The Hand of God, de nieuwste film van Paolo Sorrentino (in 2013 Oscar-winnaar met La Grande Bellezza), komt volgens de Italiaanse krant Il Messaggero neer op één groot eerbetoon: ‘Aan Napels, Federico Fellini’s Amarcord en Diego Maradona. Een prachtige film, waarin emotie ondergeschikt is aan esthetiek. De regisseur kijkt namelijk niet zelf: deze keer laat hij zich bekijken.’
‘Sorrentino gaat in zijn film terug naar de zomer waarin hij als jongen ontdekte dat hemel en hel naast elkaar bestaan. Net als werkelijkheid en verbeelding,’ schrijft David Ehrlich voor IndieWire. De Amerikaanse recensent legt uit hoe het tragische verlies van zijn ouders voor hem de wereld van de cinema ontsloot: ‘Door het besef dat de wereld zelf niet valt te veranderen maar dat je er met de juiste lens wel op een andere manier naar kunt kijken. Om tegelijkertijd te realiseren dat de werkelijkheid uit louter verhalen bestaat.’
Filmisch is het misschien zijn minste film, vindt Sergi Sánchez van het Spaanse dagblad La Razón. Althans: ‘Het barokke en wulpse ontbreekt, net als het vuurwerk uit zijn eerdere films. Maar dat kan ook niet anders: een meer ingehouden stijl past beter bij het intieme verhaal over Sorrentino’s geboorte als filmmaker.’
‘De film houdt het midden tussen een ‘coming-of-ageverhaal en gefilmde memoires; vaak subliem, soms frustrerend en beangstigend’
Phil de Semlyen van Time Out voelt zich dan ook ‘bijna lomp om zo’n naakte en eerlijke film te bespreken’. Volgens de criticus houdt de film het midden tussen een ‘coming-of-ageverhaal en gefilmde memoires; vaak subliem, soms frustrerend en beangstigend.’
Tommaso Koch constateert inEl Paísdat Sorrentino‘moed heeft getoond’ met zijn laatste film. En dat pakt dubbel goed uit: ‘Niet alleen doet hij afstand van zijn gebruikelijke stijl met de nadruk op fraaie cameravoering, overheersende soundtrack en surrealistische beelden. Ook is het hem gelukt een levensgroot jeugdtrauma te verfilmen.’
The Hand of God (È stata la mano di Dio) van Paolo Sorrentino is vanaf 2 december te zien in een select aantal bioscopen en vanaf 15 december op Netflix.
Is het publiek nauwelijks bekomen van zijn hoofdrol in de film Druk, trekt acteur Mads Mikkelsen opnieuw alle registers open in een Deense film. Deze keer in Riders of Justice van Anders Thomas Jensen, die bekend werd met onder meer de speelfilm Adam’s Appels (2005). Vanaf de eerste scène is het raak: in de ondergrondse van Kopenhagen vindt een gruwelijk ongeluk plaats met doden en gewonden. Kersvers weduwnaar Markus (Mikkelsen, getooid met woeste baard), een zwijgzame, verknipte militair, zint op wraak en vindt algauw drie hoogst merkwaardige nerds aan zijn zijde.
Recensent Sean Hermansen van de Deense krant Kristeligt haalt het geloof erbij om de film te duiden. Het verhaal zou existentiële vragen oproepen, zoals: ‘Is de gedachte aan God slechts valse hoop? Is het de taak van de mens om zich te wreken?’ Of hij daar antwoord op krijgt of niet, Hermansen heeft zich ‘uitstekend vermaakt met een geweldige Deense film en ijzersterke acteurs’.
‘De combinatie van onbesuisd geweld en satirische komedie’ komt niet overal even goed uit de verf, vindt Alistair Harkness van The Scotsman. Maar dat wordt ruimschoots vergoed door Mikkelsens hoofdrol: ‘Als je iemand met een posttraumatisch stressstoornis moet casten, heb je met Mikkelsen de gedroomde acteur. Haast hypnotiserend.’
‘In Hollywood speelt hij geheid een bloeddorstige psychopaat of geniale gek, terwijl Europese filmers hem veel meer gelaagdheid geven’
Over casting gesproken: Jessica Kiang verbaast zich in RollingStoneover de rollen die Mikkelsen in Europa en in de VS krijgt: ‘In Hollywood speelt hij geheid een bloeddorstige psychopaat of geniale gek, terwijl Europese filmers hem veel meer gelaagdheid geven.’ Juist daarom past hij zo goed in Riders of Justice, waarin regisseur Jensen volgens Kiang soepel schakelt ‘van comedy en droge dialogen naar hartbrekende kwetsbaarheid of vilein maar fraai gechoreografeerd geweld’.
In Duitsland is de film uitgebracht onder de titel Helden der Warscheinlichkeit omdat twee van de vier hoofdpersonen zich vanuit hun werk als statisticus laten leiden door cijfers en kansberekening. ‘Zeker, het draait om wraak in de film, maar minstens zo goed om onverwerkte rouwgevoelens’, schrijft Bettina Peulecke op de site van de NDR. ‘Eigenlijk zijn het vier amusante hoopjes ellende die samen een onvrijwillige mannenzelfhulpgroep vormen.’
Even stond Penelope Debelle van het Australische INDaily op het verkeerde been. Ging Mikkelsen hier collega Liam Neeson achterna als wraakzuchtige maniak? ‘Welnee, Riders of Justice is veel subtieler. Het is een fabel over de willekeur van het lot. Berusten opeenvolgende gebeurtenissen op toeval of hebben ze een oorzakelijk verband? Cijfers liegen nooit, maar of ze de waarheid aan het licht brengen is iets anders.’ [DS]
Riders of Justice van Thomas Anders is vanaf 28 oktober te zien in de bioscoop.
Eindelijk is het dan zover: er komt een prequel op de succesvolle serie The Sopranos die in 2007, na zes seizoenen en zevenentachtig afleveringen, stopte. Voor het verhaal The Many Saints of Newark, een film over de jeugdjaren van Tony Soprano, gaan we terug naar de jaren zestig in Newark, waar rellen ten gevolge van armoede, werkloosheid en racisme aan de orde van de dag zijn.
We zien Tony Soprano – gespeeld door niemand minder dan Michael Gandolfini, zoon van de in 2013 overleden James ‘Tony Soprano’ Gandolfini – als een mafioso in de dop en Dickie Moltisanti (gespeeld door Alessandro Nivola) als de vader van een handlanger van Tony genaamd Christopher. Fans van The Sopranos worden op hun wenken bediend vanwege het sfeertje en de uitmuntende cast.
Nu afwachten of de film net zoveel prijzen in de wacht sleept als The Sopranos.
Voor zijn nieuwe speelfilm Un Triomphe baseerde regisseur Emmanuel Courcol zich op het waargebeurde verhaal uit een Zweedse gevangenis in 1985. Daar kreeg een werkloze, gescheiden toneelspeler het voor elkaar om met een aantal gedetineerden het toneelstuk Wachten op Godot van Samuel Beckett op te voeren. Eerst binnen de gevangenismuren, later ook in het theater.
Dat dit lukt is met recht een triomf te noemen, schrijft Christine Pinchart op de site van de Belgische RTBF. ‘Maar niet alleen een persoonlijke triomf van de gevangenen maar vooral ook van de cultuur. En juist voor mensen die daar mijlenver van verwijderd waren.’ Het is de regisseur er niet om te doen hierover te oordelen of een les te trekken, denkt Pinchart: ‘Hij ontsnapt weliswaar niet aan het sentimentele, maar het gaat hier om een ontmoeting met de kracht van cultuur; als middel om op adem te komen.’
In het Franse magazine Marianne omschrijft Olivier de Bruyn Un Triomphe als ‘een even koddige als ontroerende film’. Na ruim een jaar van gesloten bioscopen is het bovendien een verademing om naar een goed gemaakte komedie te kijken: ‘Daarmee wordt alle cynici en makers die het genre bij voorkeur op afstand houden, voorlopig de mond gesnoerd.’
‘Geen zwart-witte karakters en stereotypes maar gelaagde personages en een gevoelig uitgewerkt verhaal’
Wie op basis van de synopsis een feelgoodfilm verwacht, krijgt volgens de Franse filmsite Le Bleu du Miroir aanzienlijk meer te zien: ‘Geen zwart-witte karakters en stereotypes maar gelaagde personages en een gevoelig uitgewerkt verhaal. Daarbij worden de gedetineerden zo naturel en levendig gespeeld dat je echt de indruk krijgt dat ze stuk voor stuk zichzelf spelen.’
Ook Céline Rouden vindt dat er formidabel wordt geacteerd in Un Triomphe, blijkt uit haar recensie in het Franse dagblad La Croix. Ze is vooral te spreken over de hoofdrol van de Frans-Algerijnse acteur Kad Merad: ‘Overtuigend en genuanceerd zet hij een uit de gratie geraakte, norse acteur neer. Door zijn ambivalente houding weet Merad te voorkomen dat goedkope sentimenten de overhand krijgen in de film.’
Recensent M.G. Mailloux ziet dat duidelijk anders, laat hij weten via de internationale film- en muzieksiteIn Review Online. Zo vindt hij de keuze voor Becketts bekende toneelstuk voor de hand liggen – ‘als iemand het concept ‘wachten’ begrijpt is het wel een gedetineerde’ – en mist hij de egoïstische motieven van het hoofdpersonage: ‘Hier en daar ontwaar ik een glimp van een scherpe, complexe film die recht zou doen aan het explosieve materiaal. Maar dat benadrukt alleen maar dat het over het geheel genomen pijnlijk oppervlakkig blijft.’
Un Triomphe van Emmanuel Courcol met in de hoofdrol Kad Merad, draait vanaf 23 september in de bioscoop.
Todd McCarthy van The Hollywood Reporter noemt het filmdebuut filmdebuut van toneelregisseur Florian Zeller ‘uitmuntend’. De Fransman oogstte al lof voor de toneelversie van The Father en volgens McCarthy maakt hij voor de film volop gebruik van de ‘extra visuele elementen om de confrontatie met dementie nog geloofwaardiger te maken. En daarbij zien we Anthony Hopkins in een van zijn allerbeste filmrollen.’
‘De laatste scène laat je harder huilen dan je dit jaar nog zult doen’
Charlotte O’Sullivan had nooit gedacht dat het thema dementie ‘associaties met angst of horror’ zou oproepen. In haar bespreking van The Father voor Evening Standard komt ze daarvan terug: ‘Alleen al hoofdpersoon Anthony (Anthony Hopkins) is angstaanjagend. Alsof je als kijker in het oog van de storm zit. Deze film zit vol afgrondelijk diepe levensvragen, en de laatste scène laat je harder huilen dan je dit jaar nog zult doen.’
Het is ‘meer dan een film waarin een verhaal wordt verteld’, schrijft Ronak Kotecha van The Times of India. ‘Dit komt neer op een directe ervaring, een reis door een onstabiele omgeving die net zo echt is als verzonnen. Gevoed door uitstekende acteerprestaties is dit een feestje van cinematografisch genie.’
David Ehrlich vergelijkt The Father voor filmsite IndieWire met een ‘huis vol spiegels waarin iedereen zichzelf kwijtraakt’ – de kijker inbegrepen. Juist omdat de regisseur volgens Ehrlich beide kanten van dementie wil laten zien: ‘zowel vanuit degene die zijn geheugen verliest als vanuit de mensen die van hem houden’. Zo legt Zeller de nadruk op het ‘constante gevecht om nog iets van een gedeelde werkelijkheid over te houden’. ‘Anthony’s verwarde blik verandert zijn omgeving en uiteindelijk zijn gehele bestaan in een puzzel die uit steeds meer stukjes bestaat’, stelt het Franse filmmagazine Le Bleu du Miroir. ‘Door het verspringen van het perspectief wordt de verwarring over het aftakelingsproces volstrekt invoelbaar voor de bioscoopbezoeker.’
The Father van Florian Zeller, met Anthony Hopkins, Imogen Poots en Olivia Colman, is vanaf 26 augustus te zien in de bioscoop.
Het bergdorpje Nasaretha in het door Zuid-Afrika omsloten Lesotho dreigt onder water te verdwijnen als het plan van de overheid voor een grote stuwdam werkelijkheid wordt. De oude en wijze vrouw Mantoa wil koste wat het kost voorkomen dat de begraafplaats en daarmee de hele dorpscultuur wordt weggespoeld en leidt de opstand van het dorp. Dat is het op feiten gebaseerde uitgangspunt van de speelfilm This is not a burial, it’s a resurrection van de in Lesotho geboren regisseur Lemohang Jeremiah Mosese.
John Lynn van de internationale filmsite International Cinephile Society is vol bewondering voor het kleurgebruik en de kadrering en vond het de mooiste film van het afgelopen jaar. ‘De camera maakt een levend organisme van een dorpsgemeenschap en laat haarscherp zien hoe moderne ontwikkelingen onze cultuur bedreigen.’
In Los Angeles Times beschrijft Robert Abele de film als ‘poëtisch en schilderachtig’ en vindt hij het ‘een schande’ dat Mosese er geen Oscarnominatie aan overhield. Wel vraagt hij zich af wat er van de film was geworden zonder hoofdrolspeelster Mary Twala Mhlongo: ‘Met haar verweerde gezicht, tere maar ongebroken postuur en bewonderenswaardige vasthoudendheid vormt ze een staalkaart van het menselijk uithoudingsvermogen.’
‘Mosese maakt duidelijk dat je leeft in het land waar je geliefden zijn begraven’
Volgens Andy Crump van het Amerikaanse Paste Magazine is het vooral ook een film over leven en dood: ‘Mosese maakt duidelijk dat je leeft in het land waar je geliefden zijn begraven. Noch de levenden, noch de doden kunnen dat ongestraft achter zich laten.’
Criticus Anthony Lane van The New Yorker kan zich voorstellen dat sommige kijkers de bredere context missen. Want in werkelijkheid is in Lesotho een veelomvattend meerjarenplan uitgevoerd om de lokale bevolking van water en stroom te voorzien. Maar daar gaat het Mosese niet om, schrijft Lane: ‘Hij wil de invloed van politiek en bestuur tot mythische proporties brengen. Letterlijk, door natuur en gemeenschap als een Grieks koor op te voeren, inclusief klaagzangen.’
‘De film brengt het aardse bestaan samen met een mystieke droomwereld’
Guy Lodge heeft op een vergelijkbare manier naar de film gekeken, schrijft hij in Variety: ‘De film brengt het aardse bestaan samen met een mystieke droomwereld.’ Hij vindt dat deze ‘avant-garde Zuid-Afrikaanse vertelling’ ook buiten het art house circuit de volle aandacht verdient. Lodge noemt het een ‘onvoorspelbare film met een hoekige sound design die dialogen doet verstommen. Door de natuurlijke lichtinval en het kleurenpalet wordt de kijker aan de grond genageld en dan meegevoerd naar een magisch-realistische sfeer.’
This is not a burial, it’s a resurrection van Lemohang Jeremiah Mosese is vanaf 29 juli te zien in de bioscoop.
Terwijl Magdalena op zoek is naar haar zoon, van wie ze al twee maanden niets meer heeft vernomen, keert Miguel gedesillusioneerd terug naar zijn geboortedorp. Met dit gespiegelde verhaal draait het in de speelfilm Identifying Features om het dilemma van de vele Mexicanen die illegaal de grens met de VS proberen over te steken. Een kwestie van leven of dood, met een geringe kans op een beter bestaan.
‘Een huiveringwekkende film die doet denken aan een helletocht’, schrijft Celia Sutton in het Spaanse filmmagazine El Espectador Imaginario. ‘Het is pijnlijk en ironisch om te bedenken dat mensen verantwoordelijk zijn voor de gruwelijkste dissonanten in de hedendaagse samenleving.’
Hoewel hij het ‘een meeslepend verhaal’ vindt, met ‘een aantal sterke scènes’, is Dennis Harvey van Varietyniet alleen maar enthousiast over Identifying Features. De criticus miste de sociale en politieke context van de vluchtelingenproblematiek en raakte daarnaast gefrustreerd door de ‘gekunstelde’ aanpak: ‘Het publiek buiten Mexico weet niet genoeg over de corruptie van grensmilities en drugsbendes, en is evenmin vertrouwd met de cryptische, haast mythologische laag in de film.’ Zo weet hij niet wat hij aanmoet met de figuur El Diablo, ‘met grote hoorns en zelfs een staart’, die plotseling opduikt in de film.
Voor Sergi Sánchez van de Spaanse krant La Razón is het gebrek aan duiding juist een sterke troef van de Mexicaanse regisseur Fernanda Valadez. Volgens hem gaat het niet om de corruptie bij de douane of de werkwijze van de maffia: ‘Alleen het intieme drama van Magdalena telt. De rest van de wereld keert haar de rug toe, letterlijk.’
Ook Teo Bugbee van The New York Times is overtuigd door de film. ‘Een somber verhaal dat wordt verlevendigd door pakkende, krachtige beelden.’ Bugbee is onder de indruk van het sound design: ‘Je hoort voortdurend geluiden die van buiten het beeld komen. Zo wordt benadrukt dat de personages geen invloed hebben op wat er in hun omgeving aan de hand is.’ Ze omschrijft Identifying Features als een ‘zelfverzekerd debuut waarin de regisseur op een geraffineerde manier erkenning vraagt voor de machteloosheid van Mexicaanse migranten’.
Identifying Features (Sin señas particulares), de eerste speelfilm van Fernanda Valadez, is vanaf 1 juli te zien in de bioscoop
Met de achtdelige serie Jupiter’s Legacy kom je als liefhebber van film, spektakel en de complexe dynamiek tussen familie, macht en loyaliteit aan je trekken. In de serie lopen twee verhaallijnen door elkaar. Het eerste verhaal is dat van de eerste superhelden van onze wereld die inmiddels tot de vereerde ‘elder guard’ behoren. Het tweede verhaal betreft hun kinderen, eveneens in bezit van superkrachten en verwikkeld in een strijd om de legendarische heldendaden van hun ouders te evenaren. En dat blijkt niet eenvoudig.
‘De serie is deels 2001, deels Avengers en deels Godfather Part II’
De serie is gemaakt door Sang Kyu, in samenwerking met comic-schrijver en bedenker Mark Millar. Chase Tang speelt een superschurk met een ambigu karakter, zoals bij meerdere personages het geval is. Het is dan ook de kunst om erachter te komen wie de bad guys zijn. Mark Millar over Jupiter’s Legacy: ‘De serie is deels 2001, deels Avengers en deels Godfather Part II.’
LITERATUUR | Universitair docent Carlo en makelaar Margherita, twee dertigers in Milaan, zijn gelukkig getrouwd, hebben samen een kind en desondanks ontbreekt er iets. Daarom houden ze er beide een geheime affaire op na. Dat ze daar eigenlijk beter niet aan toe kunnen geven, maakt het alleen maar spannender. Gruwelijke gevolgen kunnen niet uitblijven. Maar het leidt ook tot essentiële vragen. Vormt ontrouw het ultieme bewijs voor hun onvoorwaardelijke liefde? En betekent het tegelijkertijd niet de pure manifestatie van het individu?
Zo liggen de kaarten in Fedeltà, de roman van Marco Missiroli, die vorig jaar in Italië de prestigieuze literatuurprijs Premio Strega won. Dit tot verbazing van criticus Damiano Sinfonico van het Italiaanse cultuurblad LaBaleinaBianca die Missiroli een gebrek aan originaliteit verwijt: ‘Het verhaal opent nergens nieuwe perspectieven en lijkt eerder een lofzang op het huwelijk of een vaste relatie.’ Bovendien hekelt de recensent Missiroli’s ‘eentonige taalgebruik, dat geheel in dienst staat van de plot en geen spoor van autonomie vertoont’.
Alfonsa Laonigro van het Italiaanse the WiseMagazine legt uit dat Missiroli de clichés over overspel juist nodig heeft om duidelijk te maken hoe ontrouw bij uitstek een manier is om trouw aan jezelf te blijven. ‘Freud schemert door in alle hoofdstukken. De hoofdrolspelers raken verstrikt in een spiraal waaruit niet valt te ontsnappen aan verlangens en schuldgevoelens.’
Hij houdt zijn hart vast voor de ontvangst in eigen land
Op de Engelstalige Indiase nieuwssite The Newzly noemt Katie Law de roman slim geconstrueerd: ‘Zoals de personages kriskras in elkaars leven opduiken en het negen jaar later opnieuw met elkaar te stellen krijgen.’
‘Voor een volk met de reputatie dat het ontrouw als een beproefd middel beschouwt om het (huwelijkse) leven op smaak te houden, zijn de verontwaardigde reacties op de roman in Italië op zijn minst opmerkelijk’, schrijft Charles Wooley in The Australian. Hij houdt zijn hart vast voor de ontvangst in eigen land, zeker nu bekend is geworden dat er ook een Netflix-serie in de maak is. ‘Straks kan geen enkel liefdeskoppel ontkomen aan deze olifant in de slaapkamer.’ Een klassieker als Anna Karenina of Madame Bovary is het volgens Wooley niet, maar dat het boek opschudding veroorzaakt is al heel wat.
Fedeltà van Marco Missiroli, door Hilde Schraa in het Nederlands vertaald als Trouw, verscheen eind mei bij uitgeverij Cossee.
Diederik Samwel
Detective die met zichzelf overhoop ligt
Steractrice maakte zich nooit eerder zo klein
MISDAADSERIE | In Easttown, in de Amerikaanse staat Pennsylvania, moet detective Mare (Kate Winslet) een moordzaak zien op te lossen terwijl haar privéleven uit elkaar dreigt te vallen. Ze heeft nauwelijks controle over haar opstandige tienerdochter, komt tijd tekort voor haar kleinzoon die ze na de dood van diens vader heeft opgevangen en kibbelt voortdurend met haar inwonende moeder.
De HBO-serie Mare of Easttown is opgebouwd en gelaagd als een roman, vindt recensent Ed Cummings van The Independent. De aandacht gaat automatisch uit naar de hoofdrol van Winslet maar over de hele linie wordt sterk geacteerd: ‘De karakters van de personages komen naar voren in kleine eigenaardigheden en subtiele verwijzingen naar hun verleden. Zo weten de makers een overtuigende wereld neer te zetten.’
Sophie Gilbert van The Atlanticzag voor het eerst een Amerikaanse serie waarin een detective met zichzelf overhoop ligt en fouten maakt. Dat juist Winslet die rol vertolkt maakt het extra verrassend: ‘We kennen haar vooral als het naïeve meisje wie alles zo’n beetje overkomt. Ditmaal gaat ze volledig op in haar rol van kleurloze sloof met een plomp voorkomen. Nooit eerder maakte ze zichzelf zo klein.’
Het stadje waar iedereen elkaar kent is volkomen geloofwaardig in beeld gebracht
Natuurlijk is het een misdaadserie, schrijft Jen Chaney in het New Yorkse cultuurblad Vulture, maar dan wel een met genoeg kenmerken van een sitcom. ‘Zou je het droge en sarcastische commentaar van actrice Jean Smart (Mares moeder) omzetten in kunstwerken, dan valt er met gemak een zaal in het Guggenheim mee vol te hangen.’
InHouston Press roemt Jamil David de hoge kwaliteit van ‘een ambachtelijke en met toewijding gemaakte serie. Het stadje waar iedereen elkaar kent is volkomen geloofwaardig in beeld gebracht en de natte winter aan de Oostkust zorgt voor een passende, droefgeestige sfeer.’
Lucy Mangan komt in The Guardian woorden tekort om Mare of Easttown aan te bevelen. Ze ziet het als ‘een perfect uitgevoerde studie van een gemeenschap en de manier waarop die zichzelf in stand houdt. Het gaat net zo goed over de psychologie en de effecten van akelige gebeurtenissen als over het oplossen van een moordzaak.’ Na een lofzang op verhaalstructuur, spel en camerawerk besluit de recensent haar betoog met één enkel woord: ‘Prachtig.’
De zevendelige HBO-serie Mare of Easttown, geschreven door Brad Ingelsby en geregisseerd door Craig Zobel, is sinds eind april te zien bij Ziggo.
Diederik Samwel
Een ode aan de tradities van Dagestan
Makhacheva wordt gezien als ‘hoop van de Russische kunstscene’
KUNST | Vroeger wilde de Russische kunstenares Taus Makhacheva clown worden, vertelt ze aan Ibraaz, een kunstplatform gericht op Noord-Afrika en het Midden-Oosten. In het circus was er in tegenstelling tot andere plekken in de Sovjettijd ruimte om grapjes te maken, er was een soort vrijheid van meningsuiting. Ook haar grootouders inspireerden haar, ‘met hun humoristische kritiek op het dagelijks leven, waarmee ze de samenleving en zichzelf hielpen veranderen,’ aldus Makhacheva.
Ze staat vooral bekend om haar performance- en videowerken die kritisch onderzoeken wat er gebeurt als verschillende culturen en tradities elkaar raken, schrijft The Moscow Times. Ze groeide op in de Kaukasus-regio van Dagestan, een regio die bekend staat om de eeuwenlange machtsstrijd vanwege de ligging tussen Europa, Azië en het Midden-Oosten, en beschouwt haar werk ondanks haar kritische houding ook als ode aan haar achtergrond: ‘Ik belichaam de plaats waar ik vandaan kom.’
‘Ze slaagt erin de traditionele vormen van geschiedenis in twijfel te trekken‘
VolgensFrieze slaagt ze erin de traditionele vormen van geschiedenis in twijfel te trekken en de wrijving te onderzoeken tussen subjectieve opvattingen en vooraf vastgestelde ideeën. ArtAsiaPacificvindt haar werk inderdaad humoristisch, vooral in de manier waarop ze laat zien hoe rituelen van de samenleving gaandeweg veranderen in merkwaardige spektakels.
Kommersantriep Makhacheva naar aanleiding van haar eerste tentoonstelling in haar geboorteplaats Machatsjkala uit tot ‘de hoop van de Russische kunstscene’: ‘doordat haar werk deels Engels is [ze werd opgeleid aan King’s College] en een postkoloniale reflectie bevat, zijn met name de installaties met betrekking op het Kaukasische materiaal een ideaal exportartikel van hedendaagse kunst in Rusland.’ De kunstenaar zelf, voegt de Russische krant eraan toe, is liever de ‘hoop’ van de lokale Dagestaanse kunstscene.
Van 26 mei tot 22 maart 2022 in Foam, Amsterdam.
Laura Weeda
Een nieuw perspectief op Winterreise
Joyce DiDonato weet in elk lied het drama te leggen
MUZIEK | Joyce DiDonato is zeker niet de eerste muzikant die een nieuwe versie brengt van Schuberts Winterreise, schrijft The New York Times. Maar wel een van de weinige vrouwen én een van degenen die – samen met haar begeleider Nézet-Séguin – een stap verder gaat. ‘Er is weinig bekend over de hoofdrolspeler van de cyclus, behalve dat liefdesverdriet hem richting wanhoop en mogelijk de dood leidt. Nog minder wordt onthuld over de vrouw van wie hij houdt – en toch is het haar verhaal dat mevrouw DiDonato wenst te vertellen.’
The Guardianvindt de perspectiefwisseling geslaagd: ‘Sommige gedichten van Wilhelm Müller [die Schubert voor zijn beroemde cyclus op muziek zette] verwijzen naar “hij” of “zij”, maar deze lijdende ziel kan ieder van ons zijn. Met haar formidabele spectrum aan vocale kleuren weet DiDonato in elk lied het drama te leggen.’ ‘DiDonato’s heldere toon en fijne lijnen weerkaatsen de schuld, weemoed, pijn en pathos van een vrouw die getuige – en ook onderdeel – is van het verdriet van een man van wie ze hield’, beaamt The New Yorker.
‘Het duo speelt buitengewoon goed op de kleurveranderingen van Schubert’, meent ook The Classic Review. ‘Het enige wat ontbreekt is een excentrieke noot in de begeleiding – de pianist zou de trieste ironie nog meer kunnen benadrukken.’
MUZIEK | Zangeres, theatermaakster en actrice Wende Snijders en het Amsterdam Sinfonietta vieren de liefde met muziek van David Bowie en Stromae, klassieke werken van Rameau, Lekeu en Dessner, en natuurlijk eigen werk.
TENTOONSTELLING | We kennen allemaal de feeërieke stad Brugge, met haar grachten en talloze bruggetjes, als het ‘Venetië van het Noorden’. Maar van 8 mei tot en met 24 oktober worden bezoekers van de Triënnale Brugge in de gelegenheid gesteld kennis te maken met de verborgen, meer duistere kanten van de stad. Voor deze derde editie heeft het curatorenteam (Till-Holger Borchert, Santiago De Waele, Michel Dewilde en Els Wuyts) gekozen voor het thema TraumA om nu eens niet de reputatie van Brugge als ‘sprookjesstad’ te benadrukken, maar om juist stil te staan bij de ‘unheimliche’ kanten als armoede, eenzaamheid en angst waar veel van haar inwoners dagelijks mee te maken krijgen.
Een internationale selectie van dertien kunstenaars en architecten (Nadia Kaabi-Linke, Amanda Browder, Nadia Naveau, Gregor Schneider, Nnenna Okore, Adrián Villar Rojas, e.a.) legt middels tijdelijke sculpturale, architecturale en organische installaties de lijn bloot tussen droom en nachtmerrie en tussen het aanwezige en het verborgene door de aandacht te vestigen op de misère die zich vaak achter de statige façades afspeelt. Naast een kunstroute in de openbare ruimte – waarbij de Bruggelingen actief betrokken werden – is er de tentoonstelling De poreuze stad en staan er lezingen, debatten, filmvertoningen, podcasts, rondleidingen en andere evenementen op het programma. Triënnale Brugge 2021 biedt een uniek en gastvrij parcours met een maatschappelijk thema dat een bezoek beslist waard is. Triënnale Brugge 2021, 8 mei t/m 24 oktober
Happy Together
FILM | Zoals altijd bij de in Hongkong opgegroeide regisseur Wong Kar-wai (1958) draait het ook in de films Fallen Angels (1995) en Happy Together (1997) over liefde en de onmogelijkheid ervan. Beide films zijn een must-see voor filmliefhebbers met gevoel voor bittere romantiek.
Te zien vanaf 10 juni
Een reis in de tijd naar de roerige jaren twintig
TENTOONSTELLING | Het Guggenheim Museum Bilbao presenteert The Roaring Twenties, een stimulerende tour door de baanbrekende jaren 1920 langs meer dan 300 objecten die de belangrijkste artistieke disciplines van die tijd vertegenwoordigen, van schilderen, beeldhouwen en tekenen tot fotografie, film, collage, architectuur, mode en design. Hoewel we onze tijd niet kunnen vergelijken met die van honderd jaar geleden zijn er toch verrassend veel parallellen, niet in het minst door de pandemie. Bezoekers maken kennis met Europese steden als Berlijn, Parijs, Wenen en Zürich, waar grote veranderingen en vooruitgang plaatsvonden op alle gebieden, en die tot op heden voelbaar zijn. Deze tentoonstelling – die het resultaat is van de samenwerking tussen het Guggenheim Museum Bilbao en Kunsthaus Zürich – weerspiegelt de uitwisseling tussen verschillende progressieve stromingen zoals Bauhaus, dadaïsme en nieuwe zakelijkheid door middel van zeven verhalende hoofdstukken.
The Roaring Twenties, Guggenheim Museum Bilbao, 7 mei t/m 19 september
Memoires van een unieke stem
BOEK | Wie kent haar bloedmooie cover van Prince’s Nothing Compares 2U niet? Eind jaren tachtig, begin jaren negentig stond de Ierse singer-songwriter Sinéad O’Connor bovenaan de hitlijsten. Wereldberoemd werd ze vanwege haar unieke stem, kenmerkende kaalgeschoren hoofd en onverschrokken activisme. Nu verschijnt Rememberings, de onthullende memoires van een invloedrijke kunstenares die niet alleen vanwege haar stem, maar ook vanwege haar controversiële politieke ideeën en bekering tot de islam de geschiedenis zal ingaan.
Rememberings – Sinéad O’Connor, verschijnt 1 juni bij uitgeverij Sandycove
Macht
PODCAST | In Sway gaat ‘chitty-chatter’ (zoals staat vermeld op haar Twitteraccount) en ‘de meest gevreesde en geliefde journalist van Sillicon Valley’ Kara Swisher in op de vraag wat macht nu eigenlijk is: wie heeft het, wie wordt het ontzegd en wie durft het te trotseren? In deze interviewshow neemt Kay het op tegen Washington, Hollywood en de wereld.
Podcast op Apple en Spotify. Iedere maandag en donderdag door The New York Times’ Opinion Audio
‘The Man Who Sold His Skin is misschien niet geheel geloofwaardig, maar de vele geweldige metaforen voor verschillende sociale kwalen creëren hun eigen, vernietigende waarheid. De film vraagt ons niet om onze blik af te wenden van de lelijke realiteit, maar om de zeer aantrekkelijke beelden te bekijken waartoe ze Ben Hania hebben geïnspireerd’, schrijft Bob Strauss van San Francisco Chronicle over de nieuwe film van de Tunesische Kaouther Ben Hania.
In deze Oscar-genomineerde film stemt een Syrische vluchteling ermee in om een kunstwerk te worden in ruil voor een doortocht naar Europa, een verhaal waartoe Ben Hania naar eigen zeggen geïnspireerd werd door een echte levend kunstwerk dat ze een keer in een tentoonstelling zag.
‘De regisseur verweeft de vluchtelingencrisis en mensenrechtenkwesties op een intrigerende manier in haar verhaal’
Michael O’Sullivan van The Washington Post vindt deze aanpak zeer geslaagd: hij noemt het doel van de film bloedserieus en zelfs somber. ‘De regisseur verweeft brandende sociaalpolitieke kwesties, waaronder de vluchtelingencrisis en mensenrechtenkwesties, op een intrigerende manier in haar verhaal, en slaagt er zelfs in om de bijtende ironie van de kunstwereld aan te kaak te stellen’, meent ook Gautaman Bhaskaran van Arab News.
Maar David Ehrlich van IndieWire is weinig overtuigd door de La Vita è Bella-achtige benadering van het Syrische vluchtelingenprobleem. Er iets ‘vervelend vertrouwds’ aan het feit dat deze film werd genomineerd naast zo veel zwaargewichten, aldus Ehrlich. Behalve dat The Man Who Sold His Skin een handjevol langverwachte primeurs vertegenwoordigt – het is de eerste Tunesische film die is genomineerd voor Best International Feature, wat regisseur Kaouther Ben Hania de eerste moslimvrouw maakt die ooit werd uitgenodigd om hieraan deel te nemen –, is een glossy romantisch melodrama over zo’n zwaar onderwerp [voor de jury] altijd welkom. Volgens Ehrlich blijft er als je die aspecten weglaat zo weinig over van het het verhaal ‘dat je de aderen onder de huid bijna kan zien worstelen om het bloed rond te pompen dat Ben Hania nodig heeft om haar film rond te krijgen’.
Ellen E. Jones, criticus van The Guardian, is opgelucht dat de jongste documentaire over de New Yorkse gangsterrapper Christopher Wallace (1972-1997), beter bekend als ‘The Notorious B.I.G.’, ditmaal niet over zijn gewelddadige en nooit opgeloste dood gaat. ‘De makers zetten het drijfzand van het moordmysterie aan de kant en laten zien wat Notorious bij leven voor elkaar heeft gekregen.’
Ook Chris Willman van Variety is goed te spreken over de Netflix-documentaire Biggie: I got a story to tell van Emmett Malloy: ‘Omdat de regisseur zo verstandig is geweest niet in te gaan op de rivaliteit met Tupac Shakur, die andere vermoorde raplegende. Tegelijkertijd laat hij geen reeks beroemdheden over Biggie aan het woord.’
Maar of we ook het échte verhaal van een van de grondleggers van de hiphopscene te zien krijgen? De recensent van The Arab Times Todayheeft meteen door dat een objectief portret van de hoofdpersoon niet valt te verwachten wanneer zijn familie en erfgenamen de film produceren. ‘Malloy geeft weliswaar iets prijs over BIG’s schimmige rol in de crack- en cocaïnewereld, maar legt liever de nadruk op zijn enorme verdiensten voor de muziekwereld.’
‘Nu is het toch een beetje dertien in een dozijn. En als er nou één artiest was voor wie dat niet gold, was het wel Biggie’
Florent Boutet van het Franse filmmagazineLe bleu du miroir is eigenlijk alleen enthousiast over het begin van de film: ‘De openingsscènes over zijn Jamaicaanse afkomst, het geboortedorp van zijn moeder en het gesprek met zijn 95-jarige oma zijn het interessantst. Maar helaas schakelt de film snel door naar Biggie’s privéleven en het cliché dat zijn muziektalent hem van de onderwereld heeft gered.’
Brian Tallerico van de Amerikaanse filmsite Roger Ebert had dolgraag een ‘rauwe, gepassioneerde’ film over Notorious BIG gezien: ‘Nu is het toch een beetje dertien in een dozijn. En als er nou één artiest was voor wie dat niet gold, was het wel Biggie. Maar ook dat wisten we al.’
De documentaire Biggie: I got a story to tell van regisseur Emmett Malloy is te zien op Netflix.
We zien haar door een fabriekshal schrijden. Geheel gestyled in een schitterende rode jurk. Langzaam neemt ze plaats op een kruk, ergens in de lege ruimte. De immense spanning staat op haar gezicht te lezen. Een adembenemende Tilda Swinton in de rol van verlaten, ontredderde vrouw, wachtend op haar ex-geliefde. Zijn koffers staan klaar maar hij komt ze maar niet ophalen. Enig teken van leven is de – al even nerveuze – hond die haar gezelschap houdt. Tijdens een telefoongesprek met de ex, zien we hoe haar wereld letterlijk en figuurlijk instort.
Voor deze korte (dertig minuten) durende film – zijn eerste Engelstalige – liet Almodóvar zich inspireren door het beroemde toneelstuk La voix humaine van Jean Cocteau. De begeleidingsmuziek (van de Spaanse componist Alberto Iglesias), is al even mooi als de beelden. De film ging in première op het filmfestival van Venetië.
‘Now we know why we call this man the king’ is de cliffhanger uit de trailer van de film Pelé. Deze langverwachte documentaire vertelt het verhaal van de iconische Braziliaanse voetballer Pelé, zijn zoektocht naar perfectie en de mythische status die hij bereikte.
Vanaf 23 februari op Netflix
Onverschrokken saxofonist
Yuri Honing kreeg van The New York Times een sterrenregen en werd uitgeroepen tot ‘een van de meest creatieve en onverschrokken saxofonisten’. Met zijn meest recente album, Bluebeard, geïnspireerd op het 300 jaar oude Franse sprookje ‘Blauwbaard’, overtreft hij alle verwachtingen.
Shadow’s Whispers, een nieuwe productie van het Nederlands Dans Theater, combineert grensverleggend werk van choreograaf Hofesh Shechter en broer en zus Imre en Marne van Opstal, die hun liefde voor urban dance en hiphop met elkaar delen. Het publiek is van harte welkom online bij ndt.nl.
Tips & tricks van Jeff Koons
Altijd al kunstenaar willen worden? Volg dan de masterclass van Jeff Koons. Voor tweehonderd euro vertelt deze wereldberoemde kunstenaar je al zijn tips & tricks in een serie van dertien video’s. ‘Everybody that is interested in being an artist: the world needs you!’
Daan Roosegaardes nieuwste innovatieve lichtinstallatie ruimt het coronavirus op. De Urban Sun is geïnspireerd door wetenschappers die hebben bewezen dat de lichtgolflengte van 222 nm tot 99,9 procent van het coronavirus kan elimineren en veilig is voor dieren en mensen.
Onder de titel Bühne presenteert het Drents Museum een ambitieus overzicht van Matthias Weischer, de meest poëtische schilder van de beroemde Neue Leipziger Schule, bekend van zijn kleurrijke interieurs en landschappen. Ook de recente aanwinst Bulb (2020) is er te zien.
T/m 27 juni 2021, Drents Museum, Assen
Matthias Weischer, ‘Bulb’, 2020, olieverf op canvas, collectie Drents Museum
FILM – De nieuwe oorlogsfilm De Slag om de Schelde, mede geproduceerd door Netflix, is met een budget van 14,5 miljoen euro een van de duurste Nederlandse producties aller tijden.
De film, geregisseerd door Matthijs van Heijningen jr., vertelt een nauwelijks bekend verhaal uit 1944 over de zogenoemde Operatie Infatuate, toen in Zeeland tienduizenden Duitsers en geallieerden met elkaar vochten op Walcheren.
Aan beide kanten vielen honderden doden, onder wie ook veel Zeeuwse burgers. Het verhaal van het spektakelstuk draait om drie jonge personages: een gestrande Engelse piloot (Jamie Flatters), een medewerker op het stadhuis van Vlissingen (Susan Radder) en een jonge NSB’er die met de Duitsers meevecht (Gijs Blom). Ook Tom Felton, bekend van de Harry Potter-films, speelt een rol.
Door Arjan Reinders
Deze website gebruikt cookies. Door de site te gebruiken gaan we er vanuit dat je ze accepteert. OK
Manage consent
Over onze cookies
Deze website gebruiks cookies die de gebruikservaring verbeteren. De cookies die we als noodzakelijk categoriseren worden opgeslagen door je browser en zijn essentiëel voor een goede werking van de basisfuncties van deze website. We gebruiken ook third-party cookies die ons helpen te analyseren hoe deze website gebruikt wordt. Deze cookies kunnen ook voor marketingdoeleinden worden gebruikt. Ze worden alleen door je browser opgeslagen als je daar toestemming voor geeft.
Onze noodzakelijke cookies zijn essentiëel voor het goed functioneren van deze website. De basisfuncties en beveiliging van deze website zijn hiervan afhankelijk. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
