door ‘ondoordringbare arrangementen’. ‘Na een paar keer luisteren wordt het minder verwarrend, maar deze muziek haalt het niet bij die van Chris en Christine.’ De criticus kijkt dan ook uit naar de aangekondigde samenwerking van Redcar met de Amerikaanse producer Mike Dean, die eerder de studio indook met onder meer Madonna, The Weeknd en Beyoncé.’

    Het album Redcar les adorables étoiles is begin november verschenen

  • Pijnlijke paradox rond vreemdelingenhaat

    Pijnlijke paradox rond vreemdelingenhaat

    Vlak voor Kerstmis neemt Matthias – half Roma, half Duits – ontslag bij een slachthuis in Duitsland, om terug te keren naar het bergdorp in Transsylvanië waar hij vandaan komt. Hij wil zijn zoontje Rudi aan het praten krijgen, zijn zieke vader opzoeken en de relatie met zijn ex Csilla nieuw leven inblazen. De sfeer is grimmig en wordt er niet beter op wanneer Csilla drie gevluchte Sri Lankanen aanneemt in haar bakkerij. 

    Zo begint de speelfilm R.M.N. (de Roemeense vertaling van ‘MRI’) van de Roemeense regisseur Cristian Mungiu, die internationaal in de prijzen viel met 4 maanden, 3 weken & 2 dagen en Graduation. Het resulteert volgens recensent David Ehrlich van IndieWire in een ‘sociaal-economische smeltkroes die de kijker geleidelijk bij de keel grijpt. Een weliswaar iets te breed opgezet, maar tijdloos verhaal over vreemdelingenhaat in een lokale setting.’

    Lee Marshall schrijft voor Screen Daily dat regisseur Mungiu te veel thema’s tegelijk wil aanroeren. Volgens de criticus komt dat aan het licht in een sleutelscène op het stadhuis: ‘Geschoten vanuit één camerastandpunt is dat een indrukwekkende krachttoer. Maar het voelt ook alsof de maker hier in één keer alles uit de kast wil halen. Als een Franse medewerker van een ngo een betoog houdt over het behoud van de berenpopulatie in de omgeving, krijgt hij alles over zich heen, van Charlie Hebdo tot de erfenis van het Franse koloniale verleden.’  

    ‘Ondanks een gebrek aan ambitie in de finale is dit een prachtige nieuwe mijlpaal in het werk van deze Roemeense meester’ 

    Voor Ben Croll van het Amerikaanse Wrap Magazine kwam diezelfde scène juist als geroepen, want aanvankelijk was het of hij ‘een hoop puzzelstukjes aan elkaar moest leggen’. ‘De eerste negentig minuten voelen als een proloog, maar dan volgt een take van zeventien minuten waarin de regisseur zijn ware intenties uitkristalliseert. Het tekent Mungiu’s grote filmtalent.’

    Ook de criticus van Franse filmsite Le Bleu du Miroir is lovend over R.M.N., waarin een hedendaagse paradox volgens hem fraai in beeld wordt gebracht: ‘De angst voor buitenlanders, racisme, vooroordelen: het is des te verrassender omdat de dorpsbewoners zich uitdrukken in verschillende talen.’ Tegelijkertijd gaan diezelfde bewoners in het buitenland werken om in hun levensonderhoud te voorzien. ‘Ondanks een gebrek aan ambitie in de finale is dit een prachtige nieuwe mijlpaal in het werk van deze Roemeense meester.’ 

    R.M.N. van Cristian Mungiu draait vanaf 1 december in de bioscoop

  • De visioenen van Leonora Carrington

    De visioenen van Leonora Carrington

    ‘Je probeert wanhopig mijn werk te intellectualiseren,’  zegt Leonora Carrington op haar 94ste tegen haar nicht die toevallig ontdekte familielid te zijn van de beroemde kunstenares, ‘and you are waisting your time.’

    In het Deense Museum Arken is een retrospectief te zien van het letterlijk fantastische werk van de van oorsprong Britse Leonora Carrington, die op jonge leeftijd haar Anglo-Ierse milieu verruilde voor de armen van de surrealistische kunst, en die van Max Ernst. Ze woonde eerst in Parijs, maar vertrok noodgedwongen naar Madrid toen de oorlog uitbrak en Ernst werd geïnterneerd. Uiteindelijk kwam ze dankzij zakenman Renato Leduc in Mexico terecht, waar ze de rest van haar leven doorbracht. Haar vader, een textielfabrikant uit Lancashire die haar als twintiger liet opnemen in een psychiatrische inrichting, zag ze nooit meer terug. ‘Ik was veel banger voor mijn vader dan voor Hitler,’ beweerde ze. Door shocktherapie met cardiazol-injecties kreeg Leonora angstaanjagende visioenen die haar innerlijke visuele wereld mede gevormd hebben.

    De meest extravagante wezens komen voorbij in haar werk. Vaak is het onderscheid tussen mens en dier of tussen dier en machine ver te zoeken, maar haar kundige hand trekt de belangstellende moeiteloos het oneindig diepe doek in. Vrouwen – voor wie ze haar talent activistisch inzette in Mexico – moesten niet alleen hun burgerrechten claimen, maar ook hun recht op mysterie en verwantschap met de natuur.

    Leonora Carrington, Museum Arken, Denemarken, te zien tot 15/01/23