Onderwerpen: Muziek

Hiphop-, soul- en R&B-zangeres Mary J. Blige (1971) won in haar carrière negen Grammy’s en werd onlangs opgenomen in de Rock & Roll Hall of Fame. Eind november verscheen haar vijftiende studioalbum: Gratitude. 

Het verleidde Garrett Richardello tot een lofzang voor film- en muzieksite CrypticRock: ‘Volwassen muziek waarop Bliges levenslessen doorklinken.’ Volgens de criticus is het een ‘wonder dat ze de opnamesessies heeft doorstaan’. Het getuigt van ‘zo’n immense kwetsbaarheid en soms zelfs wanhoop dat het een emotionele marathon van epische proporties moet zijn geweest’. Daarnaast schrijft hij over ‘een vocale legende’ die een ‘briljante aanvulling’ op haar eerdere muziek heeft afgeleverd. 

Ook Fabrizio Testa vindt het ‘een album van niveau’, schrijft hij voor het Italiaanse muziekmagazine SentireAscoltare. In vergelijking met haar vorige platen, waarin ze de weerslag van gebroken relaties en depressies liet horen, wil Blige volgens hem ditmaal ‘niet langer een Grammy najagen’. Haar nieuwste tracks zijn geschreven en geproduceerd ‘om te laten horen dat ze nog steeds die verdomde koningin van de Bronx is, maar nu met veel meer liefde voor zichzelf’. 

De nummers vloeien zo soepel in elkaar over dat je zou willen dat ze een andere richting koos

Op Plattentests vindt Lena Zschirpe dat Blige met Gratitude ‘trouw blijft aan zichzelf. Daar ligt zowel de kracht als de zwakte van deze plaat.’ De zangeres begeeft zich volgens de Duitse recensent op ‘vertrouwd terrein met discrete beats en soulvolle trompetklanken’. Met piano en ingetogen percussie ontstaat ‘een bijna intieme sfeer die haar stem de ruimte biedt die ze verdient. Maar dat maakt het hier en daar ook voorspelbaar. De nummers vloeien zo soepel in elkaar over dat je zou willen dat ze een andere richting koos. Iets meer risico zou de Queen niet misstaan.’

Talia M. Wilson van RIFF Magazine hoorde juist ‘onafhankelijke nummers met verschillende bezettingen, die perfect illustreren dat de zang van Blige elk genre aankan. Van hiphopnummers boordevol nostalgie, een soulvolle ballad met zachte pianolicks tot een track in het discogebied met een aanstekelijke sfeer. Vocaal is ze nog nooit zo sterk geweest, terwijl haar creativiteit naar een nieuw niveau is geëvolueerd.’ 

Gratitude van Mary J. Blige verscheen eind november 2024

In een opslagplaats ergens in Los Angeles ontdekte de 56-jarige politieagent Gregg Musgrove een schat. De opslagruimte was eigendom geweest van zanger en muziekproducent Bryan Loren, die met Michael Jackson werkte aan zijn album Dangerous. Van Loren was geen spoor meer te bekennen, de inhoud van de box werd ter veiling aangeboden en tussen alle troep lagen daar enkele cassettebandjes van opnamesessies van de King of Pop, gemaakt tussen 1989 en 1991, met daarop vijftien ongepubliceerde nummers. Een van de nummers, Don’t Believe it, lijkt ‘te verwijzen naar de geruchten [over pedofilie] die [toen al] de ronde deden in de media’, constateert The Hollywood Reporter, die de opnames te horen kreeg.

Helaas maken de opnames geen schijn van kans maken om te worden uitgebracht

Helaas maken de opnames geen schijn van kans om te worden uitgebracht, zo maakte Jackson Estate, beheerder van Michael Jacksons erfenis, duidelijk. Het bedrijf gaf aan de originele opnames te bezitten; het gaat dus om kopieën. 

Musgrove, die de waarde van zijn ontdekking op enkele miljoenen dollars schat, overweegt de tapes ter veiling aan te bieden en richt zijn hoop daarbij vooral op Lady Gaga, die al meer dan vijftig objecten en souvenirs op veilingen kocht die toebehoorden aan haar idool. 

‘Zomerpop met zonnebrand.’ Felix Heinecker heeft in Plattentests geen goed woord over voor Moon Music, het nieuwe album van de Britse popgroep Coldplay. Niet wanneer hij de composities beschrijft: ‘De band besteedt verbazingwekkend veel tijd aan instrumentale soundscapes en korte intermezzo’s die helaas de flow verstoren in plaats van verrijken.’ En evenmin wat betreft de liedteksten: ‘Neem het inhoudsloze pianonummer All My Love: “Of het nu regent of giet, ik ben helemaal van jou.”’ Op lange termijn zal de muziek volgens Heinecker ‘door besluiteloosheid tussen platte euforische pop en artistieke aspiraties waarschijnlijk in niemandsland uitdoven’.

In Musikexpress toont André Boße zich milder: ‘Met stevige funkpop, Americana en Eurodisco kent de plaat zijn momenten.’ Maar de poging om met het nummer We Pray ‘het Coldplay-pathos met moderne hiphop te combineren gaat ondanks de ijzersterke gastenlijst met Little Simz en Burna Boy grandioos de mist in’. 

‘Je kunt niet om de banaliteit van de teksten heen: vol versleten clichés en lompe zinswendingen’

Alice Durand vond dat nou juist een ‘uitstekende, opzwepende humanistische hymne, gedragen door dramatische en opwindende violen’, schrijft ze in Le Point. Ze geeft toe dat Coldplay zich profileert als ‘stadionband met een mainstream register van popsynths, waardoor artistieke leegheid op de loer ligt’. Tegelijkertijd benadrukt Durand dat je de band op zijn ‘totale discografie’ moet beoordelen: ‘Het zou een misdaad zijn om deze muziek, die briljant is in zowel haar positivisme als haar muzikale creativiteit, links te laten liggen.’

In The Independent kent Louis Chilton weinig mededogen: ‘Je kunt niet om de banaliteit van de teksten heen: vol versleten clichés en lompe zinswendingen.’ De muziek voelt aan ‘als psychedelica in het hoofd van een man die vanille-extract als favoriete drug kiest’. De recensent wil, gezien ‘de goede wil en positiviteit’ op het album, niet overkomen als een ‘ellendige cynicus, maar liefde is iets ingewikkelds en vereist meer welsprekendheid dan Chris Martin en co kunnen bieden’.  

Nick Cave (66) nam drie solo­albums op om de dood van zijn zoon Arthur (in 2015) te verwerken, voor hij weer met zijn vaste band The Bad Seeds de studio in dook. In 2022 verloor hij ook zoon Jethro. Caves nieuwe plaat Wild God is volgens André Boße van Musik­express gemaakt onder het motto: ‘Het verdriet mag niet vergeten worden, maar er moet ook ruimte zijn voor vreugde.’ De muziek beweegt van ‘mysterieus-religieus naar sprookjesachtig’, met Cave ‘die de blues zingt zoals hij dat al vele jaren doet’.

Dominicus Tardif probeert voor La Presse de albumtitel te doorgronden: ‘In het evangelie volgens Cave zijn we allemaal gekke goden in een al even gek leven, die hier en daar stukjes vreugde wegkapen, ondanks de constante dreiging van een lange, donkere nacht.’ Tardif stelt dat dit album niet het ‘gaga’ werk is van een man ‘die de diep wrede aard van het bestaan ontkent, maar dat van een overlevende die, ondanks zijn intieme ervaring van deze wreedheid, weigert dienst te nemen in de toch al imposante legers van het nihilisme’.

‘Dit is een extatische onderdompeling in het ruisende, samensmeltende water van liefde en verlies’

Lewis Wade van The Skinny mist tot zijn ‘verrassing’ de samenhang tussen de tracks op het album, waardoor ‘experimentalisme’ de overhand krijgt: ‘Maar alles wat de band uitprobeert werkt goed. Alsof je naar een slecht geconstrueerd greatest hitsalbum luistert: zonder duidelijke flow, hoewel elk afzonderlijk deel geweldig klinkt.’ Misschien is het wel een kwestie van ‘té veel creativiteit die Cave in tien nummers probeert te persen’.

‘Waar een optreden voor Cave gelijkstaat aan een communie, voelt Wild God meer als een doop’, schrijft Helen Brown in The Independent: ‘Dit is een extatische onderdompeling in het ruisende, samensmeltende water van liefde en verlies.’ Cave heeft zijn ‘trage, biddende predikerstijl aangescherpt, waarmee hij zijn verhalen hartstochtelijk over de contouren van de muziek laat dwalen’. Voor Andrew Trendell van NME was de muziek van Nick Cave & The Bad Seeds altijd ‘doordrenkt van ondergang en somberheid’. Dit nieuwe album is ‘weliswaar geen uitbarsting van vreugde, maar ditmaal laat de eens zo duistere prins het licht binnen’.  

Diederik Samwel

Wild God van Nick Cave & The Bad Seeds werd in augustus uitgebracht.

Dertig jaar geleden gold zangeres Beth Gibbons van de band Portishead als vaandeldrager van de Britse trip-hop, de mix van duistere melodieën, elektronische muziek en samples. Daarna hield ze het bij spaarzame gastoptredens en studio-opnames voor andere artiesten vóór ze eind mei met Lives outgrown haar eerste soloalbum uitbracht.

De nummers klinken Felix Heinecker van Plattentests vertrouwd in de oren: ‘De sfeer, intensiteit en die onmiskenbare stem…’ De muziek komt volgens hem vooral tot zijn recht ‘op bewolkte dagen, wanneer het buiten stormachtig is en knettert. Het lijkt veel spontaner dan de platen van Portishead en toch zit er zoveel ziel in. Dus neem gerust de tijd, Beth. We wachten af.’

Het album heeft een ‘herfstachtige, aangrijpende somberheid waar soms licht en warmte in doorschemeren’

Alex Petridis schrijft in The Guardian over ‘Gibbons hypnotiserende ritmes en haar onderscheidende, gekwelde stem.’ Het album heeft een ‘herfstachtige, aangrijpende somberheid waar soms licht en warmte in doorschemeren.’ Gibbons voert de luisteraar mee naar ‘een geheel eigen klankwereld met treurig laag spelende of dissonant piepende strijkers.’ Op een andere track ‘rommelt het onheilspellend, als het laatste geluid dat je zou horen voordat je ritueel wordt geofferd.’

Ook Sophie Rosemont komt in Vogue France met een bloemrijke bespreking: ‘Gibbons vloert haar publiek met het geluid van verloren liefdes en vogels in de ochtend.’ Volgens de criticus cultiveert de zangeres haar mythe door de schijnwerpers uit de weg te gaan mysterieus te blijven: ‘Zo stelt ze op een briljante manier een van de paradigma’s uit de popwereld ter discussie: jezelf tonen om niet te worden vergeten.’

Close listening is een absolute vereiste, vindt Sam Walton voor Loud And Quiet: ‘Eerst blijft het bij een zachte, elegante droefheid, daarna barst het album open.’ En blijkt Gibbons openhartig, met name over de klimaatcrisis: ‘Dan verandert ze in een rouwende moeder die niet weet hoe ze straks haar kinderen achterlaat op deze steeds sneller opwarmende planeet.’

Lives outgrown van Beth Gibbons is eind mei wereldwijd uitgebracht. 

De lat ligt hoog voor een artiest die met haar eerste twee albums negen Grammy’s en tal van andere internationale prijzen pakte, en die Oscars won voor zowel de soundtrack van de laatste James Bondfilm als die van Barbie. Met haar nieuwe album Hit Me Hard and Soft maakt de Amerikaanse Billie Eilish (22) die status ‘met verve’ waar, vindt Amrit Virdi in Clash: ‘Een organisch klinkend geheel met gitaren, drums en verrukkelijke strijkers die de zachte zang van Eilish aanvullen.’ Kenmerkend voor haar muziek zijn volgens haar de ‘twists’: ‘van akoestische gitaar naar synthesizer, van uptempo terug naar de strijkerssectie’. 

Nick Seip van Slant Magazine is niet de enige recensent die wijst op de invloed van Billies broer Finneas Eilish. ‘Samen experimenteren ze met structuren en stijlen, en onderzoeken ze op een speelse en tegelijkertijd diepgaande manier haar beroemdheid en haar persoonlijkheid.’ Volgens Seip is het album, ‘vol meerstemmige nummers en introspectieve teksten, gebaat bij meerdere luisterbeurten’. Laura Fernández houdt het er in El País op dat ‘Eilish zich met dit album moest herontdekken om te kunnen ontsnappen aan de duisternis’ waarin ze terecht was gekomen na haar plotselinge wereldsucces. Op het nieuwe album is sprake van ‘epische introspectie, waarin ze de nuances van haar stem verkent: van fluisteren naar huilen’.

‘Zo gaat ze van depressie, isolement en ellende naar expliciete lust’

In Le Monde noemt Stéphane Davet ‘de mix van minimalisme en subtiele muzikale vondsten het handelsmerk van het familieambacht’. Op het ene nummer klinken ‘liederen van Amerikaanse voorouders’ door, een andere track doet denken aan ‘de triphop van Massive Attack en Portishead’. Daarnaast roemt hij Eilish’ ‘durf en efficiëntie om de gangbare codes van de hedendaagse popmuziek door elkaar te schudden’. ‘Een coming-of-ageplaat,’ schrijft Rob ­Sheffield voor Rolling Stone. ‘Maar net zo goed bezingt ze haar coming-out. Met een non-stop stroom van emotionele en snelle muzikale wendingen. Zo gaat ze van depressie, isolement en ellende naar expliciete lust.’ In haar teksten draait het om ‘de roem die haar gevangenhoudt, het trauma van haar lichaamsbeeld en de niet te stillen honger van het internet’.   

Hit Me Hard and Soft van Billie Eilish is in mei verschenen

Kwestie van zelfvertrouwen waarschijnlijk: bandleider Eddie Vedder laat alvast weten dat Pearl Jam met de nieuwe plaat Dark Matter het beste werk tot nu toe heeft gemaakt. Criticus Alexander Hoggard is een tikkeltje minder uitbundig. Hij noemt het twaalfde studioalbum in The Independent ‘het beste wat Pearl Jam de afgelopen twee decennia heeft laten horen’. Volgens hem maakt de band de reputatie van liveband volledig waar met het nummer Wreckage: ‘Voorbestemd als concertfavoriet: een meezinger van jewelste en een outro met lijfliedachtige allure.’

In zijn recensie voor Irish Times klinkt Ed Power net zo onstuimig als de nieuwe Pearl Jam: ‘Gitaren als bulldozers, het schrapende keelgeluid van de frontman en een knarsend punknummer dat wordt gedomineerd door het sloopkogelgitaarspel van Mike McCready.’ Power schrijft dat het album neerkomt op een ‘stormachtig back-to-basics’, wat volgens hem vooral te danken is aan producer Andrew Watt: ‘Die bracht vorig jaar ook The Rolling Stones met Hackney Diamonds terug naar hun klassieke sound, ‘zonder een spoor van zelfparodie’. Power concludeert dat de band zich keurig houdt aan ‘de gouden rockregel: wees luid en compromisloos, en zing alles alsof je het meent.’

‘Hymnes tegen isolement en vereenzaming, die welwillend in de richting van kitsch neigen’

Van de meeste tracks begrijpt Ralf Hoff van Plattentests duidelijk het verband met de albumtitel Dark Matter: ‘Pearl Jam ontdekt weinig goeds in de huidige wereldsituatie. Vedder blaft daar vol overtuiging zijn ongenoegen over uit.’ Verder vindt hij dat de band uit Seattle bij vlagen precies datgene maakt waar deze ‘grande dame van de alternatieve rock’ goed in is: ‘hymnes tegen isolement en vereenzaming, die welwillend in de richting van kitsch neigen, maar er steeds weer aan ontsnappen’.

In El País heeft Carlos Marcos het over een ‘rockalbum met furieuze en zweterige nummers, enkele intieme momenten van existentiële helderheid en magische mid-tempo’s’. Van muzikale luiheid als op vorige albums is geen sprake, vindt hij: ‘Hier hoor je vijf jongens die zich volledig concentreren op het uitlokken van een geluid, zonder al te veel uitleg. Dat is ook helemaal niet nodig.’

Dark Matter, het nieuwe album van Pearl Jam, werd medio april uitgebracht.

De Amerikaanse zangeres en actrice Ariana Grande (30) vestigde zich in 2017 voorgoed als wereldster toen ze een groots, lovend ontvangen benefietconcert organiseerde. Daarmee reageerde ze op de terroristische aanslag na afloop van haar concert in Manchester, waarbij twee weken daarvoor 22 doden waren gevallen. Met Eternal Sunshine presenteert Grande nu haar zevende album. Brittany Spanos van Rolling Stone noemt het een ‘echtscheidingsplaat waarin ze alle stadia van rouw doorloopt. Met haar eerlijkste en meest inventieve nummers tot nu toe staat ze voor een nieuw begin.’ Ludovic Hunter-Tilney ‘mist, op een paar nummers na, de energie op het album’, schrijft hij in Financial Times. Grandes vocale techniek is weliswaar in orde, ‘maar de toon is steeds dezelfde, of ze nu zingt over hoe ze ­huilend in slaap valt of hoe ze wordt overmand door fysieke aantrekkingskracht. Met een paar soepele trillers en vibrato’s valt die beperkte emotionele reikwijdte niet te maskeren.’

Variety-recensent Jem Aswad vindt daarentegen dat Grande ‘op haar vorige albums nog zoekende was, maar nu definitief haar stem als artiest heeft gevonden’. Ook in haar songteksten klinkt ze volgens Aswad volwassen: ‘Een muzikaal dagboek waarin ze net genoeg deelt om de uitgehongerde fans nieuwsgierig te houden. De emoties die voortvloeiden uit haar huwelijk en scheiding zijn universeel genoeg om iedereen te raken die ooit verliefd en diepbeproefd is geweest.’

‘Een feelgoodsound waarin galante r&b uit de jaren negentig de boventoon voert’

‘Ondanks de pittige privéperikelen in de liedjes is deze muziek vederlicht’, stelt Felix Heinecker voor Plattentests. ‘Een feelgoodsound waarin galante r&b uit de jaren negentig de boventoon voert. Het album blijft hangen in dezelfde sfeer, waardoor de nummers in elkaar overvloeien. Grande heeft een engelachtige stem met een prachtig klankenpalet, maar de volgende keer graag ook iets stevigs voor op de dansvloer.’

Jordan Bako ontdekt voor Vogue France paralellen met de speelfilm Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004). ‘Daarin wissen beide hoofdpersonen elkaar uit hun geheugen en worden opnieuw verliefd. Ook Grande probeert zich een universum voor te stellen waarin ze geleidelijk haar scheiding overwint. Zo vernieuwt ze haar signatuur. Sterker, dit is het meest coherente en conceptuele project in haar discografie.’ 

Eternal Sunshine van Ariana Grande kwam begin maart uit.

Gehuld in opvallende outfits betovert Lakecia Benjamin het publiek en integreert ze klassiekers moeiteloos in haar eigen muzikale creaties. Ook in Utrecht zal ze wederom, net als het gevierde optreden bij North Sea Jazz, samen met haar band optreden: Zaccai Curtis op de piano, EJ Strickland op de drums en Ivan Taylor op de bas. 

Benjamin werkte eerder al samen met iconische namen, waaronder Stevie Wonder, Alicia Keys en Gregory Porter. In 2023 bracht ze haar album Phoenix uit, waarin ze de luisteraar meeneemt in de traumatische nasleep van een heftig auto-ongeluk. Daarnaast kaart ze ook sociaal-maatschappelijke thema’s in de Amerikaanse cultuur aan. Het album ontving drie Grammy-nominaties.

Vredenburg, Utrecht, 31 maart.

‘Een optreden in de pauze van de Super Bowl, de Olympus van de Amerikaanse popmuziek; als dat geen comeback is…’ Zo omschrijft Aida Baghernejad de lancering van Coming Home, het nieuwe album van rapper annex R&B-ster Usher (45) in Musikexpress. ‘En jawel, hij schrijft nog steeds ongemakkelijke seksliedjes en wil weer dolgraag knuffelen in bed. Tegelijkertijd bewijst hij met deze verbazingwekkend smaakvolle productie dat hij met zijn ongelooflijke vocale vaardigheden nog altijd relevant is.’

‘Puur showmanschap in plaats van creatief vernuft en esthetische visie’

Paul Attard van Slant Magazine is minder enthousiast: ‘Puur showmanschap in plaats van creatief vernuft en esthetische visie. De twintig tracks vormen een beetje een opgeblazen puinhoop.’ Voor The New York Times typeert Jon Pareles Ushers muziek als ‘langzaam wiegende soul en gesynthetiseerde pop in een eenentwintigste-eeuws jasje. Bovendien is hij er heel bedreven in om artiesten als Beyoncé, Alicia Keys en Burna Boy naar zijn studio te lokken.’ 

De criticus van de Franse muzieksite Zimbalam weet zeker dat Usher ‘nooit een druppel melk heeft gedronken. Anders was zijn lichte tenor dertig jaar na zijn debuut nooit zo atletisch en scherp gebleven.’  

Coming Home, het negende album van Usher Raymond IV, verscheen half februari. Concert op 22 april 2025: Ziggo Dome, Amsterdam.

Door Diederik Samwel

In besprekingen van het nieuwe album i/o van de 73-jarige Peter Gabriel, ooit frontman van Genesis, valt geregeld de term ‘progrock’. Tony Clayton-Lea van The Irish Times omschrijft Gabriel als ‘een vooruitstrevend artiest die zich sterk bewust is van nieuwe technologieën, hoogwaardige, commercieel succesvolle muziek maakt en toch trouw blijft aan zijn artistieke uitgangspunten’. Volgens Clayton-Lea heeft Gabriel een ‘fraaie, melancholische plaat’ gemaakt, waarop ‘pop-funk uit zijn vroegere periode’ is te horen, maar ook ‘elegante, progressieve popsongs’.

Voor Plattentests looft Markus Bellmann Gabriels ‘ongelooflijke muzikaliteit en zijn geweldige arrangementen’. Dat is te danken aan ‘gastmuzikanten van de bovenste plank, zoals ambient- en elektrolegende Brian Eno en de inbreng van het Soweto Gospel Choir’. Daarnaast benadrukt Bellmann de veelzijdigheid op het album: ‘Van een onweerstaanbare groove, een bewust overdreven golf stadionpop tot sprankelende en aangrijpende ballads.’

‘Gabriel onderzoekt prachtig en subtiel of de mens ooit vrij van het concept tijd kan zijn’

‘Uiteraard kun je de nummers apart beluisteren, vindt Emma Harrison van Clash, ‘maar je ontdekt moeiteloos hoe sterk ze met elkaar zijn verbonden.’ Volgens haar draaien de teksten om ‘de kwetsbaarheid van het leven, sterfelijkheid – zowel van het individu als van onze planeet – en wedergeboorte’. Op de track Playing for Time ‘onderzoekt Gabriel prachtig en subtiel of de mens ooit vrij van het concept tijd kan zijn’.

In de Britse editie van Rolling Stone ontwaart Mark Beaumont een sociaal-politieke boodschap op i/o: ‘Gabriel laat ons nadenken over onrechtvaardigheid en cancelcultuur. Of over de tragische naïviteit van religieus fanatisme en de mogelijkheid om met een headset onze gedachten te verbeelden. Gelukkig sluit hij af met een oproep tot wereldwijde vergiffenis en het neerleggen van de wapens.’

‘Ondanks de ernstige ondertoon draagt deze plaat optimisme uit,’ concludeert Jean-Christophe Laurence voor La Presse: ‘Soms wat licht gedateerde geluiden, maar Gabriels stem is net zo helder, uniek en ontroerend als altijd.’

i/o van Peter Gabriel is in december 2023 uitgekomen.

Door Diederik Samwel

Javelin, het tiende album van de Amerikaanse singer-songwriter Sufjan Stevens, wordt juichend ontvangen door de internationale muziekpers. Éamon Sweeney doet in The Irish Times eerst een poging het muziekgenre te vangen: ‘Alternatieve folk, lo-fi, elektronica, indiepop, barokpop, kamerpop, folkpop? Alles waar je pop van kunt maken.’ Om even later een lofzang op Stevens los te laten: ‘Zijn stem klinkt als het luidste, meest geruststellende gefluister dat je ooit zult horen; vol tederheid en kwetsbaarheid. Zijn woordenstroom getuigt van unieke lyrische vindingrijkheid en behendigheid. De productie is ongerept, barst van de ideeën en onthult weelderige soundscapes. En dan heb ik het alleen over de openingstrack.’

‘Als gewonde held uit een Griekse tragedie gaat Stevens herhaaldelijk in virtuoze dialoog met de zangeressen’

Op de Spaanse site Mondo Sonoro tekent Sergio Ariza op dat Stevens ‘een meesterwerk’ heeft afgeleverd. ‘Hij is de meest directe erfgenaam van Nick Drake en Elliott Smith. Ook Sufjan deelt eerst een tragedie met je om je daarna op te vrolijken en een glimlach op je gezicht te toveren.’

Voor Plattentests is Viktor Fritzenkötter ronduit lyrisch over het album: ‘Die koren! Als gewonde held uit een Griekse tragedie gaat Stevens herhaaldelijk in virtuoze dialoog met de zangeressen die hem becommentariëren, ondersteunen en opvangen.’ De muziek ‘straalt melodisch vernuft uit. Op een briljante manier laat hij de voornaamste elementen uit zijn muzikale carrière met elkaar versmelten: van intiem naar weelderig, van verwoestend tot opbeurend.’

Thibaut Q., recensent van de Franse muzieksite Goûte Mes Disques, vindt dat Stevens ‘een krachttoer verricht door akoestische en elektronische muziek te laten samenvloeien. Hij weet folk-ballads op te blazen tot bijna anthemische proporties.’ In Evening Standard is David Smyth met name onder de indruk van de geleidelijke opbouw van elk nummer op Javelin: ‘Laagje voor laagje opbouwen en dan laten aanzwellen. De tokkelende banjo die eerst plaatsmaakt voor sissende drums en dan weer voor hemelse stemmen.’ Tegelijkertijd kan Smyth zich niet voorstellen dat iemand ongevoelig is voor zijn teksten. Of ze nu gaan over het verdriet over zijn overleden moeder of een relatiebreuk: ‘Stevens is de beste ter wereld die een luisteraar kan veranderen in een armzalig hoopje.’

Door Diederik Samwel

Wynton Marsalis was achttien toen hij voor zijn muziekopleiding naar New York verhuisde, de stad die hij omschrijft als ‘de meest dynamische, bedrijvige en kosmopolitische metropool die de moderne wereld ooit heeft gekend’, aldus Financial Times. Veertig jaar later gebruikte hij deze stad als inspiratie voor zijn meest recente en vierde symfonie, genaamd The Jungle. FT beschrijft deze als ‘een zeer lijvige (…) symfonie vol onstuitbare energie, lef en gedrevenheid’. Deze zou meer samenhang vertonen dan eerdere werken van de uit New Orleans afkomstige trompettist en componist, die graag jazz, blues, big band en klassieke muziek combineert, maar bovenal jongeren in aanraking wil brengen met jazz.

Vanwege zijn uitgesproken visie op het genre zien sommigen hem als controversieel figuur, aldus The Independent. Volgens Marsalis is jazz, nadat het in New Orleans ontstond en zich doorontwikkelde tot de verschijning van John Coltranes A Love Supreme in 1964, in avant-gardistisch verval geraakt; ‘tot Marsalis in de jaren tachtig arriveerde als grote redder die amper zijn tienerjaren was ontgroeid.’

Door zijn opvattingen op tv te promoten, blies hij jazz nieuw leven in

‘Door zijn opvattingen op tv te promoten, blies hij jazz nieuw leven in en werd het genre verheven tot hogere cultuur.’ The Guardian omschrijft de muzikant als een ‘teleurgestelde modernist: enthousiast over de jazzavant-garde van de jaren twintig tot vijftig, niet onder de indruk van de postmoderne fusies en eigenzinnige abstracties die volgden’.

Voor Marsalis is jazz niet alleen de autobiografische muziek van de VS, maar bovendien het geluid dat ‘we de wereld rond hebben gestuurd om het beste wat ons land te bieden heeft te vertegenwoordigen’, vertelde hij Chicago Tribune. De grote jazzambassadeurs van het verleden verspreidden volgens hem idealen van vrijheid en democratie, belichaamd in de klanken van jazz. Hij ziet het als zijn missie ‘de maalstroom van het moderne leven [te begrijpen] en luisteraars te herinneren aan wat ons samenbrengt’.

Dat doet hij niet alleen in zijn muziek, maar ook in artikelen en lezingen. Op 12 november houdt Marsalis op de Erasmus Universiteit Rotterdam een Nexus-lezing over muziek, cultuur en democratie.