Onderwerpen: Muziek

De verschijning van het zeventiende soloalbum Mercy van John Cale vormt voor Neil McCormick aanleiding om in The Telegraph de carrière van deze musicus in perspectief te plaatsen. De recensent vindt dat de bijna eenentachtigjarige muzikant uit Wales steevast wordt onderschat: ‘Er wordt meer over hem geschreven dan naar hem geluisterd. Ten onrechte staat hij in de schaduw van Lou Reed zodra hun voormalige band The Velvet Underground ter sprake komt. Terwijl hij een ware muziekpionier is die minimalisme, dissonanten, ambient en elektro een plek binnen de rockmuziek heeft bezorgd.’

McCormick wijst op Cales rijke oeuvre, grootheden als David Bowie, Patti Smith en Brian Eno met wie hij samenwerkte en de vele filmscores die hij maakte. Over Mercy is hij lovend: ‘Geen gemakkelijke muziek maar de songs zijn desondanks inspirerend. Cale weigert te zwelgen in nostalgie en blijft dapper zijn eigen pad volgen.’

Mede door zijn lage, sonore stem schemert er als vanouds iets duisters en griezeligs doorheen

Siobhán Kane ontdekt op het nieuwe album tal van verwijzingen naar Cales muzikale verleden, schrijft ze in The Irish Times: ‘Van synthesizers en een eerbetoon aan Bowie tot industriële dancehall trip-hop en melodramatische zang. Mede door zijn lage, sonore stem schemert er als vanouds iets duisters en griezeligs doorheen.’

Collega Kitty Empire van The Guardian is minder enthousiast over Mercy. Ze hoort duidelijk dat Cale nog altijd is geobsedeerd door ‘vervreemdende geluidseffecten’ maar vindt dat hij is blijven steken in de avant-garde van de vorige eeuw: ‘Het aantal muzikanten en het vele jonge talent dat heeft meegewerkt is indrukwekkend, maar deze plaat schreeuwt om een strakke producer.’ 

Daar denkt Karl Bruckmaier van de Frankfurter Allgemeine bepaald anders over: ‘Cale heeft met een extreem uitgebreide artiestenschare een homogene muur van geluid opgetrokken waarin muziek en taal elkaar versterken.’ De strekking van de songteksten over klimaatverandering en smeltende poolkappen mag volgens Bruckmaier ‘dystopisch’ overkomen maar met Mercy is de wereld toch een beetje mooier geworden.’

Mercy van John Cale verscheen op 20 januari bij het Engelse Domino-label

Door Diederik Samwel

Robbie Williams (48), eind vorige eeuw de onbetwiste de populairste zanger van de Britse boyband Take That, timmert al vijfentwintig jaar aan de weg als soloartiest, en dat wordt groots gevierd met het verzamelalbum XXV. Zijn grootste hits staan erop, maar dan begeleid door het Nederlandse Metropole Orkest, volgens James Hall van The Telegraph het voornaamste jazz- en poporkest ter wereld. De georkestreerde liedjes kunnen Hall wel bekoren. Hij vraagt zich zelfs af hoe de producers van de James Bondfilms Williams tot dusver over het hoofd hebben kunnen zien: ‘Met de funky gitaren en aanstekelijke blazers ondergaan hits als Millennium en No Regrets de perfecte 007-behandeling.’ De recensent is alleen niet te spreken over de hoes, waarop Williams ‘even belachelijk als pompeus’ poseert als De denker van Auguste Rodin: ‘Zoiets is kennelijk alleen voorbehouden aan popartiesten.’

Op de klanken van het Metropole Orkest komt Williams’ stem volledig tot zijn recht, schrijft Neil Yeung voor het Britse AllMusic: ‘Zonder de neiging tot overgeproduceerde trucjes, waar mainstreampopartiesten zo vaak onder gebukt gaan. Op een paar mindere nummers na een overweldigende verzameling popsongs.’ 

Na 25 jaar krijgt Williams de pophemel nog altijd in beweging

Gianni Sibilla van de Italiaanse muzieksite Rockol vindt het jammer dat Williams bij de georkestreerde versie van zijn muziek uit zijn tot dusver ‘perfect ingevulde rol van onbezonnen artiest vol zelfspot’ valt. De criticus hinkt op twee gedachten over het nieuwe album: ‘Enerzijds wijst ook dit verzamelalbum op gebrek aan inspiratie en ideeënarmoede, en voegen de nieuwe orkestraties weinig toe aan Williams’ repertoire. Anderzijds gaat het wel om popgeschiedenis van de afgelopen decennia.’

Zijn collega van het Duitse RTL is daarentegen ronduit enthousiast over XXV: ‘Sommige hits krijgen extra charme en worden krachtiger en intenser dan hun oude versie, zonder daarbij hun oorspronkelijke glans te verliezen. Na vijfentwintig jaar krijgt Williams de pophemel nog altijd in beweging.’

Het album XXV van Robbie Williams is op 9 september uitgekomen.

Door Diederik Samwel

Thoralf Koss, redactiechef van het Duitse MusikReviews, vraagt zich af of we het album wel los van Nelsons leeftijd kunnen beluisteren: ‘Is het ironie dat het openingsnummer I’ll Love You til the Day I Die heet?’ Muzikaal blijft Nelson volgens Koss trouw aan zichzelf en zijn ‘typerende en charismatische’ stemkleur: ‘Hij klinkt geenszins gebrekkig en zijn articulatie is uitstekend.’ 

In zijn recensie voor de Italiaanse muzieksite Rock Online verwijst Paolo Panzeri naar tijden dat onze samenleving het concept ‘jong’ vooropstelde. ‘Maar Nelson komt uit een andere tijd en is nooit uit de mode geraakt. Het is misschien oude countrymuziek, maar ik vind het leuk.’ Uit de manier waarop hij de laatste fase van zijn leven bezingt, haalt Panzeri ‘een nuance die schommelt tussen sarcastisch en teder’.

‘Zijn stem is extra knoesterig en daardoor nog interessanter geworden’

Neil McCormick van The Telegraph vindt dat Nelson de veertien tracks – acht covers en zes nieuwe songs – perfect weet te brengen ‘met zijn losse, haast terloopse gevoel voor timing’: ‘Zijn stem is extra knoesterig en daardoor nog interessanter geworden, terwijl het aangeboren melodieuze allerminst is verdwenen.’

Recensent Joe Breen noteert voor The Irish Times één ‘merkwaardige misser’ op het album: bij With a Little Help from My Friends van The Beatles ligt het tempo volgens hem te hoog. Met Tower of Song van Leonard Cohen maakt Nelson dat ruimschoots goed, ‘alsof dit nummer is gemaakt voor zijn prachtige stem. Echt waar: ook wanneer deze man uit het telefoonboek zingt, klinkt het interessant.’

Het album A Beautiful Time van Willie Nelson is begin mei uitgekomen.

Door Diederik Samwel

MUZIEK | In Iran is Israëlische muziek formeel verboden en wordt elk contact met een Israëliër bestraft met gevangenisstraf of zelfs executie. Toch worden de liedjes van Mark Eliyahu er, in het geheim, volop beluisterd en gespeeld.

Terwijl duizenden Iraniërs de Israëlische artiest dagelijks volgen op YouTube of Instagram, meldden ook duizenden zich af voor zijn kanalen ‘uit angst voor represailles’, aldus een artikel in Ha’aretz getiteld ‘Iranians are dying to see this Israelian musician perform life’. Op een video op YouTube is te zien hoe tientallen leerlingen van een muziekschool in Teheran een van zijn nummers op percussie-instrumenten naspelen.

‘Er gaat geen dag voorbij zonder dat ze me schrijven: wanneer kom je in Iran spelen?’

Het is volgens het Israëlische dagblad vooral het spel op de kamancheh, een oud-Perzisch snaarinstrument, dat Iraanse luisteraars raakt. Eliyahu werd in 1982 geboren in de Russische regio Dagestan uit twee muzikale ouders en was zes toen hij naar Israël emigreerde. Op zestienjarige leeftijd reisde hij naar het Griekse eiland Kreta om saz te studeren, waarna hij naar Azerbeidzjan verhuisde. Toen hij na zijn studie daar zijn muzikale carrière begon, was de kamancheh nog onbekend onder de Israëliërs. Toch houdt het instrument voor Eliyahu verband met de Joodse cultuur, aangezien het in de Bijbel wordt bespeeld door de Levieten: leden van de stam van Levi.

Ook in andere landen in het Midden-Oosten en in Turkije wordt Eliyahu geroemd. Zijn nummer Journey werd door meer dan 13 miljoen mensen geluisterd op YouTube. ‘Mijn concerten in Turkije zijn zo motiverend en opwindend. Ik hou van Turkse luisteraars’, citeert de Turkse site Daily Sabah de muzikant trots. ‘Ze begrijpen de emotionele taal in mijn muziek.’ Maar ook met zijn Iraanse publiek is hij verguld: ‘Er gaat geen dag voorbij zonder dat ze me schrijven: wanneer kom je in Iran spelen? Het is heel ontroerend.’

‘Toen Rosalía in 2018 haar album El mal querer uitbracht, een barok meesterwerk verankerd in plechtige flamencotradities verrijkt met gladde pop, barstte de wereld van de Spaanse artiest open en leek alles tegelijk op haar af te komen’, schrijft Rolling Stone. Er volgde eindeloze lof: ze was een creatief genie. Ze was een held van de avant-garde. Ze had de flamenco gered. De kritiek was al even intens: ze maakte geen authentieke flamenco. Ze was niet origineel. Ze was te commercieel. Ze gebruikte bovendien invloeden van culturen die niet de hare waren.

Met Motomami, dat in maart verscheen, laat de 29-jarige artiest zien dat ze alles geoorloofd vindt wat haar door inspiratie wordt ingegeven. Ze begon als flamencozangeres, en op dit album zijn de invloeden van flamenco en pop bovendien vermengd met reggaeton. ‘Als Beyoncé of Rihanna zich soul en blues mogen toe-eigenen om pop te maken, waarom zou ik dan niet hetzelfde mogen doen met flamenco?’ citeert El País Semanal de muzikant. Het weekblad spreekt van een ambitieuze verzameling composities die Rosalía’s reis van de afgelopen drie jaar, waarin ze deels in de VS verbleef, beschrijven. ‘Omdat ik constant in ontwikkeling ben, evolueert mijn muziek met mij mee. Ik word blootgesteld aan de invloeden van vrienden uit Puerto Rico, de Dominicaanse Republiek, de Verenigde Staten… Dat juich ik toe.’

‘Met Motomami maakt ze deel uit van een Caribische trend en is haar originaliteit verwaterd’

Maar volgens muziekcriticus Diego A. Manrique brengt deze houding ook een artistiek risico met zich mee: ‘Met El mal querer liep Rosalía voorop: ze leek op niemand. Met Motomami maakt ze deel uit van een Caribische trend en is haar originaliteit verwaterd’, schreef hij in El País. Ook Rolling Stone wijst op de mogelijke keerzijde van Rosalía’s neiging haar instincten en impulsen te volgen, waar ze haar ook naartoe leiden. ‘Motomami is vaak meer geïnteresseerd in het afbreken van muren dan in de gevolgen daarvan. Daaruit spreekt moed, maar de vrijheid die Rosalía voelt om iets te doen betekent niet altijd dat ze het ook daadwerkelijk moet doen.’ 

Door Laura Weeda

Experimenteren en het verkennen van genres vormt een rode draad in de ruim veertigjarige carrière van de Britse singer-songwriter Elvis Costello (67). Althans, zo denkt Tony Clayton, criticus van The Irish Times, erover. Of het nu ging om country, bluegrass, soul, jazz of klassiek en ‘ongeveer alles daartussenin, zijn motto luidde “waarom niet” in plaats van “waarom”, waarmee hij trouwens niet altijd in de roos schoot’. Daarom is het volgens Clayton een verademing dat Costello met zijn nieuwste, tweeëndertigste album A Boy Named If teruggrijpt naar de postpunk en new wave van eind jaren zeventig: ‘Met songs die meteen vlam vatten en daarna aangenaam blijven smeulen.’

In The Sydney Morning Herald schrijft Barry Divola dat Elvis Costello (artiestennaam van Declan MacManus) de critici die hem de laatste jaren een terugkeer naar de stijl van zijn allereerste platen adviseerden op hun wenken bedient. ‘Hoewel hij switcht tussen psychedelische rock, geëxalteerde ballads en theatrale songs, blijft het album coherent en wordt het nergens gekunsteld. Zo van: kijk mij eens origineel uit de hoek komen.’

‘Geleidelijk duikt de échte Costello op achter het valse masker van de eeuwige jeugd’

Ook Eric Debarnot van de Franse cultuursite Benzine concludeert dat Costello na talrijke omzwervingen terug is bij zijn oude liefde, ‘energieke rock met venijnige en zelfs gewelddadige songteksten’. Of de muzikant in zijn hang naar nostalgie zichzelf kopieert? ‘Welnee, daar zijn de songs veel te sterk voor en zijn teksten te briljant en urgent. Geleidelijk duikt de échte Costello op achter het valse masker van de eeuwige jeugd.’

‘Wie durft er te beweren dat Costello een leeftijd heeft bereikt om gas terug te nemen?’ schrijft John Murphy op de Britse site musicOMH. De muzikant komt naast het album namelijk ook met een kinderboek vol sprookjes voor volwassenen rond hoofdpersonage If (Imaginary Friend). Heel toepasselijk, vindt Murphy: ‘Want Costello is er een meester in om verhalen te verpakken in liedjes van drie minuten. Luister maar naar My Most Beautiful Mistake, daar zit haast een hele roman in.’

Bij een paar tracks vermoedde Jeremy Winograd van Slant Magazine dat Costello hem in de maling zat te nemen. ‘Daar klinkt het alsof hij met Paul McCartney in de studio is gedoken.’ Eenmaal van deze verwarring bekomen is de Amerikaanse recensent vooral enthousiast over de opbouw van de plaat. ‘Van hoge adrenaline in het begin naar soft swing van een crooner aan het einde. Alles bij elkaar een van de compleetste en spannendste albums die hij in jaren heeft gemaakt.’

Diederik Samwel

Elvis Costello & The Imposters, A Boy Named If is eind januari verschenen

J’ai parfois eu des pensées suicidaires, et j’en suis peu fier – ik heb weleens aan zelfmoord gedacht en ik ben er niet trots op, zingt de Belgische artiest Stromae op zijn nieuwe album. De jarenlange radiostilte na zijn immens populaire songs als ‘Formidable’ en ‘Alors on danse’ wordt met ‘L’enfer’ in één klap verleden tijd met de taboedoorbrekende teksten die de lyricus, vormgever en ‘league of his own’ de wereld in slingert, waarbij in het openbaar zijn suïcidale gedachten benoemt. Gedachten die hij door erover te zingen het zwijgen heeft opgelegd.

‘Zo zie ik mijn muziek ook. Vrolijk en triest. Dat wisselt elkaar af’

Dat hij als beroemdheid zijn eigen worstelingen deelt – j’suis pas tout seul à être tout seul – en het onbespreekbare bespreekbaar maakt, hoort bij hoe hij zijn muziek maakt. ‘Zo zie ik mijn muziek ook. Vrolijk en triest. Dat wisselt elkaar af,’ zei hij tegen de Franse tv, waarna hij plotseling begon te zingen.

Het album Multitude komt op 4 maart 2022 uit.

Praten over zelfmoordgedachten kan anoniem: chat via www.113.nl, bel 113 of bel gratis 0800-0113

MUZIEK | Als buitenaardse wezens bestaan, en als ze intelligent en vriendelijk zijn, maken ze waarschijnlijk dit soort muziek, schrijft de site LondenJazzNews over de muziek van de Noorse percussionist Terje Isungset, die al meer dan twintig jaar zijn instrumenten vervaardigt van ijsblokken. En als die buitenaardse wezens samenwerken met een aantal even intelligente soorten van onze eigen planeet, zoals walvissen, kun je je misschien een voorstelling maken van de ‘bizar mooie soundscape’ die zijn instrumenten voortbrengen, vervolgt de site. Daarbij, stipt The Guardian aan, zorgen Isungsets optredens voor het nodige visuele spektakel. Naast ijshoorns, een ijsgong en een ijstrompet probeert hij voor het openluchtijsmuziekfestival dat hij sinds 2006 elke winter organiseert op een bevroren meer in Bergsjostolen [in het noorden van Noorwegen] steeds een nieuw instrument te fabriceren. Dat kan iets fantasievols zijn als een iglo-sax, maar ook een klassieker als een harp of ijsgitaar (waarbij de snaren van metaal zijn).

‘Mensen worden gebombardeerd met berichten over klimaatverandering, maar mijn ijsmuziek raakt ze op een andere manier’

Met zijn recente Arctic Ice Music Tour wilde Isungset een ‘sterke ecologische boodschap’ overbrengen. ‘Mensen worden gebombardeerd met berichten over klimaatverandering, maar mijn ijsmuziek raakt ze op een andere manier,’ zegt de muzikant in een interview met The Times. ‘Het is de natuur die de klank van muziek bepaalt. En de instrumenten zijn zo breekbaar, kwetsbaarder dan wanneer ze van glas waren; ook dat is symbolisch!’

The Reviews Hub noemt de ervaring van deze concerten boeiend, maar moeilijk te evalueren; het project sluit perfect aan op het veelgebruikte woord ‘uniek’. Toch toont de recensent zich enthousiast, onder andere over de samenstelling van het orkest: drie keelzangers, twee Inuit en één uit Siberië, een Sami-zanger, een jazz/folkzanger en twee jazz-instrumentalisten uit Noorwegen en Zweden. ‘Het is verbazingwekkend hoe Isungset hen tot een homogene eenheid weet te vormen zonder dat ze hun individualiteit verliezen.’

Kijk voor meer informatie op www.sounduk.net/events/arctic-ice-music

De 27-jarige Little Simz, de artiestennaam van de Nigeriaans-Britse hiphopzangeres Simbiatu Ajikawo, is klaar om de wereld te veroveren, schrijft David Smyth in The Evening Standard. Hij is diep onder de indruk van haar nieuwe album. Zowel van de teksten, de afwisselende muziekstijlen als de arrangementen: ‘Zo kun je Rule Brittania laten klinken als Simon & Garfunkel.’ Daarnaast hoorde de recensent flarden ‘verpletterende elektrofunk’, deed een nummer hem denken aan ‘de hete soul van Isaac Hayes’ en liet hij zich verderop ‘meeslepen door Nigeriaanse groove. Een veelkleurig wonder, deze plaat!’

De albumtitel Sometimes I Might Be Introvert roept verwarring op, want ‘Simz is geen muurbloempje’, stelt Kitty Empire in The Guardian: ‘Anders zou ze niet zulke krijgshaftige en gloedvolle intro’s produceren.’ Verderop schrijft ze over ‘een buitengewone plaat met 19 gevoelvolle en onweerstaanbare tracks, gebracht met de allure van een woordkunstenaar’.

‘Simz is een trotse, zwarte vrouw die zich juist als gevolg van haar sterrenstatus naar binnen keert’

Brandon Caldwell van Entertainment Weekly heeft wel een verklaring voor de paradoxale titel. Hij komt uit bij een ‘trotse, zwarte vrouw die zich juist als gevolg van haar sterrenstatus naar binnen keert’. In haar teksten toont Simz zich volgens Caldwell ‘kwetsbaar en bereid risico’s te nemen. Ze deinst er niet voor terug oude wonden open te rijten: of het nu gaat om de getroebleerde verhouding met haar vader, een verbroken relatie of een bijna-doodervaring.’ 

De songteksten van Little Simz zijn persoonlijk en hebben soms zelfs ‘iets van een bekentenis’, vindt Katy Trame in Michigan Daily. De terugkerende boodschap is volgens haar dat Little Simz niemand nodig heeft. Dat blijkt vooral uit het nummer Protect My Energy: ‘Een pakkend liedje waarin ze zingt dat je heel vrolijk kunt worden van het verlangen om alleen te zijn.’   

Kish Lal van The Sydney Morning Herald vergelijkt het album met een ‘vlotte, politieke meditatie waarbij Little Simz moeiteloos schakelt van zachtmoedige introspectie naar bijtende sociale kritiek’. De gastoptredens van zangeres Cleo Sol voor Woman – een ode aan zwarte vrouwen –, de Nigeriaanse artiest Obongjayar en actrice Emma Corrin (Lady Diana in Netflix-serie The Crown) doen volgens Lal weliswaar ‘grillig’ aan ‘maar Simz blijft de hoofdattractie met haar soepele, hypnotiserende stemgeluid’. 

Sometimes I Might Be Introvert, het vierde album van Little Simz, is vanaf nu te beluisteren

Door Diederik Samwel